wait لطفا صبر کنید
کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس سنا » دوره دوم مجلس سنا

0/0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس سنا، دوره 2
[1396/06/22]

جلسه: 59 دوشنبه 18 بهمن ماه 1333  

فهرست مطالب :

1-  تصویب صورت مجلس

2- بیانات قبل از دستور آقایان: نایب رئیس- سپهبد جهانبانی (با تقدیم طرح قانونی)- شمس ملک‌آراء (با  تقدیم سؤال)

3- اعلام وصول طرح قانونی از طرف آقای سپهبد جهانبانی و پانزده نفر

4- تصویب لایحه فرمانداری نظامی در چهار محل کشور

5- تصویب طرح قانونی حمایت از کارمندان مسلول ارسالی مجلس شورای ملی

6- قرائت گزارش ماهانه کمیسیون‌ها

7- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس سنا، دوره 2

 

 

جلسه: 59

دوشنبه 18 بهمن ماه 1333

 

فهرست مطالب :

1-  تصویب صورت مجلس

2- بیانات قبل از دستور آقایان: نایب رئیس- سپهبد جهانبانی (با تقدیم طرح قانونی)- شمس ملک‌آراء (با  تقدیم سؤال)

3- اعلام وصول طرح قانونی از طرف آقای سپهبد جهانبانی و پانزده نفر

4- تصویب لایحه فرمانداری نظامی در چهار محل کشور

5- تصویب طرح قانونی حمایت از کارمندان مسلول ارسالی مجلس شورای ملی

6- قرائت گزارش ماهانه کمیسیون‌ها

7- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس ساعت 9 و نیم صبح به ریاست آقای دکتر ملک‌زاده (نائب رئیس ) تشکیل شد.

1- تصویب صورت مجلس

نایب رئیس- رسمیت پنجاه و نهمین جلسه مجلس سنا را اعلام می‌دارم اکنون صورت مشروح مذاکرات جلسه چهارشنبه 13 بهمن 1333 طبع و توزیع شده و به نظر آقایان محترم رسیده است اگر نظری نسبت به صورت جلسه دارند بفرمایند (نیک‌پور- اجازه بفرمائید) آقای نیک‌پور بفرمائید.

نیک‌پور- بنده صورت جلسه قبل را ملاحظه کردم در بیانات جلسه پیش بنده به هم ریختگی حروف ایجاد شده خواهش می‌کنم مقرر بفرمائید که این صورت جلسه حک و اصلاح شود.

نایب رئیس- اصلاح می‌شود چون مطالبی را که اظهار فرمودید بسیار خوب و حائز اهمیت بود خوب است خودتان هم شرکت بفرمائید تا به طور کامل اصلاح شود.

اسامی غائبین قرائت می‌شود- غائبین با اجازه: آقایان : جمال امامی- تقی‌زاده- حکیمی- دکتر قاسم‌زاده- والا تبار- نظام مافی- سید علی بهبهانی- مشیر فاطمی.

غائبین بی‌اجازه- آقایان: دکتر سید حسن امامی‌- حسن اکبر‌- ساعد‌- سید محمد صادق طباطبائی.

دکتر بیانی- آقای دکتر قاسم‌زاده کسالتشان هنوز ادامه دارد به این علت از حضور در جلسه معذرت خواستند.

2- بیانات قبل از دستور آقایان: نایب رئیس- سپهبد جهانبانی (با تقدیم طرح قانونی )- شمس ملک‌آراء (با تقدیم سوال)

نایب رئیس- قبل از شروع نطق قبل از دستور می‌خواهم به عرض آقایان برسانم که یکی از علل حسن شهرت مجلس سنا این است که آقایان محترم وقتی قبول مسئولیتی را می‌فرمایند همیشه به وجه احسن انجام داده و می‌دهید و همین طور در مدت 4 سالی که مجلس سنا تشکیل شده تا حال دیده نشده که جلسات سنا در وقتی که معین شده  تشکیل نشود حال چون لوایح زیادی در کمیسیون‌ها مورد مطالعه است و دوره اختیارات کمیسیون‌ها مخصوصاً کمیسیون‌های مشترک نزدیک به خاتمه است به طوری که آقایان رؤسای کمیسیون‌ها اظهار می‌فرمایند عده‌ای از آقایان غیبت می‌کنند و کمیسیون‌ها دچار تعطیل شده است این است که خواستم از آقایان محترم استدعا کنم خالا که قبول مسئولیت فرموده‌اند مرتباً در کمیسیون‌ها حضور پیدا کنند و تا فرصت هست این کارها تمام شود حالا نطق قبل از دستور آغاز می‌شود جناب آقای سپهبد جهانبانی بفرمائید.

سپهبد جهانبانی- بنده امروز از نطق قبل از دستور استفاده می‌برم تا در اطراف طرحی که به امضای 15 نفر از سناتورهای محترم و اینجانب رسیده و تقدیم مقام ریاست عرایضی عرص کنم در بدو امر ممکن است موضوع به نظر آقایان غیر مهم و حتی ناچیز جلوه گر شود مخصوصاً در این موقع که حل مسائل حیاتی اقتصادی کشور مورد نظر است و ده‌ها لوایح و قوانین مهم در دست مطالعه و مشاوره می‌باشد ولی با مختصر توجهی تصدیق خواهند فرمود که موضوع حائز اهمیت است زیرا اگر چنین نبود در ممالک راقیه کتاب‌ها قانون و مقررات در اطرافش نمی‌نوشتند و برای اجرای آن این قدر سختی و جدیت ابراز نمی‌داشتند به علاوه ثروت خدا داده‌ای است که قسمتی از آن هم اکنون در کشور از دست رفته و اگر جلوگیری نشود بقیه نیز نابود و مضمحل خواهد گردید.

لایحه‌ای که تقدیم می‌شود شامل سه فصل - 19 ماده و چند تبصره بوده و مربوط است به منع شکار بی‌رویه پرندگان و چرندگان شکاری که زینت افزای صحراها- جنگل‌ها و حتی کویرهای بی‌آب و علف هستند و صید بی‌رویه ماهی در دریا‌ها و رودخانه‌ها که یکی از مواد غذائی قسمتی از ملت ایران را تشکیل می‌دهد با منتهای تأسف باید به استحضار خاطر محترم آقایان برسانم که شکارچیان و صیادان ما با بی‌رحمی و هوسرانی عجیبی کمر همت بسته‌اند که شکاری در سراسر کشور و ماهی در دریا‌ها و رودخانه‌ها برای خود و اعقابشان باقی نگذارند با وجود اینکه اغلب آنها تحصیل کرده‌ای هم هستند این امر شباهت تامی به وضعیت جنگل‌ها و بوته‌زارهای کشور دارد که آن را هم تیشه به دست‌های بی‌رحم و بی‌فکر در نواحی خراسان و شیراز و کرمان و خوزستان و مناطق شمال و غیره از بین برده و می‌برند و در عوض ریگ‌های روان جانشین آنها می‌شود که خود تیشه به ریشه حیات ملت زدن است.

روزی به یک شکارچی محترم خراسانی در صحراهای خواف برخوردم که با استادی یک تنه 22 آهو زده بود و نمی‌دانست چگونه آنها را حمل کند و به چه مصرفی برساند شکارچی معقول دیگری را در اصفهان

+++

دیدم که تعریف می‌کرد در یک نوبت در کویر هشت گورخر را از پای در آورده که فقط موفق ببردن مقداری گوشت یکی از آنها شده بود و این عمل را فتحی دخشان در تاریخ زندگانی شکارچی گری خود می‌پنداشت در صورتی که با استادی جیپ گورخر زدن یا آهوی بیچاره‌ای را از پای در آوردن از آب هم خوردن هم سهل‌تر است و این طریق سوای روش نیاکان ورزشکار و با شهامت ما است که بی‌پروا سر اسب را ول می‌کردند دماغ آهو می‌گرفتند و تیری به سویش رها می‌کردند و به همین قسم قرقاول‌ها در‌اجها و کبک‌های خرامان از بین برده می‌شوند بدون اینکه رعایت فصل یا مقررات شکار شده باشد و همچنین رودخانه‌های کوهستانی ما فاقد ماهی قزل‌آلا می‌شوند که به وسیله تور دینامیت و سموم و وسایل دیگر غیر مجاز صید و کشته می‌شوند بدون اینکه توجهی به دستورات صید کرده باشند البته تمدن بشر دشمن شکار و شکارگاه‌ها می‌باشند با پیشرفت تمدن شهرها و قصاب جانشین شکار‌گاه‌ها می‌شوند و پرندگان و چرندگان به محل‌های خالی از سکنه روی آور می‌شوند تا از آنجا هم رانده شده و بالنتیجه محو و نابود گردند ولی از آنجا که وجود شکار در هر کشوری ثروت آن کشور محسوب می‌شود و یکی از تفریحات و ورزش‌های مطلوب بشر به شمار می‌رود ممالک متمدن قوامین بسیار سختی وضع می‌کنند و مستحفطین مخصوص شکار‌گاه به قید خودن قسم تعین می‌نمایند که از تخطی و قانون‌شکنی شکارچیان جلوگیری کنند به این هم اکتفا نکرده مؤسساتی ایجاد می‌نمایند که به طور مصنوعی در فرم‌های مخصوص انواع شکار و طیور بوجود آورده به صحراها و جنگل‌ها رها کنند تا آنها را از انواع پرندگان و چرندگان اشباع نمایند به خاطر دارم در سوئد در دوران جشن لین گیاد به شامی دعوت بودم توجه بنده را به خوراک مرال جلب کردند و گفتند شما تصادفاً در موقعی مهمان ما هستید که جواز شکار مرال داده می‌شود و مدت آن بیش چهار روز در سال نیست آقایان وقت محدود است و الا داستان‌ها از بی‌رویه بودن شکار در ایران و سختی اجرای قوانین آن در ممالک دیگر به استحضار خاطر محترمتان می‌رساندم‌.

فعلاً به آنچه عرض شد اکتفا می‌کنم و از سناتورهای محترم و وکلای محترم مجلس شورای ملی تمنی دارم هر چه زودتر این لایحه را از تصویب بگذرانند و از دولت استدعا می‌کنم وسائل دقیق اجرای آن را که تهیه آئین‌نامه‌ها و تشکیل کادر مستحفظین شکار و غیره باشند فر‌اهم فرمایند و از شکارچیان خواهشمندم مفاد این قوانین را نه فقط از روی ترس مجازات اجرا کنند بلکه گوش به ندای وجدان بدهند و عقل سلیم و اراده قوی خود را برای جلوگیری از هوای نفس به کار برند.  

سزاوار- قانونی بگذارید برای مصونیت شکارچیان!   

نایب رئیس- آقای شمس‌الدوله    

شمس ملک‌آراء- بنده نطق قبل از دستور ندارم ولی سؤالی دارم که لازم بود مطالبی در اطراف سؤال خود به عرض برسانم چندی قبل در روزنامه‌ها خوانده شد که جناب آقای نوری السعید رئیس‌الوزراء عراق در جواب نخست وزیر مصر توضیح داده بودند که اتحادیه‌ای مرکب از آمریکا‌، انگلیس، ترکیه‌، پاکستان‌، ایران‌، عراق تشکیل می‌شود باعث تعجب من شد در صورتی که هیچ چنین صحبتی در بین نبوده یک نخست وزیر دولت دوست ما با اینکه از سیاستمداران نمره اول مشرق زمین محسوب می‌شوند چگونه اسم ایران را جزء اتحادیهای آورده‌اند من مترصد بودم که ببینم وزارت خارجه در این باب چه اظهاراتی می‌فرمایند تا حال نه تکذیبی دیدم و نه تأییدی البته همه آقایان خوانده‌اید ولی خواستم عرض کنم که با توجه به مسئله بی‌طرفی ما و با توجه بمقتضیات امروز روزگار با این اخلافاتی که بین بلوک‌ها موجود است داخل کردن ما در این قضیه آن هم از طرف شخص رسمی در موردی که اظهاراتش تمام رسمیت دارد خیلی عجیب می‌نماید این است که لازم دانستیم از آقای وزیر خارجه سوالی بکنم که مأخذ و مبنای این اظهارات جناب آقای نورالسعید از کجاست و از چه محلی است ؟ و آیا ایشان صلاحیت اینکه ما را جزء اتحادیه و یا بلولی معرفی کننند بدون اینکه ما خودمان خبری داشته باشیم دارند؟ (سزاوار- وزارت خارجه هم شاید خبر نداشته باشد) این است که با اجازه اقایان محترم از وزارت خارجه سوال می‌کنم تا جناب آقای وزیر خارجه هر وقت مقتضی دانستند بیایند و ما را روشن کنند.

3- اعلام وصول طرح قانونی از طرف آقای سپهبد و پانزده نفر

نایب رئیس- طرحی به امضاء 15 نفر از طرف آقای سپهبد جهانبانی رسیده که به کمیسیون مربوطه فرستاده می‌شود.

4- تصویب لایحه فرمانداری نظامی در چهار محل کشور

نایب رئیس- حالا با اجازه ی آقایان وارد در دستور می‌شویم.

لایحه  اجازه تمدید مقررات فرمانداری نظامی در چهار نقطه کشور مطرح است و قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس سنا

نظر به این که حفظ امنیت و تأمین آسایش اهالی کشور ادامه برقراری فرمانداری نظامی را در نقاط نامبرده پایین ایجاب می‌نماید لذا ماده واحده ذیل تقدیم و تقاضای تصویب آن را دارد.

ماده واحده- به دولت اجازه داده می‌شود که مقررات فرمانداری نظامی در نقاط مشروحه زیر :

1- شهرستان تهران از تاریخ انقضاء (15/11/33) الی 15/2/34‌13 (سه ماه)

2- پالایشگاه کرمانشاه از تاریخ (7/11/33) الی 7/2/1334 (سه ماه‌‌)

3- راه‌آهن سراسری و پل‌ها از تاریخ انقضاء (9/11/33)  الی 9/2/1334 (سه ماه‌)

4- هشت نقطه خوزستان (آبادان‌، آغاجاری‌، بندر معشور‌، خرمشهر‌، لالی، گچساران‌، مسجد سلیمان‌، هفت گل) از تاریخ انقضاء (6/11/33) الی 6/2/1334 (سه ماه‌)

به مدت سه ماه تمدید نماید.

نخست وزیر- سپهبد فضل‌الله زاهدی

وزیر جنگ- سپهبد عبدالله هدایت

نایب رئیس- در ستون مخالف کسی اسم‌نویسی نکرده فقط در ستون موافق آقای ظهیرالاسلام اسم نوشته‌اند (سزاوار‌-  بنده هم یک تذکر دارم که می‌خواهم عرض کنم)

نایب رئیس‌-‌ آقای ظهیرالاسلام  بفرمایید.

ظهیرالاسلام‌- تأسیس حکوت نظامی در هر مملکت چیزی است که دولت‌های وقت  انقلاب یا تشویشی در یک شهر و یا در شهرهائی می‌بینید که به قوانین عادی نمی‌توان آنها را رفع کرد و ایجاب می‌کند حکومت نظامی تشکیل شود تا در اسرع وقت رفع آن انقلاب و تشویش بشود.

‌البته همه آقایان واردند در این مدتی که حکومت نظامی بود در ایام زمامداری جناب آقای سپهبد زاهدی به موقع بود متصدی این کار تیمسار بختیار هم در نهایت درستی و پاکدامنی عمل کرده‌. مراکز فساد را پیدا کرد و عمل هم کرده‌اند موافقت بنده از این بود که تصور می‌کنم هنوز آن ریشه فسادی که باعث تشنج این مملکت بود به کلی رفع نشده و انشاءالله با تأییدات خداوند دولت می‌خواهد این ریشه فساد را که موجبات تشنج این مملکت و دین و آئین ما بود رفع کند اما موافق مشروطی که من عرض کردم در چند کلمه نطق خود در مجلس پیش هم گفته بودم که بدون محاکمه نباید مجازات کرد صرف لفظ حکومت نظامی فایده ندارد. چون همقطاران عزیز آقایان دکتر سجادی و لسانی فرمودند با اینکه این قتل‌ها که 60.ر. یک باره واقع می‌شود در محاکمات نظامی محاکمه می‌شود این را باید دید که آیا درغیر ازمحاکمات صحرایی که به وسیله ارتش انجام میگیرد یا غیراز مواقع عادی که محاکماتی صورت می‌گیرد آیادرچنین صورت محاکمات باز هم جزء حکومت نظامی خواهد بود در حکومت نظامی محاکمات ارتشی حکومت می‌کنند یه یک محاکمات سریع دادگستری ؟ در هر صورت الان این چندین قتلی که جراید نوشته‌اند و در عرض یک ماه اتفاق افتاده اگر حکومت نظامی محاکمه کرده از مجازات قاتلین خبری نیست قصدم این است که حتی در جنگ‌ها هم که محاکمه صحرایی تشکیل می‌شود این طور نبوده است محاکمه می‌کنند بعد از محاکمه او را مجازات می‌کنند بدون محاکمه مجازات کردن در هیچ نقطه از دنیا معمول نیست ولی از طرف دیگر محاکمه نباید این اندازه طول بکشد که اثرجانی و جنایت محو شود خواستم در این موقع از تصویب این قانون استفاده کرده و آن قتل‌هائی که واقع شده اگر آن طوری که آقایان سناطورهای محترم بیان کرده‌اند محاکمات نظامی محاکمه می‌کنند پس نتیجه آن چه شده‌؟ و اگر در قوانین عادی است گمان می‌کنم که باید محاکمات دادگستری آنها را محاکمه کنند منتهی یک محاکمات سریع و تند مقصودم از این نطق این بود که استدعا کنم ازآقایان این قتل‌ها که اتفاق می‌افتد البته راست است این امنیت فعلی باعث تشکر است ولی نباید امنیت متزلزل شود اگر بنا است حکومت نظامی آنها را محاکمات ارتشی کند خوب است زودتر اقدام کند ولی اگر از وظایف او نیست و با دادگستری است باید در اسرع وقت محاکمه کند و حکم او را بدهد.

نائب رئیس- آقای سزاوار.

سزاوار- عرض بنده راجع به اجرای مقررات حکومت نظامی است به طور کلی عرض ندارم برای اینکه همان طوری که قبلاً عرض کردم دولت طرف اعتماد مجلسین است امنیتی که الان سراسر کشور از آن برخوردار است لازم است در هر نقطه‌ای که دولت لازم بداند اجرای مقررات حکومت نظامی را از مجلس بخواهد و با قانون اجرا کند مظافاً به اینکه با حسن‌نیتی که در تیمسار آقای وزیر جنگ سراغ دارم و کاملاً رعایت مقررات و قوانین را می‌کنند مسلماً حکومت نظامی تهران و مأمورین آن هم رعایت می‌کنند از این جهت جای نگرانی نیست فقط راجع به مقررات حکومت نظامی در راه

+++

آهن سرتاسری می‌خواستم عرض کنم که در بعضی نقاط اسباب زحمت است مثلاً از طرف اهالی خلجستان . قم تلگراف عدیده و نامه‌ها و شکایات زیادی رسیده که مأمورین راه‌آهن یعنی آنهائی که مقرررات حکومت نظامی راه‌آهن را اجرا می‌کنند مزاحمت مردم را فراهم ساخته‌اند یعنی با تحریک بعضی از محلی‌ها عده‌ای را جلب می‌کننند آنها را توقیف می‌کنند به تهران می‌آورند به اینجا و آنجا منتقل می‌کنند و از آنجا به نقاط دیگر تبعید می‌کنند تصدیق می‌فرمائید که مزاحمت فوق‌العاده‌ای است در حالی که هیچ گونه ارتباطی به عمل آنها ندارد البته آقای مدیر کل راه‌آهن تیمسار انصاری مرد شایسته‌ای هستند ،و به اطلاع ایشان هم گاهی رسیده است و خود ایشان هم مراقبت می‌کنند خواستم به تیمسار وزیر جنگ عرض کنم که به مأمورین دستور فرمایند که رعایت این مقررات را بکنند در جائی که حکومت نظامی صلاحیت ندارد به طور کلی مداخله نکند زیرا بعضی نقاط ژاندارمری هست که با آنها تشریک مساعی می‌کند و برای مردم ایجاد زحمت می‌کند البته این ایجاد زحمت به منظور استفاده بعضی‌ها است و بر ضرر طبقه دیگر اینها به جای خود مطالبی است بنده فقط خواستم موضوع را عرض کرده باشم.

نایب رئیس-  آقای وزیر جنگ          

وزیر جنگ (آقای سرلشگر هدایت )- در مورد فرمایشات جناب آقای ظهیرالاسلام باید به عرض برسانم که در قانون پیش‌بینی شده است موقع برقراری مقررات حکومت نظامی چه جرائمی است که به داد‌سرای نظامی مراجعه می‌شود و چه جرائمی است که به دادسرای شهرستان رجوع می‌شود.

در مدت برقراری حکومت نظامی قتل از مواردی است که در دادسرای فرمانداری نظامی رسیدگی می‌شود بنده اطلاع دارم که دادسرای و مأمورین نظامی با کمال دقت و سرعت مشغول رسیدگی به قتل‌هائی هستند که که اخیرا واقع شده است و به زودی در دادسرای فرمانداری نظامی رسیدگی می‌شود و همان طور که مقصود از برقراری حکومت نظامی است با سرعت و شدت متخلفین مجازات خواهند شد در مورد فرمایشات جناب آقای سزاوار هم همین امروز رسیدگی می‌کنم و با فرمانداری نظامی راه‌آهن که شخص سرلشگر انصاری است با ایشان تماس می‌گیرم و مذاکره می‌کنم تا برخلاف مقررات و عدالت رفتار نشود (سزاوار- تشکر می‌کنم )

نایب رئیس- راجع به این لایحه اگر نظری نیست رأی می‌گیریم به لایحه تمدید مقررات حکومت نظامی د‌ر 4 نقطه کشور آقایان موافقین قیام فرمایند.

(اکثر قیام نمودند) تصویب شد.

5- تصویب طرح قانونی حمایت کارمندان مسلول ارسالی مجلس شورای ملی

نایب رئیس- طرح راجع به جماعت کارمندان مسلول و پیش‌گیری از بیماری سل ارسالی از شورای ملی که در جلسه 13 دی ماه به تصویب رسیده اکنون گزارش کمیسیون شماره 4 قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون شماره 4 به مجلس سنا

طرح مربوط به حمایت کارمندان مسلول و پیشگیری بیماری سل ارسالی از مجلس شورای ملی در کمیسیون شماره چهار مطرح و مورد شور قرار گرفت و پس از بحث کافی طرح مزبور عیناً به تصویب رسید.

اینک گزارش آن برای تصویب تقدیم مجلس سنا می‌شود.

به جای مخبر کمیسیون نایب رئیس کمیسیون شماره 4 - محمد حجازی

طرح مربوط بحمایت کارمندان مسلول و پیشگیری بیماری سل 

ماده واحده‌-‌ کلیه حقوق‌بگیران از خزانه دولت و شهرداری‌ها و بنگاه‌ها و مؤسسات وابسته به دولت و کارگران کارخانجات و کارمندان بانک‌ها که به وسیله مقامات رسمی وزارت بهداری مسلول شناخته شوند تا موقعی که طبق گواهی وزارت بهداری خطر سرایت از آنها برطرف نشده است از کار معاف خواهند بود و حقوق و مزایای خود را دریافت خواهند داشت و این مدت نیز جزء خدمت رسمی آنان محسوب می‌شود.

تبصره- دولت مکلف است در ظرف سه ماه برنامه عملی مبارزه با سل را از حیث ساختمان آسایشگاه‌ها در مراکزی که وزارت بهداری صلاح بداند و جدا ساختن مسلولین و جا دادن به آنها و امثال آن تهیه نموده و لایحه‌ای در این خصوص تنظیم و به مجلس تسلیم کند.

نایب رئیس- شور در کلیات این لایحه آغاز می‌شود. 

آقای لسانی بفرمائید.

لسانی- همان طوری که اجتماعات عظیم و وسیع موجب پیدایش افکار عالی و اکتشافات و اختراعات مفیده می‌گردد همین طور اجتماعات عظیم مضاری هم دارد که مستلزم پیدایش امراضی می‌گردد که از قبل از تشکیل شدن این اجتماعات عظیم آن امراض وجود نداشته و همچنین اجتماعات مستلزم سرایت امراض مسریه است که پیدایش این امراض و نحوه‌ئ سرایت آنها همه روزه عالم بشریت را تهدید می‌کند و از جمله این امراض مرض سل است که بسیار خطرناک و بلای خانمانسوزی است که دامنگیر بشریت مخصوصاً جوانان می‌شود و تمام دولت‌ها اقداماتی برای جلوگیری از این مرض خانمانسوز کرده شده و می‌کنند، در کشور ما قبل از مشروطیت و مدت‌ها بعد از مشروطیت تأسیسات صحیح برای جلوگیری از امراض وجود نداشت‌. اولین مرتبه اداره‌ای به نام صحیه کل و بعد کم کم وزارت بهداری تأسیس شد در این خلال ادارات مختلف‌،تأسیسات عدیده‌ای برای بهداری درست کردند همین طور در وزارت راه، وزارت فرهنگ‌، وزارت جنگ و در هر وزارتخانه‌ای‌، وقتی به وزارت بهداری ایراد می‌شود که چرا به وظیفه خود عمل نمی‌کنید، چرا از مریض شدن مردم جلوگیری نمی‌کنید‌، چرا مرضا را معالجه نمی‌کنید برمی‌خوریم به اینکه بودجه کافی نداریم وسائل نداریم ولی قطع دارم که هر یک از آقایان بودجه‌های تفضیلی هر وزارتخانه‌ای را جلوشان بگذارند قلم مربوط به بهداشت را یادداشت کنند مبلغ معتنابهی هم در اختیار دانشگاه تهران است که صرف بیمارستان‌های ایران می‌کنند این را هم یادداشت بفرمایند مبلغی در اختیار وزارت بهداری است آن را هم که یادداشت کنید جمع این ارقام یک قلم درشت را تشکیل می‌دهد و بسیاری از کارها را ممکن است با این جمع انجام داد ولی متأسفانه در اثر این کار و اینکه هر وزارتخانه‌ای برای خودش دارای تشکیلات مفصلی است و در هر یک از مؤسسات بهداری هم معاون بهداری، کارگزینی بهداری، و چه و چه و چه وجود دارد وقتی که اصرار دارند این قبیل خرج‌های پرسنلی زائد را بکنند قهری است که برای مریض و دوا چیزی باقی نمی‌ماند نسبت به لایحه مطروحه البته آقایان می‌دانند پول‌های زیادی به عنوان مسلولین گرفته می‌شود از عوارض تمبر از زواری که به عتبات عالیات می‌روند از هر نفری دویست تومان می‌گیرند که اخیراً هم شرحی نوشته شده است به مجلسین که نظارت در خرج آن بشود و همچنین از بودجه کل مملکتی بنده قبل از اینکه وارد شور شویم از آقای موید حکمت معاون وزارت بهداری سوال کردم باینکه جمع این پول‌ها معلوم هست چقدر است؟ و تشکیلاتی که وزارت بهداری و یا بیمه‌های اجتماعی یا سایر مؤسسات جدید درباره مسلولین دادند معلوم هست یا نه فرمودند آن اطلاعات را که داده‌اند و در دسترس بنده است در اختیار آقایان خواهم گذاشت البته لایحه‌ای که فعلاً مطرح است به هیچ نحو و به هیچ عنوان مورد مخالفت هیچ کس قرار نخواهد گرفت زیرا مسلم است که جدا کردن مسلولین از مردمان سالم لازم است که این آتش به مردم سرایت نکند و کارمندان دولت هم که مسلول هستند البته تا وقتی که مبتلا به این مرض هستند به آنها کمک بشود ولی نکته مهم آن تبصره ذیل این ماده است که دولت مکلف است ظرف سه ماه آسایشگاه مناسب تهیه کند و اقدامات اساسی بکند آقایان اطلاع دارند که این عبارات و کلمات اغلب در قوانین گذاشته می‌شود. سه ماه شش ماه هفت ماه می‌گذرد و به جائی نمی‌رسد الان شش ماه یا هفت ماه بیشتر نمانده است که هفت سال سازمان برنامه تمام بشود خاطر آقایان محترم هست در 15 روز پیش آقای رئیس سازمان برنامه در جلسه خصوصی به عرض آقایان رسانید که در نظر دارد به وسیله چند نفر از کارشناسانی که از آمریکا می‌آورند یک سال مطالعه کنند و به وسیله آنها تشخیص برهند چه نقائصی در کار ما هست و به چه وسیله می‌شود رفع کرد و بعد هم از متخصصین دعوت کنیم در ظرف دو سه سال سعی و اهتمام در رفع آن نقائص بکنیم و بعد هم فرمودند که آن هفتصد میلیون دلاری را که ممکن است در ظرف هفت سال در اختیار ما بگذارند هفت صدم از وظایفی را که به عهده سازمان برنامه گذاشته شده ممکن است انجام دهد این بود که بنده عرض کردم آقا مدت هفت سال را شما فراموش کردید بعد از هفت سال تازه روز اول مطالعه است عیناً همین موضوع ممکن است در این مورد هم مصداق پیدا کند و در تمام موارد که دولت مکلف می‌شود که در یک مدت معین کار انجام دهد انجام نمی‌دهد حالا در اینجا هم سه ماه به عقیده بنده برای ساختن آسایشگاه و غیره ذکر شده یک حرف خیالی است (دکتر صدیق- سرمایه‌اش را باید بدهد) بله سرمایه‌اش را هم متأسفانه آن هم وقتی که در عمل می‌بینیم بسیار مشکل است و فقط از این موقعیت استفاده می‌کنم و از جناب آقای معاون وزارت بهداری خواهش می‌کنم آنچه که ممکن است الان یک آمار دقیق از عده مبتلایان باین مرض در استان‌های مختلف و در مراکز هم از مستخدمین دولت و غیره بدهند و مؤسساتی که برای معالجه مبتلایان به این امراض هست چه آسایشگاه مسلولین و چه آسایشگاه شاه آباد و چه بیمارستان‌هائی که در استان‌های مختلف هست بدهند فهرست مؤسسات متعددی که برای معالجه مسلولین از قبیل آسایشگاه شاه آباد و بو‌علی و غیره و همچنین سازمان بیمه‌های اجتماعی برای معالجه این اشخاص ایجاد کرده است آن را هم مرقوم بفرمایند مؤسسات افراد خیرخواه، تاجر و تشکیلات خیریه‌ای که در کشور هستند از قبیل شیر و خورشید سرخ و غیره اینها را هم بفرمائید و وجوهی که برای این کار جمع آوری می‌شود و آنچه از تمبر داده می‌شود دقیقاً آن هم معلوم شود تا اینکه ببینیم تناسبی بین این دخل و خرج موجود است یا نه البته آقایان به خاطر دارند که همین چند روز پیش در لایحه اضافات و ترفیعات 6 میلیون و 900و کسری هزار تومان برای همین

+++

کار پیش‌بینی شده است و در آینده هم ممکن است در بودجه یک قلم کافی گذاشته شود آن وقت دیگر نباید گفته شود که اعتبار کافی نیست در هر حال مرض سل است بسیار خطرناک و اجتماع ما را تهدید می‌کند البته با بودن اطباء عالیمقام نباید بنده عرض کنم ولی با اجازه آقایان می‌گویم چون بنیه دفاع از طرف اشخاصی که غذاشان نامناسب کارشان بد‌، کار‌گاهشان بد است موجود نیست باید کارگاه‌ها طوری ساخته شود که کارگران مریض نشوند در کرمان در زیرزمین‌ها مشغول قالی بافی هستند با آن وضع اسف انگیز نخوردن هیچگونه غذای صحیح و اساساً بهداشت رعایت نمی‌کرد این اشخاص با مراض مختلف دچار می‌شوند بهداری باید سعی کند این کارگاه‌ها از این صورت بیرون بیاید مرضای مبتلا را از سایرین جدا کند دولت هم به طور کلی از نظر وضع معیشت عمومی فکری بکند که مزاج افراد از حیث تغذیه و زندگی و حقوقی که به همان کار‌‌گر قالی‌باف یا همان کارمند دولت و یا همان پاسبان یا فلان ژاندارم داده می‌شود طوری باشد که بدنش آماده باشد برای دفاع از این مرض خانمانسوز و صرف گذراندن این لوایح و دادن شش میلیون و 900 هزار تومان پریروز و وضع مقررات برای گرفتن یا عوارضی برای این کار کافی نخواهد بود علاقه‌مندی دولت و بعداً مجلسین هم که مسلماً علاقه دارند موجب شود که از این مرض خانمانسوز جلوگیری شود تا جامعه ما را تهدید نکند و وزارت بهداری که این فرمول را که من وظیفه‌ام جلوگیری از سرایت امراض یا از پیدایش مرض است باید کنار بگذارند و به طور کلی تمام امور بهداری را تحت نظر بگیرند و آنچه مربوط به دانشگاه است البته علیحده ولی همین بودجه عجیبی که الان شهرداری دارد که بنده نمی‌دانم چقدر است نظارت در انجمن شهر نیست و شهردار هم که موظف نیست در مجلس حاضر شود وزارت بهداری هم که قطعاً مداخله نمی‌تواند بکند نتیجه این شده که بهداری شهرداری به این صورت در امده است که جز درهای بزرگ بیمارستان و داشتن اطباء متعدد با حقوق‌های گزاف و میزهای متعدد و وسائط نقلیه چیز دیگری ما نمی‌بینیم‌. روی هم رفته وضع بهداری مملکت آن طوری که لازم است اداره نشده و این برنامه‌های موقت هم کافی نیست که اطمینان خاطر آقایان را جلب کند که بتواند در بهداشت و تقویت نسل‌های آینده وظیفه‌ای را که وجدان و قانون و مقررات به عهده او گذاشته است انجام بدهد. 

نایب رئیس- آقای معاون وزارت بهداری

مؤید ثابتی- اجازه بدهید ما هم حرف‌هامان را بزنیم بعد یک جا بفرمائید جواب بدهید.

نایب رئیس-  آقای سزاوار تشریف ندارند‌؟

دکتر سعید مالک- وزیر یا معاون هر وقت بخواهند صحبت بکنند.

نایب رئیس- خود ایشان موافقت کردند‌. آقای موید ثابتی بفرمائید.

موید ثابتی- بنده قبلا جواب‌هائی را که وزارت بهداری خواهد داد عرض می‌کنم و آن این است که می‌گوید « مشغول هستیم انشاءالله یک برنامه بهداشتی وسیعی تهیه می‌کنیم و دستگاه‌های متعددی خواهیم درست کرد و چه می‌کنیم و اینها » جوابی است که خواهند داد ولی آنچه که مسلم است این است که در این چند سال دولت‌ها هیچ اقدامی راجع به بهداشت این مملکت مخصوصاً برای تأسیس آسایشگاه‌ها نکرده‌اند در این چند سال سه آسایشگاه در تهران تأسیس شده که بعضی هم از سابق بوده و یک آسایشگاه هم اخیراً گویا در شیراز تأسیس شده و اگر جمعیت مملکت را در نظر بگیریم و تعداد مسلولین را هم در نظر بگیریم اقلاً برای هر استانی ما باید یک آسایشگاه در تأسیس کنیم اینکه آقای لسانی فرمودند که آماری از مسلولین وزارت بهداری بدهد بنده خیال می‌کنم که وزارت بهداری نمی‌تواند این آمار را بدهد ولی آنچه که بنده از مشهد اطلاع دارم دکتر رئیس مریضخانه شاهرضا که معلوماتش در‌باره معالجه مسلولین است می‌گفت در شهر مشهد بیست هزار مسلول وجود دارد و برای یک چنین شهری که به طور تخمین بیست هزار مسلول هست یک شهری که این همه مسافر از آنجا عبور می‌کند و از آنجا خارج می‌شود حتی یک آسایشگاه هم وجود ندارد و حتی درمانگاه هم وجود ندارد که مسلولین به طور موقت بخواباند پنج سال پیش جمعیت حمایت مسلولین خراسان پول‌هائی جمع کردند از مردم از پول تریاک و از این قبیل چیزها و یک آسایشگاه دویست تختخوابی الان در حدود یک سال و نیم یا دو سال است این آسایشگاه تمام شده بنده آنچه اقدام کردم موفق نشدم که برای آنجا لوازمی تهیه کنم این آسایشگاه ساخته شده و همان طور در بیابان در دامن کوه خالی مانده اینها را عرض کردم که بدانیم ما چقدر از حقیقت دوریم اخیراً پولی که در دستگاه دولت پیدا شده تمام کارها منحصر شده که لوایح ترفیعات و اضافات بدهند هیچ یک کاری برای مملکت نمی‌کند و هیچ فایده‌ای برای مملکت ندارد آخر چقدر ممکن است حرف زد‌! چقدر ممکن است از حقیقت دور بود‌! این لایحه اخیری که 200 میلیون تومان اضافه اعتبارات آوردند همان طوری که در کمیسیون عرض کردم برای اینکه یک نمکی روی این لایحه پاشیده شود 6 میلیون تومان برای بهداری معین کردند در صورتی که معلوم نیست آن 6 میلیون تومان را به چه راه می‌خواهند مصرف کنند و چه مخارجی را در نظر دارند نکنند در هر حال بنده معتقدم که اگر واقعاً وزارت بهداری بخواهد یک کار مثبتی بکند به جای این همه پول‌هائی که ما مصرف می‌کنیم مخصوصاً اخیراً برای کارمندان اضافه حقوق‌هائی که تصویب می‌شود قریباً صندوق دولت را خالی خواهند کرد به جای اینها دولت‌، وزارت بهداری یک لایحه بیاورد اینجا البته در تبصره معین شده که در مدت سه ماه ولی حتما]ً لازم نیست در پایان روز سه ماه باشد ممکن است در همین جلسه شما یک لایحه بیاورید و معین کنید که اولاً در کجا‌ها شما می‌خواهید آسایشگاه بسازید و ثانیاً از این پول‌هائی که هست تا هنوز تمام نشده چون قریباً تمام خواهد شد یک مقداری از اینها را برای این مردم بیچاره بدبخت تخصیص بدهید ما اگر خودمان مسلول و مریض داشته باشیم و جوان خودمان را ببینیم که جلو چشممان دارد می‌میرد «من خود به چشم خویشتن دیدم که جانم می‌رود‌« آن وقت می‌دانستیم این کار از ضروری‌ترین کارها ‌و لازم‌ترین کارها برای مملکت است خوب اخیراً یک اکتشافاتی شده و مرض سل من شنیده‌ام که خیلی خوب معالجه می‌شود و قابل علاج است ولی این در صورتی است که ما آسایشگاه باشیم دوا داشته باشیم همین آسایشگاه که الان هست بنده نمیدانم بچه صورتی است این بیچاره ها در این چهار دیوارها محصور هستند یکی دو سال پیش بیماران بوعلی کاغذ نوشته بودند تقاضا کرده بودند که دوا بخریم برایشان بفرستیم خود بنده هم خریدم برایشان فرستادم این دلیل این است که همین آسایشگاه که دوا  لوازم کامل ندارد و نمی‌تواند آن طوری که باید معالجه و پذیرائی کند خلاصه عرض بنده این بود که هم وزارت بهداری و هم آقایان توجهی بفرمایند محض رضای خدا کاری کنند که مفید باشد شما آقای معاون وزارت بهداری الان بفرمائید برای آسایشگاه مسلولین خراسان بلخره چه کار کردید‌؟ اخیراً وزارت بهداری یک میلیون تومان حواله داده دیگر سازمان سازمان برنامه و معلوم نیست که سازمان برنامه این پول را می‌دهد یا نه بعد هم تنها پول کافی نیست آنها لوازم هم می‌خواهند این لوازم را خود دولت باید وارد کند جمعیت حمایت مسلولین خراسان که نمی‌تواند برود دستگاه ریون ایکس و رادیولژی وارد کند حالا که مردم حاضر شده‌اند با پول خودشان کاری بکنند شما هم اقلاً لوازم و اثاثیه آنها را فراهم که ما هم بتوانیم از سال آینده یک عده مسلول را در آنجا بخوابانیم (‌نمایندگان- صحیح است احسنت‌)

‌نایب رئیس- آقای معاون وزارت بهداری بفرمائید. 

معاون وزارت بهداری (آقای دکتر مؤید حکمت )- جناب آقای لسانی با بیان فصیحی که داشتند فرمایشاتی فرمودند که بنده تشکر می‌کنم ولی بنده متأسفم که آن بیان را آن طوری که باید شخصاً ندارم و به طور خلاصه نسبت به فرمایشات ایشان عرایضی می‌کنم اولاً فرمودند مسلولین تعدادش چقدر است و آمارش چقدر است به طور کلی آمار آن طوری نیست که در اطرافش شایع شده است بنده فکر می‌کنم مطابق اطلاعاتی که از سازمان بهداشت جهانی رسیده تنها مملکتی که مسلول کم دارد ایران است و آن طور نیست که مسلول زیاد داشته باشد و این طور موجبات وحشت فراهم کند خوشبختانه خداوند متعال آفتاب به ما داده وسایل‌، میوه و سبزی داده آن طور نیست که شایع شده است ما شاید بیست هزار مسلول داشته باشیم و این مقدار خیلی ناچیز و ناقابل است و آن طوری که اذهان ما ناراحت بشود نیست یک علت اصلی هم که شاید آقایان بهتر از بنده بدانند این است که مسلول شدن عواملی دارد و عواملش فرق می‌کند یکی بی غذائی است و این یک قسمت اساسی است که وقتی که بدن نتواند دفاع کند و حداقل کالوری حرارت را نداشته باشد مستعد می‌شود برای این مرض و بعضی از عوامل دیگر از قبیل شیره و تریاک و غیره سبب می‌شود که زیاد شود ولی با تمام این عوامل خوشبختانه مطابق گزارشی که از سازمان بهداشت جهانی  به ما رسید آن طور نیست که ما متحوش باشیم نسبت به ممالک اروپائی اما راجع به اعتباراتی که به تصویب رسید 6 میلیون و کسری این 6 میلیون و کسری برای مسلولین نیست از این 6 میلیون کسری یک میلیون و کسری برای مسلولین است و یک قسمتش هم برای مبارزه با بیماری‌های مقاربتی و از همه مهمتر قسمت

+++

اعظمش برای داروهای شش ماهه دوم استان‌ها است که به واسطه اینکه بودجه ما کم بود و برای هر یک نفر یک ریال دوا داشتیم بودجه شش ماهه اول تمام شده بود و یک مقدار از این پول را برای ارسال دارو تشخیص دادیم یک قسمت دیگر برای تهیه بیمارستان فیروزگر است که این بیمارستان فیروزگر را در نظر داریم تمام کنیم یک قسمت هم خرید چندین جیپ آمبولانس است برای ولایات نه برای نه برای مرکز این موضوع اعتباراتی است که آقایان محترم تصویب فرمودند ولی آقایان محترم تصدیق می‌فرمایند که ما قبل از هر چیز برای مبارزه با سل اقدام می‌کنیم اما اینکه فرمودند وزارت بهداری هنوز اقدامی نکرده است خواستم حضور آقایان عرض کنم وزارت بهداری با کسر بودجه و کمی بودجه‌ای که دارد در فکر این مبارزه بوده است کما اینکه در سایر ممالک قوانین و قواعدی گذرانده‌اند برای این کار برای مثال می‌خواهیم عرض بکنم نروژ مملکتی بود که بنده سال گذشته در آنجا بودم اینها برای این کار قانونی گذرانده‌اند یعنی جدا می‌کنند مسلول را از اشخاص سالم ولی برای مخارج اینها هم طوری پیش‌بینی کردند که دولت از زحمت نمی‌افتد مثلاً اگر یک بیماری سه دلار خرج داشته باشد یک دلار آن را دولت می‌پردازد و یک دلار آن را «کمون» یعنی محله و یک دلار آن را بیمه‌های اجتماعی ولی بیمه‌های اجتماعی متأسفانه هنوز آن اقداماتی را که باید بکنند نکرده‌اند بنابراین به طوری که ملاحظه فرمودید تحمیلی به دولت آن اندازه‌ها نمی‌شود مع‌الوصف برای استان‌های مشهد خوزستان اصفهان رشت رشت مازندران اقداماتی شده است و هم در اعتبارات وزارت بهداری و هم از سازمان برنامه تقاضا کرده‌اند که برای این استان‌ها که وزارت بهداری تشخیص داده است که لازم است آسایشگاه تأسیس شود در آنجا آسایشگاه تأسیس کنیم البته شما هم باید مدت بدهید و وزارت بهداری کاملاً آماده است تمام آقایان می‌دانند که ما با کمال ... (مؤید ثابتی- در مشهد آقا آسایشگاه تأسیس شده یا ما ساختیم و حاضر شده) اجازه بفرمائید عرض می‌کنم در هر حال وزارت بهداری اینها را پیش‌بینی کرده است مثلاً در بعضی از استان‌ها من جمله مشهد البته یک اقداماتی خودشان در محل کرده‌اند وزارت بهداری هم آنچه مقدورش بوده و در بودجه داشت اقدام کرد و اخیراً هم آقای مؤید ثابتی می‌دانند در حدود یک میلیون تومان نوشتیم که سازمان برنامه به آنها بدهند علاوه بر این تقاضا کردیم از سازمان برنامه ساختمان‌های نیمه تمامی که ما داریم قبل از هر چیز آن ساختمان‌های نیمه تمام را بکنیم من جمله همین آسایشگاه مشهد است البته جناب آقای مؤید ثابتی هم حق دارند متأثر باشند ولی ایشان باید بدانند که وزارت بهداری بدون پول نمی‌توانند کوچکترین قدمی بر دارند در هر صورت راجع به آمار اقدامات و پول‌هائی که برای مصرف آسایشگاه تهران استفسار فرمودند خواستم بودجه کلی و جزئی را در اینجا خدمتشان عرض کنم‌. آسایشگاهی که ما الان داریم که از پول وزارت بهداری اداره می‌شود یکی آسایشگاه شاه آباد است باین قرار است 2510362 تومان این خرج فعلی آسایشگاه است (سزاوار- در سال؟) بله هزینه غذائی 1261461 هزینه دارد 20ر 334707 هزینه متفرقه 331400 تومان حقوق رسمی 88 هزار تومان و حقوق دستمزدی جمع 2510362 تومان اینها خرجی است که الان مصرف می‌کنیم مخارج سالیانه بیمارستان بوعلی 194000 تومان است که ما می‌کنیم (یکی از نمایندگان- چند نفر مریض در آنجا هستند‌؟) 750 نفر در آنجا هستند ولی اکثراً شاید در حدود هزار نفر می‌خوابانیم و وزلرت بهداری با کمال رغبت و میل نسبت به مستمندان و مردم اقدام کرده حالا اگر اعتبارات کافی نباشد آن تقصیر متوجه وزارت بهداری نیست‌. راجع به عوائدی که فرمودند بنده نمی‌توانم به طور تحقیق مبلغش را عرض کنم ولی به طور کلی یکی از محل تمبرها است و یکی از حجاج است و آنچه که از شهرستان‌ها بوده ما در مرکز خرج نکردیم بلکه تلگرافی حواله دادیم به ولایات با حضور نمایندگان خودشان حواله دادند یک مقدار هم در تهران می‌گیریم و بنده نمی‌توانم جمع اصلی آن را عرض کنم‌. این بود جواب فرمایش سناتور محترم‌.

اما راجع به اصل خود لایحه بنده خواستم توضیحی عرض کنم اصل خود لایحه ماده واحده ای که اینجا طرح کرده‌اند « کلیه حقوق بگیران از خزانه دولت و شهرداری‌ها و بنگاه‌ها و مؤسسات و البته به دولت و کارگران کارخانجات »

در اینجا بنده خواستم حضورتان عرض کنم که کارگران کارخانجات یک قوانین و مقررات خاصی دارند که آقای معاون وزارت کار توضیح می‌دهند آن در حدود وزارت بهداری نیست این قوانین خاصی دارد‌، اگر این قوانین مباین با آن قوانین نیست بنده عرضی ندارم ولی آن مبالغی را که ما باید برای این کار مصرف بکنیم مبالغ هنگفتی خواهد شد‌. اما راجع به قسمت تبصره که فرمودند در ظرف سه ماه‌، بنده تبصره را آماده کردم و قبل از اینکه 3 ماه هم برسد تقدیم مجلس خواهم کرد درآمد و خرج تمام آسایشگاه‌ها با ریز خرج تمام الان حاضر است مهیا شده خواستم که مهلتش برسد و بنده قبل از اینکه مهلتش برسد قول می‌دهم که تقدیم بکنم خدمت آقایان (نمایندگان- انشاءالله)

نایب رئیس- آقای سزاوار.    

سزاوار- البته موضوع امر بهداشت، در کشور ما در درجه اول از اهمیت است بالاخص لایحه‌ای که مطرح است راجع به حمایت از مسلولین و اینکه برای این طبقه فکری می‌شود فوق‌العاده جالب توجه است و بنابراین آقایان باید عنایت بیشتری بفرمایند که یک راه‌حلی برای امور بهداشتی این مملکت بشود‌. بنده یک چیزی را داشتم اینجا قرائت می‌کردم راجع به به نگاهداری دیوانگان در تهران‌، یک عده را در بنگاه مستمندان نگه می‌دارند به طوری که در گزارش نوشته شده برای هر نفری آن پولی که روزانه داده می‌شود خیلی خیلی مبلغ ناچیزی است و اینها حساب کرده‌اند برای آسایش هر نفرشان چند متر جا لازم است ولی اینها هر کدام هر دو نفرشان در یک متر جا بایستی زندگانی کنند یعنی از نظر بهداشت و آسایش و استراحت و اینها‌، بنده می‌خواهم اولاً عرض کنم این بودجه پر عرض و طولی که می‌آورند من تعجب می‌کنم که چرا یک عنایتی نمی‌شود به بهداشت این مملکت این شیفری که الان خواندند برای آسایشگاه شاه آباد در سال دو میلیون تومان است اولاً این کافی نیست مسلماً و در ثانی این امر یک موضوعی است که این خطرش برای همه اجتماع است یعنی اگر مبارزه‌ای برای این امر نشود حالا نفرات اصلی خانواده بر کنار این مستخدمینی که همه در وزارتخانه‌ها خدمت می‌کنند یا مستخدمین خود آقایان و اینها خودشان در یک فامیل جداگانه زندگانی دارند یا رفت و آمد دارند اینها معلوم نیست از این گونه امراض بر کنار باشند برای اینکه اینها ورقه بهداشتی دارند نه کسی است که عنایت  با آنها داشته باشد و همین باعث می‌شود که آنها هم مبتلا بشوند و آن وقت در توی زندگانی اجتماعی و خانوادگی رفت و آمد می‌کنند و سایر افراد خانواده را آلوده می‌کنند اولاً بایستی که وزارت بهداری مراقبت کند یعنی آقای وزیر بهداری و آقای معاون مراقب هستند و آقای دکتر جهانشاه صالح هم واقعا یک علاقه‌ای دارند به وضع بهداشت بنده نمی‌خواهم عرض بکنم که ایشان یک آدم بی‌علاقه‌ای هستند ولی علاقه ایشان به تنهائی کافی نیست متأسفانه در همین وزارت بهداری خرج هزینه پرسنلی پول‌های تفننی پول‌های اضافات زیادی داده می‌شود و اگر بنا بشود یک ماه حقوق و بودجه اینها تعطیل شود با یک وقفه‌ای حاصل شود خواهید دید که مثل دولت سابق روزانه مخارج را تأدیه هزینه بیماران را ندارند و همچنین مسأله دوا در سایر شهرستان‌هایی که باید از وزارت بهداری فرستاده شود‌. در هر حال عرض کردم که با وضع حاضر منتهای توجه را دارند‌. اما راجع به مسلولین صرف‌نظر از اینکه این لایحه به نظر بنده به مورد است ولی یک نقصی به نظر بنده دارد که چگونه تشخیص می دهند وزیر بهداری را مکلف کنند یا هر کسی نمی‌دانم رئیس خانواده را یا رئیس فلان مؤسسه را موکلف کنند که اگر یک آدم مفلوک یا مسلولی به نظر او رسید گزارش بدهد به وزیر بهداری همان طور که نشسته چه می‌داند که در فلان وزارتخانه و در فلان دستگاه آیا مسلولی وجود دارد یا ندارد و الا طرز اجرا و عمل این لایحه به این صورتی که نوشته‌اند کافی به نظر نمی‌رسد یکی دیگر شما در این قسمت اگر نواقصی دارید خوب بود این نقائص خودتان را ضمن بودجه تأمین می‌کردید ولی این مطلب همان طور که سایر آقایان تذکر دادند تنها مربوط به مرکز کشور نیست اینجا مرکز کشور است و تمام اسباب دستی اگر باشد باز اداره می‌شود برای شما از نظر بهداشت تمام نقاط مثل مرکز باید رعایت شود ولی وضع موجودش این طور است و بنده همین آسایشگاه مسلولین شاه آباد را عرض می‌کنم اولاً غالباً مسلولی که از ولایات می‌آوردند یا از یک جائی وقتی به وزارت بهداری مراجعه می‌کنند جا ندارد این خودش یک مسئله مهمی هست که باید تهیه جا کند بعد بنده شنیدم (در سابق البته) یک عده چاقو‌کش است یک صورت بدی است اگر مسلولی هست تازه آن مسلول حرفی ندارد که دست به گریبان با مرگ خودش باشد و آنجا نرود به هر جهت وضع آنجا را من شنیدم که خیلی قابل تأسف است حالا به یک صورت بهتری درآمده یک وقتی بنده خاطرم هست که یک مسلولی را که از یک شهری آمده بود و با زحمت فرستاده بودند آنجا چند روز بعد فرار کرده بود و وقتی توضیحاتی راجع به علت فرارش پرسیدم (پدرش نقل می‌کرد که خیلی تأسف‌آور بود‌) بنده نمی‌دانم یک وقتی خدا رحمت کند مرحوم فروغی را میگفت نمی‌دانم اصلاً وضع ما چه طور است یا نفرین کرده هستیم یا نمی‌توانیم عاجزیم قادر نیستیم یا اینکه مملکت و سازمان خودمان

+++

را درست کنیم زیرا بنده معتقدم که اگرما دویست نفر مسلول را نگهداریم درست نگه داریم که دنیاپسند باشند بهتر است تا بخواهیم هفتصد نگهداریم با هزینه دویست نفر این درست نمی‌شود. این نقض غرض است . با این ترتیب نه عملی انجام می‌شود نه آنکه آن مسلول معالجه می‌شود بلکه سرایت می‌کند به دیگران و آن وقت این نقض غرض است و صحیح نیست معهذا بنده مقصودم از این بیانی که عرض کردم این است که بهداشت عمومی از مسائل اولیه است یعنی به نظر بنده اگر از هر حقوق بگیری صدی 5 ‌از حقوقش را کم بکنید و آن را برای بهداشت عمومی کشور اختصاص بدهید بهتر است‌. چرا برای اینکه در عوض این صدی پنجی که می دهد اطفالش و عائله‌اش از خطر یک امراض مصون می‌ماند و اگر یک امراض یک گرفتاری داشته باشد یک محلی داشته باشد. جنابعالی الان واقف هستید در همین تهران یک طبقه خود را نگه می‌دارند طبقه دیگری اگر شب برایشان پیش آمدی بکند اسباب ندارند وسیله ندارند آن وقت تازه از همه اینها گذشته اگر پول هم نداشته باشند باید تسلیم به مرگ بشوند آن اداره معاونت‌های عمومی اینها مجهز نیستند اینها کافی نیستند فکری بکنید چون مسئول هستید یا بگوئید نمی‌توانیم با این بودجه بهداشت را کاملاً تأمین کنیم اینکه بگویند باید وزیر مالیه قبول بکند این صحیح نیست اینجا این موضوع نیست که وزیر مالیه قبول کند وزیر مالیه حساب دیگری را ممکن است قبول بکند این کار مربوط به مجلسین است مجلسین هیچ وقت نمی‌توانند در امری که مربوط به بهداشت عمومی است موافقت نکنند بنده وظیفه شخص خودم می‌دانم و می‌دانم که تمام آقایان سناتورها علاقمندند به این موضوع هیچ کس با بودجه شما با وظیفه لازم شما نه اینکه مبارزه نخواهد کرد بلکه کمال مساعدت و مراقبت را دارند.

پس بنابراین اگر دستگاه وزارت بهداری کاملاً مجهز نیست و نمی‌تواند آن طوری که خودشان را مثل سایر کشورها (البته مثل سایر کشورها که نمی‌شود) تا یک اندازه‌ای می‌تواند خودش را آماده برای مبارزه با امراض کند این بود عرض بنده و می‌خواهم عرض کنم که جنابعالی طرف اعتماد مجلس هستید شخص جنابعالی راهم همه می‌شناسند و عجیب نیست که شما پول نداشته راخرج کنید بنده می‌خواستم عرض کنم که دفاع بکنید دفاع از آنچه خوب هست و در صورتی که خوب نیست نفرمائید، بفرمائید این اشکالات که موجوداست این پول را ما لازم داریم این وسیله را لازم داریم این اعتبار را لازم داریم به ما بدهید ما درست می‌کنیم این البته به نظر بنده مورد تصدیق خواهد بود.

معاون وزارت بهداری- تأمین شده نظر جنابعالی 

نایب رئیس- آقای آموزگار

آموزگار- تذکراتی که آقایان محترم دادند خیلی به موقع بود و بنده یقین دارم که وزارت بهداری کاملاً در نظر دارد و اما این لایحه راجع به معافیت مسلولین است که ادارات دولتی و بانک‌ها و مؤسسات هستند بعد یک تبصره هم اضافه شده است که وزیر بهداری را مکلف می‌کند در ظرف سه ماه مسلولین را جا بدهد ،این کار البته بودجه می‌خواهد همان طور که آقایان فرمودند بودجه‌اش را که وزارت بهداری هنوز به مجلس نیاورده البته بایستی تنظیم بکند و این به صرف اینکه ظرف سه ماه قانونی بیاورد و پولی بدست بیاورد و بالاخره موکول شود به آینده این نمی‌شود این چیزی است که در اختیار وزارت بهداری باید باشد.

نکته‌ای را که می‌خواستم خدمت آقایان عرض کنم این است که در آن ماده واحده کلیه حقوق بگیران از خزانه دولت و بعد کلیه کارگران کارخانجات ذکر شده در این قسمت البته احتیاط هم می‌شد که شامل همه بشود ولی آنچه که آقایان مستحضر هستند در این کمیسیون مشترکی که لوایح دکتر مصدق را تصویب می‌کند اتفاقا در آن سو کمیسیون همین دو قانون هم شاید متجاوز از صد و بیست ماده لایحه قانون بیمه‌های اجتماعی تصویب شده شاید در ظرف یکی دو هفته این قانون بیمه‌های اجتماعی تمام بشود در آنجا راجع به کارگران مسلول حتی راجع به خانواده‌شان و اینکه در هر کجا باشند و از محل پولی که از خود کارگرها و کارفرماها می‌گیرند و چه ترتیب معالجه بکننند کاملاً معین شده فعلاً نظر این است که مستخدمین حقوق‌بگیر از ادارات و بانک‌ها که اینها معاف می‌شوند تا معالجه بشوند و در مدتی هم که معاف هستند حقوقشان محفوظ باشد و سابقه خدمتشان هم محفوظ باشد در حقیقت این لایحه مسلولین اساس فکرش را نوشتند و آوردند خدمت آقایان اینست که در وزارتخانه‌ها اشخاصی هستند مسلول که در اثر فقر و بیچارگی و غصه و تأثر و علل متعدد گرفتار این مرض شده‌اند برای اینکه بیماری آنها بدیگران سرایت نکند به موجب این قانون فعلاً می‌خواهند اینها را بدهند سوم اینکه سوابق خدمتشان محفوظ باشد بعد اضافه کردند قسمت کارگرها را که اینها نوشته‌اند اگر آن قانون بیمه‌های اجتماعی گذشته بود این جمله زائد بود ولی چون این قانون پس از قانون بیمه‌های اجتماعی نوشته شده این است که ذکر شده ولی این جنبه کارگران کارخانجات که تأمین شود می‌ماند منحصراً مستخدمین دولت و حقوق‌بگیرها بنابراین منظور اصلی ازاین لایحه این است که آقایان موافقت فرمایند که کلیه حقوق‌بگیرهائی که مسلول هستند البته همان طور که آقایان فرمودند تشخیص این خیلی مشکل است و این وظیفه بزرگ بهداری است که در کیفیت تشخیص نوشته است به وسیله مقامات وزارت بهداری و مقامات رسمی بهداری هم دکترها و مؤسسات را در اختیار دارند غیر از این چیزی در دسترس آنها نیست خیلی مشگل است که به تمام وزارتخانه‌ها بروند از مستخدمین جزء بگیرند تا رئیس اداره و مدیر کل همه را معاینه بکنند البته این کار مشکلی است ولی چون تشخیص در درجه اول همان که گفته شده آثاری دارد که زودتر می‌شود شناخت و بنده خیال می‌کنم که مقامات وزارت بهداری هم می‌توانند تشخیص بدهند و تأمین بکنند‌. اما اینکه احصائی که چقدر خواهد بود و در چه مدتی وزارت بهداری در تمام ایران و تمام ادارات و دوائر دولتی می‌تواند مسلولین را تشخیص بدهد و تأمین جا برایشان بکند این البته به نظر بنده عملی نیست فعلاً اما چون این قانون اجازه می‌دهد به وزارت بهداری راجع به مستخدمین به عقیده بنده تا یک درجه‌ای تأمین است و در قسمت تبصره هم که مربوط است به دولت آن هم یک امر کلی است و همان طور که آقایان تذکر دادند و آقای معاون وزارت بهداری هم فرمودند قبل از سه ماه تهیه کرده‌ام حاضر است و می‌آورند مجلس، اشکالی که هست قضیه بودجه است که به عقیده بنده باید قبلاً وزارت دارائی تأمین بودجه بفرمایند که اگر بودجه را دارند به مجلسین دیگر برایشان اشکالی نباشد.

رئیس- آقای معاون وزارت کار

معاون وزارت کار (آقای دکتر صحت )- بنده خواستم یک توضیحی به عرض آقایان برسانم چون آقای معاون وزارت بهداری راجع به کارگران مسلول اشاره فرمودند می‌خواستم عرض کنم که مؤسساتی که کارگران را بیمه می‌کند یکی از شرکت بیمه است یکی سازمان بیمه‌‌های اجتماعی هستند بیمارستانی است به نام بیمارستان حمایت مسلولین که برای مسلولین تهیه شده و لوازم در بیمارستان همه قسم مهیا است بیماران مسلولی که به سازمان مراجعه می‌کنند آن ها را به آن بیمارستان هدایت می‌کنند و آنها را تحت عمل جراحی قرار می‌دهند و جراحان خوب هم آنجا هستند بیمارهائی که مربوط به شرکت بیمه هستند این‌ها هم در بیمارستان‌های خصوصی برای اینکه یک نفر یک نفر اینها را معرفی می‌کنند البته خرج این‌ها بیمارستان داده می‌شود و این هم ربطی به وزارت بهداری ندارد. سازمان بیمه‌‌های اجتماعی بیش از همه کارهای خودشان را انجام می‌دهند خواستم آقایان مستحضر باشند.

نایب رئیس- آقای شمس ملک‌آراء  

شمس ملک‌آراء- بنده گمان نمی‌کنم با یک همچو لایحه‌ای که رعایت حال مسلولین و بعد جلوگیری از سرایت به سایر مردم می‌کند کسی مخالفت بکند. این یک موضوع اصولی است که موافقت دارم و آمدم اینجا برای اینکه واقعاً جلب توجه  رفقای محترم را بکنم و آن این است که از روزی که ما خوشبختانه آمدیم روی این صندلی‌‌ها نشستیم برای خدمتگذاری کشور بنده هیچ لایحه‌ای ندیدم جز این که خرجی در بین باشد تمام تقاضای اضافات است تمام افزودن بودجه کشور است مثل معروف است کسی که دخلش نوزده باشد خرجش بیست به حالش باید گریست‌. به نظر من این وضعی که ما داریم پیش می‌رویم چندین برابر بیست خواهد بود در صورتی که هنوز نمی‌دانیم عایداتمان چه چیز است‌. در کمیسیون‌های مشترکی که هست نمایندگان سنا هم شرکت دارند دخالت دارند بنده مطالعه می‌کردم و می‌دیدم فرض بفرمائید راجع به حقوق قضات یک پایه‌هائی را قائل شده‌اند که فرض بفرمائید آخرین درجه سه هزار و صد تومان در ماه می‌شود گمان می‌کنم (آموزگار- دو هزار تومان) در روزنامه این طور بود در هر حال تمام لوایحی که می‌آید برای ما و رأی می‌دهیم راجع است به اضافات و افزودن مخارج دولت در روزنامه امروز خواندم آقای وزیر دارائی و آقای رئیس مجلس در این باب شرح مبسوطی اظهار کرده‌اند و آقایان وکلا هم هر کدام یک چیزی پیشنهاد می‌کنند برای همراهی با حوزه انتخابیه خودشان که همه‌اش مخارج است متأسفانه مجلس سنا در بودجه مطابق قانون اساسی دخالت ندارد فقط نظری است که می‌کند این موکول به نظر مجلس شورای ملی است امیدوارم یک وضعیتی پیش بیاید که ما هم بتوانیم واقعاً اظهار نظر جدی در این باب بکنیم لااقل بتوانیم در خرج و دخل مملکت دخالت داشته باشیم و الا ما اظهارنظری بکنیم رأی بدهیم بعد می‌رود به مجلس شورای ملی آنها هم رأی بدهند خوب مجلس سنا اظهار نظری کرده حالا مفید باشد یا نباشد منتج نتیجه‌ای باشد یا نباشد مقصود این است که توجه آقایان سناتورها و آقایان وکلاء محترم را به این مسأله جلب کنم که باید اساس مملکت را مورد توجه قرارداد که واقعاً مگر وزیر آقای وزیر دارائی تشریف بیاورند اینجا بگویند که ما عایداتمان این مبلغ است و مخارجمان هم این مبلغ است و هزینه جزو ضروریات است و کسر بودجه هم این قدر داریم و کسری آن را هم تأمین می‌کنیم حالا من نمی‌دانم وضعیت آخر به کجا خواهد کشید‌، هنوز نمی‌دانم یک قلم نیاورده‌اند که عایدات بر درآمد باشد چرا مالیات بردرآمد نمی‌گیرند این همه ثروتمندان این همه مردمانی که مبالغ زیادی دراین ملکت استفاده می‌کنند چرا از آنها مالیات نمی‌گیرید چرا بر مالیات مملکت از این راه نمی‌افزایند که ما امروز هی اضافات تصویب بکنیم عرض بنده جلب توجه آقایان بود به این موضوع اساسی و اصولی والا نسبت به این لایحه و ساختن بیمارستان و یا کمک به مسلولین گمان نمی‌کنم کسی معارض و مخالف باشد و بنده

+++

اول کسی هستم که در این باب رأی خواهم داد باید فکر اساسی کرد.

نایب رئیس- یک نفر دیگر از آقایان اجازه خواستند صحبت کنند در کلیات ولی پیشنهاد کفایت مذاکرات را داده‌ند رأی گرفته می‌شود به کفایت مذاکرات آقایان موافقین قیام فرمایند (اکثر نمایندگان برخاستند) آقای نبیل سمیعی بفرمائید.

نبیل سمیعی- بنده به واسطه طول مدتی که از نظر حسن‌نیت و توجهی که آقایان کارفرمایان نسبت به بنده داشتند در سازمان بیمه‌های کارگران افتخار خدمتگذاری دارم دراین موقع که صحبت از بیمه‌های اجتماعی به میان آمد بسیار به موقع دیدم چند کلمه به استحضار آقایان برسانم ،چون جناب آقای لسانی هم در ضمن فرمایشاتشان اشاره‌ای به آن کردند.

یکی از مؤسسات بسیار مهم که از نظر بهداشتی و رفاه حال کارگران و خانواده‌های آنها در این مملکت بوجود آمده است  خیال می‌کنم همین مؤسسه سازمان بیمه‌های اجتماعی کاگران است. بودجه آن هم از کارفرما و کارگران که از حقوقشان آن را می‌پردازند تأمین می‌شود این مؤسسه در مدتی قلیل یعنی کمتر از 4 سال امروز دارای تأسیسات و تشکیلات مفصل و بسیار مجهزی است و البته نمی‌توان انکار کرد که نواقصی هم هنوز از نظر تشکیلات و توسعه آن وجود دارد و به علاوه از جهت بودجه هم سازمان در مضیقه هستند و لوازم به اندازه کافی ندارد (دیوان‌بیگی- ممکن است بفرمائید درامد آن چقدر است) عرض می‌کنم الان‌، این مؤسسه دارای آزمایشگاه‌های بسیار مجهزی است که نظیرش شاید در این مملکت پیدا نشود از حیث وسایل و به خصوص آقایان اطبائی که در آنجا مشغول خدمت هستند و کار می‌کنند البته این مؤسسه انحصاراً برای کارگران است و کمتر اشخاصی در خارج آشنا به طرز کار آن هستند و آشنائی به اوضاع و احوال آنجا ندارند ولی باید عرض کنم قانونی که تا حال در دست اجرا است و در کمیسیون‌های مشترک و مشغول تعدیل و اصلاح این هستند و با کمال دقت و مطالعه و مشاوره با اهل فن تنظیم شد شاید یکی از بهترین و مترقی‌ترین قانونی است که  تا حال تنظیم شده است ولی در اینجا با کمال تأسف عرض کنم که شاید با توجه به اوضاع و احوال این مملکت یک قدری هم زود باشد ولی چون این قانون اجرا شده و مزه آن را به اصطلاح کارگران چشیده‌اند دیگر عدول از ان تا حدی مشکل خواهد بود‌، این مؤسسه دارای یک تأسیسات نسبتاً مفصلی است که عبارت از یک بیمارستان در دروس است که بسیار مجهز است و ساختمان آن را آقای مخبرالسلطنه هدایت هدیه کرده‌اند که برا‌ی تأسیس و تکمیل آن مبالغ زیادی خرج شده است و الان 140 تختخواب دارد که در آنجا کارگران مریض خوابانده شده‌اند و تحت معالجه هستند و وسائلش هم فراهم است و همچنین مشغول احداث یک بیمارستان بهتری هستند در نزدیکی قلعه مرغی‌. اگر نظر آقایان باشد ساختمانی بود برای تأسیس آموزشگاه در قلعه مرغی (دکتر صدیق اعلم- در باشگاه فرودگاه هواپیمائی است ) بله در همان جا است‌. آن منظوری داشتند عملی نشد و کم کم داشت از بین می‌رفت بالاخره از طرف سازمان بیمه‌های اجتماعی کارگران با باشگاه هوائی کشوری مذاکره شده و در آنجا هم مشغول ساختمانش هستند که امید است تا اوایل سال آینده در آنجا هم بیمارستان مجهزی احداث شود که 200 تا 250 تختخواب و در صورت لزوم حداکثر گنجایش تا 500 تختخواب را داشته باشد چون فضای مناسبی دارد و زیاد است و می‌شود تأسیسات را زیاد کرد نکته‌ای که آقای دیوان‌بیگی سؤال فرمودند این وجوهی که دریافت شده 8 درصد کارفرما‌ها و 4 درصد هم کارگران از حقوق خودشان می‌دهند ،البته حالا توفیق حاصل نشده که تمام کارگاه‌ها ملزم باشند در اینجا بیمه بشوند‌، یعنی خودشان حاضر نشده‌اند ولی قانون آنها را ملزم می‌کند که در هر دستگاه و هر کارگاهی که حداکثر 10 نفر کارگر دارد باید بیاید و بیمه بشود‌، و سازمان هم موظف است معالجه کارگران و خانواده بلافصل آنها را انجام دهد‌، یعنی زن، اولاد کارگران را سازمان بیمه می‌کند معالجه می‌کند و همچنین در مورد امور بازنشستگی و از کارافتادگی نیز این سازمان تعهداتی دارد و تحت نظر این مؤسسه است‌، و اگر این سازمان تا‌کنون نتوانسته آن طوری که باید توفیق حاصل کند علتش این است که در حدود 30میلیون تومان در سال بیشتر نتوانسته است وصول کند و البته با این مبلغ همان طوری که عرض کردم با این قانون وسیع و مترقی که تنظیم شده است این مبلغ از هر جهت ناچیز است و کافی نیست، حتی از لحاظ بازنشستگی که عده زیادی از کارگران به علت آنکه سنشان زیاد می‌شود به مرحله بازنشستگی می‌رسند و باید شامل آنها هم بشود و البته باید این قانون اصلاح بشود (دیوان‌بیگی- فرمودید چقدر حداکثر 35 میلیون تومان پول می‌گیرند) بله تقریباً همین قدر، و در اینجا ماده‌ای که ذکر شد از کارگران و از آنها اسم برده شد مربوط به آنها نباید باشد و کارگران مشمول آن هم نیستند چون کارگران تماماً بیمه هستند و اینها از حیث بهداشت تأمین هستند و به مجرد اینکه خدای نخواسته آنها دچار مرض بشوند فوراً تحت معالجه قرار می‌گیرند و در تمام این مدت که تحت مداوا هستند تمام حقوق خودشان را می‌گیرند و تا وقتی که اطمینان به صحت آنها حاصل نشده اجازه خروج از مؤسسات را ندارند، و هر وقت کاملاً بهبودی حاصل کردند آن وقت مرخص می‌شوند و عمده‌ترین نکته‌ای که باید عرض کنم این است که الان بیش از 300 مریض مسلوس در مؤسسات بیمه‌های اجتماعی تحت درمان هستند که از این 300 نفر با کمال تأسف باید عرض کنم که 220 نفر مال شرکت نفت است که از آبادان می‌فرستند، هر سال و هر ماه تقریباً مریض می‌فرستند، یک موضوع دیگر که عرض می‌کنم این است که آنهائی که مریض می‌شوند و مبتلا می‌شوند سابقاً تا مدت 6 ماه تحت درمان قرار می‌گیرند بعد از 6 ماه حالا حالشان خوب باید باشد از کار خارج می‌شدند (البته با پرداخت حقوق چند ماه ) ولی راجع به شرکت ملی نفت مذاکره کردیم و قانونی هم در زیر نظر کمیسیون مشترک است تحت اصلاح است که مؤسسات حق نداشته باشند از قبول مریض بعد از بهبودی خودداری کنند البته سازمان بیمه‌های اجتماعی آنها را معالجه می‌کند و هر وقت که مطمئن شد و کاملاً بهبودی حاصل کردند آنها را مرخص می‌کنند و مدت تقریباً رعایت نمی‌شود همان طور که آقای دکتر صحت فرمودند در بیمارستان حمایت مسلولین یک بیمارستان مجهز150 تختخوابی در اختیار سازمان بیمه‌های اجتماعی است و در آسایشگاه شاه آباد یک عده‌ای بستری هستند این جواب آقای لسانی است و یک عده در آسایشگاه خصوصی آقای دکتر یزدی یک عده هم در آسایشگاه بوعلی هستند حالا هم مشغول مذاکره هستند که آسایشگاهی در خوزستان با کمک شرکت ملی نفت تأسیس شود و در آنجا یک قریه‌ای اصلاً اختصاص برای این کار داده شود این کار را وزارت بهداری باید برای شاه آباد هم بکنید و اساساً شاه آباد را اختصاص به این کار بدهند که از سرایت و معاشرت به دیگران جلوگیری نمود تا عد‌ه‌ای که در آنجا هستند دچار مرض نشوند (دیوان‌بیگی‌- آقا کنترل امور مالی آنجا با کیست؟) اداره این دستگاه با هیئت مدیره ایست که یک نفر نماینده کارفرماها یک نفر از کارگران البته با انتخاب کارگران و یک نفر نماینده دولت چون این پول را این دو طبقه می‌دهند (دکتر سجادی- دولت آقا خودش بزرگترین کارفرماست) این پول را دولت نمی‌دهد که توجه داشته باشد که کارگران قسمتی را از حقوق خودشان می‌دهد و از نظر قانون دولت هم مثل سایر کارفرماها است و باید مطیع قانون باشد.

دهستانی- مذاکره به‌اندازه کافی به عمل آمده است.

لسانی- اجازه بفرمایید بنده عرایضی دارم.

نایب رئیس- آقای لسانی بفرمائید‌. 

لسانی- بنده نسبت به کارگران و بیمه‌های اجتماعی عرضی نکردم ولی بیانات همکار محترم موجب شد که یک قدری آقایان نمایندگان را در جریان بگذارم و حقیقت امر را روشن کنم.

دیشب از ساعت 4 بعدازظهر تا هفت و نیم بعد‌ازظهر در همین عمارت پارلمان کمیسیون مشترک دادگستری مجلسین و کمیسیون کار تشکیل بوده آقای وزیر کار رئیس یا هیئت مدیره شرکت بیمه‌، مدیر‌عامل یا رئیس هیئت مدیره سازمان بیمه‌های اجتماعی حضور داشته و عده‌ای از آقایان همکاران محترم هم تشریف داشتند جناب آقای نبیل سمیعی فرمودند که کارگران عموماً بیمه شده‌اند و از مزایای قانونی مربوط بیمه‌های اجتماعی بهره‌مندند باید در این مورد عرض کنم که حد متوسطی که وزارت کار در نظر گرفته از کارگاه‌هایی که بیشتر از 5 نفر هستند 600 هزار نفر است و حد متوسطی که بنده عرض می‌کنم 800 هزار نفر است‌، با این ارقامی که عرض شد وزارت کار توانسته 158 هزار نفر کارگر را بیمه نماید و متأسفانه باید عرض کنم که از این تعداد 110 هزار نفر از کارگرانی هستند که کارفرمایشان دولت هست از قبیل شرکت ملی نفت و کارخانجات قند و کارخانجات سازمان برنامه، فقط و فقط اینها هستند بقیه در حدود 40 الی 50 هزار نفر از کارگران کارگاه‌های غیر دولتی هستند- د‌ر کارگاه‌هایی که دولت حق بیمه را می‌پردازد کار بسیار سهل و ساده است ولی در کارگاه‌هائی که غیر دولتی هستند قضیه بالعکس است تاکنون اشکال وزارت کار با سازمان بیمه‌های اجتماعی این بوده که برای مقررات سازمان بیمه‌های اجتماعی ضمانت اجرائی وجود نداشته است و چون آقایان کارفرمایان حقوق مربوطه بیمه را نمی‌پردازند لذا سازمان بیمه‌های اجتماعی هم نتوانسته کاری بکند‌.

قانون سازمان بیمه‌های اجتماعی تحت 121ماده تنظیم و در دست شور و مطالعه است قانونی است بسیار مفصل و کامل و امید است و هر چه زودتر به جائی برسد و مشکلاتی که در این قانون است و جناب آقای دکتر سجادی هم سؤال فرمودند این است که متأسفانه دراین قانون که بیش از 3 ساعت و نیم روی آن صحبت شده و 11 نفر اعضای شورای آن هستند که از این 11 نفر  5نفر از وزرای کشور بهداری، راه، اقتصاد کار می‌باشد یعنی 5 نفر وزیر می‌باشد مدیر عامل سازمان برنامه رئیس هیئت مدیره شرکت ملی نفت و همچنین دو تا از کارفرما و دو تا هم کارگرند که کارفرمایان به انتخاب آقای وزیر راه و انتخاب دو کارگر هم به این شکل با وزیر کار است و این عمل موجب سر و صدائی شده و از نظر اعتراض به این امر نامه‌هائی هم به کمیسیون رسیده است که آقا این چه طرز انتخابات هست

+++

و آنچه که راجع به نظارت صحبت شده و جناب آقای دکتر هم سوالی فرمودند دراین قانون عرض کنم که این سازمان یک بنگاه مستقلی است و شخصیت حقوقی دارد ولی متأسفانه دولت می‌خواهد همیشه طبق سنت جاری خود در تمام امور سلطه و نفوز خود را برقرار نماید در اینجا هم نظارت و سرپرستی امر به عهده جناب وزیر کار گزاشته شده است ولی باید پرسید بنگاهی که خود مستقل بوده و دارای شخصیت حقوقی است و وجوهی را هم که بدست می‌آورد از منابع حقوق کارگران و کارفرمایان تأمین می‌شود به چه مناسبت در تحت نظارت و سرپرستی وزارت کار قرار گیرد اما عوائد این بنگاه گفته شده که فعلاً 30 یا 35 میلیون تومان است ولی اگر قانون بیمه‌های اجتماعی با این کیفیت فعلی اجرا شود حد متوسط در حدود 160 الی 170 میلیون تومان درآمد خواهد داشت البته کمیسیون مشترک کمال اصرار و علاقه را دارد که هر چه زودتر این قانون تصویب بشود و برای تأمین بهداشت یک طبقه ذی‌قیمت بسیار بسیار مؤثر و مفید این مملکت که در حدود 700 الی 800 هزار نفرند که اگر با محاسبه وابستگانشان این رق را ضرب در 5 کنیم حداقل 4 میلیون نفر می‌شوند و با این پول می‌توان اقدامات قابل ملاحظه‌ای انجام داد ولی متأسفانه به طوری که ملاحظه می‌شود و در این لایحه خوانده شد دولت باز هم می‌خواهد همان طوری که قبلاً بیان شد مثل همیشه سایه خود را به روی این بنگاه هم که هدف او بهبودی وضع کارگران است بگستراند این همان قانونی است که در کمیسیون مشترک مجلسین از این جنبه با آن مخالفت نمود و تا ساعت 7 و نیم بحث مربوط به آن طول کشیده و خیال می‌کنم مادام که دولت از این نظر غیر اصولی خودش عدول نکند یعنی از برقراری استیلاء واسطه خود چشم‌پوشی ننماید قهراً این قانون تصویب نخواهد شد و اگر عدول کند و بداند که پول مردم را باید برای مردم و در راه رفاه آنان خرج کرد و دولت هم از این قانون استفاده بکند و از کارفرمایانی که نمی‌خواهند این پول را بپردازند بگیرند یعنی خلاصه در راه اجرای این قانون و برآوردن مقاصد اصلاح‌طلبانه آن جنبه ضمانت اجرائی به خود بگیرد مطلب دیگری که آقای معاون وزیر کار و آقای معاون وزارت بهداری در جواب بنده فرمودند موضوع ساختمان بیمارستان‌ها است بنده می‌خواهم صمیمانه بدون اینکه بنده یک نفر سناتور و سرکار معاون وزارت کار باشد از آقا سوال نمایم و آن سوال این است که تعداد بیمارستان‌هائی که در شهرستان‌ها که با بودجه مملکت و یا با عطیه مملوکانه و یا  کمک‌های افراد ساخته شده است موجود است این ساختمان‌های تو خالی بدون طبیب و دوا و پرستار چگونه می‌تواند در تأمین بهداشت عمومی منشاء اثری باشد از این بیمارستان‌ها هیچ گونه استفاده‌ای به عمل نمی‌آید بله در شهرستان‌ها ساختمان زیاد است ولی می‌دانید چرا فکر ساختن بیمارستان و احداث ساختمان در درجه اول مطرح می‌شود؟ برای آنکه آب کردن بودجه در کار ساختمانی آسان‌تر است به خاطر دارم در سال 1315 اعلیحضرت فقید به شیراز تشریف آوردند و از رئیس بهداری سوال کردند پرسیدند بهداری دارید‌؟ گفت‌: بله گفت آن بهداری که برود در دهات و پول می‌گیرد پسر کدخدا را معاف می‌کند و پسر فلان رعیت بد‌بخت را به جای او بیاورند می‌دانم دارید اما آن بهداری که دست مریض را بگیرد و تشخیص مرض بدهد و دوا بدهد آیا وجود دارد؟ نه می‌دانم نیست درغ می‌گوئید. آقا صحبت از ساختمان نیست بحث در بنا‌های عجیب و غریب نیست صحبت بر سر لوازم و دوا و طبیب است شما از مرضخانه صحبت می‌کنید صحبت از این است که بیمارستان‌ها دوا ندارند بروید به مؤسسات بهداشتی حتی بهداری ارتش مراجعه کنید خواهید دید که جز سولفات دو سود و منیزی چیز دیگری وجود ندارد جز این چیزهای ساده چیز دیگری در بساطشان نیست آقا این‌ها همه صورت است معنی ندارد حقیقت ندارد امر ذهنی و خیالی است باید واقعیات را در نظر بگیرید تنها  فکر احداث ساختمان کافی نیست یک وقتی از قول جناب آقای تقی‌زاده یکی از دوستانم نقل می‌کرد که گفته‌اند می‌دانید چرا دولت‌ها برای تأمین بودجه‌های ساختمانی اصرار دارند و بیش از هر چیز دیگری با این امر در درجه اول توجه می‌نمایند برای اینکه بودجه‌های ساختمانی را از نظر آب کردن خیلی مساعد می‌دانند و آن بهتر آب می‌شود این قدر دنبال ساختمان نروید فکر اساسی بکنید برای تجهیز بیمارستان‌های ناقص.

در تابستان پشت همین تریبون عرض کردم به وزیر بهداری که من در خوانسار یک بیمارستان نیمه کاره دیدم پرسیدم چقدر بیمارستان و دبستان نیمه کاره در جاهای دیگر وجود دارد گفتند چند بیمارستان نیمه کاره و 50 دبستان نیمه کاره وجود دارد که نمی‌توانم با این بودجه خرج کنیم بنده عرض کردم آمدم پشت این تریبون گفتم آن ماده واحده‌ای که در مجلس در نظر گرفته زودتر مورد توجه قرار بگیرد که تا اصلاح مالی شود و اعتبار به دولت داده شود که آن ساختمان‌های نیمه کاره را تشکیل نمایند عرض کرد که وضع بیمارستان خوانسار به قدری خراب و اسف انگیز است که خود مردم آمده‌اند برای محصور کردن آن دورش را پرچین کرده‌اند با چوب جعبه های چایی که اطراف آن گذاشته‌اند و توری آنها مریض خوابانده‌اند و فقط و فقط یک طبیب دارند نه وسایل پانسمان نه پزشکیار نه دارو فقط 6 پرستار و 4 آشپز برای آنجا استخدام نموده و فرستاده‌اند نمی‌دانم حوضی که آب ندارد به قورباغه چه احتیاج دارد به آقای وزیر بهداری عرض کردم شما که نه طبیب دارید نه دارو دارید نه تخت خواب آشپز و باغبان و پرستار برای چه فرستاید گفتند از این موضوع اطلاعی ندارم تحقیق کرده بعد اطلاع می‌دهم و چون کار ایشان زیاد است و گرفتاری‌شان خیلی است و در کنگره‌های ممالک خارجی برای کنفرانس‌‌های بهداشتی می‌روند شما در هر حال ساختمان به‌ اندازه کافی دارید و در این باره مطالعه بکنید و به موقع پراکنده این بیمارستان‌های نیمه کاره و ناتمام یک تمرکز و سر و صورتی بدهید تا مورد استفاده قرار بگیرد.

رئیس- آقای معاون وزیر بهداری بفرمائید. 

معاون وزارت بهداری-  تذکراتی که جناب آقای لسانی فرمودند البته مورد تصدیق است و ما در کارهای خودمان نقایصی داریم فقط می‌خواستم خدمتشان عرض که با 20 میلیون نفر جمعیت و نفری یک قران دوا چکار می‌شود کرد (دیوان‌بیگی- این استدلال‌ها مکرر شده و تازگی ندارد آقا این استدلال‌ها صحیح نیست‌) و اما راجع به تذکری که فرمودند بنده یادداشت کردم تمام ساختمان‌های چه محلی چه دولتی و چه متعلق به شیر خورشید سرخ تمام آمار و دفاتر مخصوص دارند و برای اینکه ساختمان‌ها اگر بخواهند واقعا آسایشگاهی بسازند باید خیلی مجهز باشد و آسایشگاه را نمی‌شود با اجاره دو اطاق تهیه کرد باید احداث آن بر‌اساس اصول و مقررات صحیح باشد تا بیمای که در آنجا می‌آید مورد معالجه قرار بگیرد البته دولت اگر به ما اجازه بدهد وزارت دارائی هم موافقت بکند می‌شود کاری کرد و والا با این 42 میلیون تومان چطوری می‌شود کار قابل ملاحضه‌ای انجام داد (دیوان‌بیگی‌- آنهائی را هم که دارید مرتب نمی‌کنید) در هر حال تذکری که فرمودند بنده همه را یادداشت کردم و اینها البته بیشتر از کمی بودجه است و با اظهار لطفی که در این مورد باید بشود برای تأمین بودجه امیدواریم در آنجا وظایف محوله موفق باشیم و آنچه که تاکنون توانسته در انجام وظایف خود قصوری نکرده‌ایم.

رئیس- رأی می‌گیریم به ماده واحده و تبصره الحاقی آقایانی که موافقند قیام بفرمایند (اکثربرخاستند) تصویب شد به دولت ابلاغ می‌شود.

6-  قرائت گزارش ماهانه کمیسیون‌ها

‌نایب رئیس‌- ‌حالا گزارش کمیسیون‌ها قرائت می‌شود.  

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون شماره 2 به مجلس سنا در دی ماه 1333 لایحه تشکیل و اختیارات کمیسیون امنیت اجتماعی و لایحه الغاء عوارض در دهات برای شور و رسیدگی به کمیسیون شماره 2 (دادگستری) ارجاع شد و نیز لوایح مشروحه ذیل در کمیسیون مزبور مورد رسیدگی قرار گرفته و گزارش شور اول آن تقدیم مجلس محترم سنا گردیده است.

1- لایحه راجع به الحاق تبصره 3 به ماده 2 مکرر اصلاحی قانون ثبت

2- لایحه راجع به اشتباهات ثبت و اسناد معارض

3- لایحه مربوط به قابل تجدیدنظر بودن احکام دیوان کشور در مورد شکایات استخدامی

4- لایحه مجازات تخریب وسائل نقلیه مأمورین تعقیب

5- لایحه مربوط به متهمین قاچاق

6- لایحه مربوط به اصلاح ماده 43 قانون مجازات مرتکبین قاچاق

بدیهی است نسیت به دو لایحه فوق پس از رسیدگی و خاتمه شور گزارش لازم تقدیم خواهد شد، ضمناً برای رسیدگی به لوایح مربوط به مجلس شورای ملی در کمیسیون‌های مشترک مجلسین جمعاً 6 جلسه تشکیل گردید.

رئیس کمیسیون شماره 2

گزارش از کمیسیون شماره 3 به مجلس سنا

لوایح مشروحه  زیر که برای شور و رسیدگی به کمیسیون شماره 3 به تصویب رسیده است.

الف- لوایح اختصاصی مجلس سنا   

1- اجازه استخدام 12 نفر کارشناس توتون

(شور دوم)

2- فروش خالصجات دولتی (شور اول)

3- تعویض اسکناس 50و 100 ریالی

ب- لوایحی که در اجرا قانون الغاء اختیارات آقای دکتر مصدق به مجلس سنا تقدیم شده است.

1- لایحه انتقال املاک و خالصجات دولتی وزارت کشاورزی شور اول

2- لایحه سازمان مؤسسه سرم و واکسن سازی رازی شور اول

3- لایحه اساسنامه شرکت ملی نفت ایران شور اول

4- لایحه متمم اساسنامه شرکت ملی نفت ایران شور اول

5- لایحه اصلاح قسمتی شرکت ملی نفت ایران شور اول

6- لایحه متمم قسمتی شرکت ملی نفت ایران شور اول

به علاوه لوایح مشروحه زیر در ماه مزبور برای شور به کمیسیون شماره 3 ارجاع و در دست رسیدگی است.

1- لایحه مربوط باصلاح قانون آب و

+++

فاضلاب شهر تهران

2- لایحه مربوط به عهدنامه بازرگانی و دریانوردی بین ایران و هند

3- طرح مربوط به اخذ یک هزارم از معاملات ثبتی جهت کمک به شیر و خورشید سرخ ایران

4- لایحه اجازه مبادله قرارداد دفع مبلغ دریائی بین ایران و هند

5- لایحه اجازه پرداخت اضافه اعتبارات سال 1333

مزیداً اضافه می‌شود که برای رسیدگی به لوایح مربوط به مجلس شورای ملی در کمیسیون‌ها و سو کمیسیون‌های مشترک مجلسین جمعا 24 جلسه تشکیل گردید.

رئیس کمیسیون شماره 2

گزارش از کمیسیون شماره 4 به مجلس سنا

در دی ماه 1333 طرح و لایحه مشروحه زیر در کمیسیون شماره 4 مجلس سنا مطرح و به تصویب رسید‌:

الف- طرح مربوط به حمایت کارمندان مسلول و پیشگیری بیماری سل ارسالی از مجلس شورای ملی‌.

ب- لوایحی که در اجرای قانون الغاء اختیارات آقای دکتر مصدق به مجلس شورای ملی تقدیم شده در کمیسیون مشترک مجلسین مطرح و تصویب کردیده است:

1- لایحه مربوط به قانون استخدام پرستاران.

2- لایحه مربوط به مجازات دانش آموزان یا دانشجویان یا اشخاصی که به جای دیگران در امتحانات شرکت کنند.

3- لایحه مربوط بسازمان تربیت بدنی و پیشاهنگی ایران

به علاوه برای رسیدگی به لوایحی که به مجلس شورای ملی تقدیم شده در کمیسیون‌ها و سوکمیسیون‌های مشترک مجلسین جمعاً 6 جلسه تشکیل گردیده است.

رئیس کمیسیون شماره 4 - دکتر مصدق      

7- موقع ودستور جلسه بعد - ختم جلسه

رئیس- چون چیزی در دستور نیست با اجازه آقایان جلسه را ختم می‌کنم و جلسه آینده روز دوشنبه آینده ساعت 9 و نیم صبح خواهد بود. (سرلشگر فیروز- در آنجا یا اینجا ؟) نخیر همین جا تشکیل خواهد شد و دستور جلسه آینده سوالات و لایحه مربوط به قرداد دفع ملخ و لایحه مربوط به آب و آب فاضل تهران خواهد بود.                            

(جلسه ساعت 11.5 ختم شد)

نایب رئیس مجلس سنا - دکتر ملک‌زاده

+++

 

یادداشت ها