wait لطفا صبر کنید
کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس سنا » دوره دوم مجلس سنا

0/0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس سنا، دوره 2
[1396/06/22]

جلسه: 53 دوشنبه 13 دی ماه 1333  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بیانات قبل از دستور آقایان: فرخ (با تقدیم چهار فقره سؤال) - مجد - شمس ملک‌آرا

3- اعلام وصول لایحه تعویض اسکناس از مجلس شورای ملی

4- تصویب یک فوریت طرح قانونی راجع به کارمندان مسلول ارسالی مجلس شورای ملی

5- قرائت نتیجه استخراج آرا کسری کمیسیون‌ها

6- جواب سؤال آقای بوشهری به وسیله آقای وزیر پست و تلگراف راجع به تلفن کاریر مارس

7- جواب سؤال آقای شمس ملک‌آرا به وسیله آقای وزیر امور خارجه راجع به هیرمند

8- تقدیم قرارداد بازرگانی و بحر‌پیمایی بین ایران و هندوستان

9- تصویب شور دوم لایحه استخدام کارشناسان توتون

10- قرائت گزارش ماهانه کمیسیون‌ها

11- جواب سؤال آقای آموزگار به وسیله آقای وزیر بهداری راجع به مصاحبه معاون وزارت بهداری

12- تقدیم عریضه به وسیله آقای دکتر سعید مالک

13- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس سنا، دوره 2

 

 

جلسه: 53

دوشنبه 13 دی ماه 1333

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بیانات قبل از دستور آقایان: فرخ (با تقدیم چهار فقره سؤال) - مجد - شمس ملک‌آرا

3- اعلام وصول لایحه تعویض اسکناس از مجلس شورای ملی

4- تصویب یک فوریت طرح قانونی راجع به کارمندان مسلول ارسالی مجلس شورای ملی

5- قرائت نتیجه استخراج آرا کسری کمیسیون‌ها

6- جواب سؤال آقای بوشهری به وسیله آقای وزیر پست و تلگراف راجع به تلفن کاریر مارس

7- جواب سؤال آقای شمس ملک‌آرا به وسیله آقای وزیر امور خارجه راجع به هیرمند

8- تقدیم قرارداد بازرگانی و بحر‌پیمایی بین ایران و هندوستان

9- تصویب شور دوم لایحه استخدام کارشناسان توتون

10- قرائت گزارش ماهانه کمیسیون‌ها

11- جواب سؤال آقای آموزگار به وسیله آقای وزیر بهداری راجع به مصاحبه معاون وزارت بهداری

12- تقدیم عریضه به وسیله آقای دکتر سعید مالک

13- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

 

مجلس ساعت نه و سی و پنج دقیقه صبح به ریاست آقای حکیمی تشکیل شد.

1- تصویب صورت مجلس

رئیس- صورت مشروح مذاکرات روز شنبه چهارم دی ماه 1333 طبع و بین آقایان توزیع شد اگر نظری دارند خواهند فرمود آقایان نظری ندارند؟ (اظهاری نشد) تصویب می‌شود.

اسامی غائبین و دیرآمدگان جلسه قبل قرائت می‌شود.

غائبین با اجازه آقایان: دکتر ملک‌زاده - والاتبار - دکتر قاسم‌زاده - دکتر صدیق اعلم - ساعد - حق‌نویس

غائبین بی‌اجازه- دکتر سید حسن امامی‌- امیر‌سلیمانی - ممقانی

2- بیانات قبل از دستور آقایان: فرخ (با تقدیم چهار فقره سؤال) مجد - شمس‌ملک‌آرا

رئیس- نطق قبل از دستور شروع می‌شود آقای فرخ بفرمایید.

فرخ- سه موضوع است امروز می‌خواهم به عرض آقایان برسانم یک عرض حال به من رسیده از اراک

سرلشگر فیروز- گویا از محلات

فرخ- در مدرسه فاطمه سیاح مدیره مدرسه شمسی خانم یک دختری را با خط‌کش آهنی طوری زده که ستون فقرات او شکسته و بعد رئیس فرهنگ یک طوری با بچه‌های چند ساله صورت مجلس تنظیم کرده است دختر را آوردند تهران من فرستادم به مریضخانه سینا که ببینم این موضوع صحت دارد یا نه ملاقاتش کردم دیدم به ستون فقرات آن دختر را گچ گرفتند از این بدتر معلوم شد وقتی این مریض را آوردند نسخه‌ای دادند 102 تومان پدرش یک نفر باربر است حمال است و ندارد مادر بیچاره‌اش رفته از اراکی‌های مقیم تهران 102 تومان با تکدی پول تهیه کرده و دوا خریده است این وزارت فرهنگ ما و این هم وزارت بهداری ما آیا این مریضخانه‌ها برای فقر است یا برای اعیان بنده نمی‌فهمم. این آقایان سوءاستفاده‌هایی که می‌کنند دولت چرا جلوگیری نمی‌کنند؟ بنده دو سؤال از دولت کردم یکی از وزارت فرهنگ و دیگری از وزارت بهداری به مقام وزارت تا آقایان بیایند جواب بدهند ببینم چه می‌فرمایند.

قسمت دوم البته یک پیشنهاداتی رسیده است از شرکت‌هایی با وجه تضامنی با وجه در بانک تضمین کردند که هر خطوط اتوبوسرانی تهران را با همان یک ریال حاضر هستند تعهد کنند و انجام دهند این چیزهایی که در روزنامه‌ها نوشته می‌شود و تحریکاتی که می‌کنند اینها هیچ کدام مثمرثمر نیست اگر اقداماتی بکنند اگر بخواهند اعتصاب بکنند فوراً اداره موتوری ارتش قسمت اتوبوس را به دست خواهد گرفت و هر کس این تحریکات را بکند شدیداً تنبیه خواهد شد زیرا با این کارها نمی‌شود جامعه را غارت کرد نایب حسین کاشی در سر گردنه می‌خواسته دزدی کند این آقایان می‌خواهند در شهر تهران دزدی کنند در شهر تهران نمی‌شود دزدی کرد این پیشنهاد داده شده را به مقام ریاست تقدیم می‌کنم که به موقع مناسب رسیدگی شود. عرض سوم بنده مربوط است به انتشارات اشخاصی که در جراید کاندیدای نخست‌وزیری هستند در این موقع که اعلیحضرت همایونی تشریف ندارند این انتشارات بیمورد است هر کس یک روزنامه منتشر می‌کند مثلاً روزنامه آسمان مریخ که فلان آدم کاندیدای نخست‌وزیری شد هر سرلشکری الان می‌خواهد رئیس‌الوزرا بشود چرا برای این که رزم‌آرا نخست‌وزیر شده و یا زاهدی نخست‌وزیر شده. آقایان می‌دانند که هر گردی گردویی نیست هر گردویی گرد است کل جوز مدور لاکل مدور جوز هر سرلشگری که نخست‌وزیر نیست و مخصوصاً ارباب جراید که هادی افکار مردم هستند بدانند در این موقع که ذات همایونی در تهران تشریف ندارند این حرف‌ها به کلی بی مورد است بنده مدافع دولت نیستم البته دولت نواقصی دارد اگر توانست نواقص را رفع می‌کند و اگر نتوانست می‌رود ولی در این موقع این قبیل انتشارات و تبلیغات صحیح نیست ضمناً دو سؤال از آقای وزیر امور خارجه است یکی راجع به واگن سلطنتی که تمام اثاثیه او طلا بوده و هفت صندوق بوده در

+++

بانک وین که دولت شوری برده است نمی‌دانم چه اقدامی در این باب کرده است و یکی هم راجع به وجوهی که در این بانک داشتیم اینها را تقدیم مقام ریاست می‌کنم.

رئیس- آقای مجد بفرمایید.

مجد- پس از عرایضی که در باب صنعتی کردن شهر قزوین به عرض مجلس سنا رسانید محترمین و طبقات مختلفه شهر مزبور شرحی به بنده نوشته و با تأیید عرایضم تقاضا کرده‌اند موضوع را جداً تعقیب و دنبال کنم از این نظر هفته گذشته خدمت جناب آقای نخست‌وزیر رسیده و مستدعیات اهالی قزوین را به عرض رسانیده و تمنی کردم برای ایجاد کارخانه‌جات جدید در قزوین اوامر لازم صادر فرمایند این استدعای بنده مورد توجه قرار گرفته و وعده فرمودند دستور فرمایند هر دو کارخانه پارچه‌بافی که در نظر است احداث شود در شهر قزوین ساخته و نصب شود و نیز در نظر گرفته شده است یک کارخانه سیمان در منجیل احداث شود اینک به نام اهالی قزوین از جناب آقای نخست‌وزیر که عمران و آبادی قزوین را وجهۀ همت و نظر خود قرار داده‌اند تشکر و یک بار دیگر عرض می‌کنم چون وضع اقتصادی قزوین بسیار بد است و با موقعیت مهمی که شهر مزبور چه از لحاظ تاریخ و چه از لحاظ جغرافیایی و سیاسی و اقتصادی و آب و هوا و غیره دارد و در اثر عدم توجه دولت‌های گذشته مخصوصاً پس از شهریور 1320 رو به خرابی و ویرانی گذاشته و این وظیفه نمایندگان مجلسین و دولت است که برای جلوگیری از ادامه ویرانی توجهات سریعی نسیب به قزوین مبذول فرمایند. خاطر محترم آقایان معظم مسبوق است یکی از نواقص عمده کشاورزی قزوین نقصان آب است در این باب پس از مطالعات زیادی که به عمل آمده این طور نظر گرفته شده است که مقداری از آب طالقان که بعداً به رودخانه شاهرود نامیده و به قزل اوزن ریخته و سفیدرود را تشکیل می‌دهد به وسیله احداق سد و ایجاد تونل و انتصاب انهار به قزوین آورده شود.

در سال 1314 به امر اعلیحضرت فقید یک هیئت مهندسین هلندی موضوع را مطالعه و گزارش مفصلی در امکان امر و منافع کشاورزی و اقتصادی آن تهیه و به دولت تقدیم داشته‌اند که متأسفانه در اثر قضایای شهریور 1320 مسکوت‌ عنه مانده است طبق این گزارش آب مزبور قسمت اعظم بلوکات شرق قزوین را مشروب می‌نماید و طبق محاسبه که خود بنده کرده‌ام لااقل سالی یکصد هزار خروار گندم از این سد عاید تهران و قزوین می‌شود و به عقیده بنده از نظر تأمین ارزاق تهران هم باشد دولت باید ساختمان سد طالقان و آوردن آب شاهرود را به قزوین از برنامه‌های مهم حیاتی قرار دهند و مقدم بر سایر امور سازند زیرا هم قزوین هم تهران آباد می‌شود و هم حداقل سالی یکصد هزار خروار گندم برای تهران ذخیره می‌شود و هم از قوه فشار سد مزبور برق قزوین و تمام اطراف و مجاورین سد تأمین می‌گردد. برای آن که خاطر محترم آقایان را متوجه اهمیت موضوع نماید عرض می‌نماید در اثر ایجاد سد کوهرنگ سالی 15 هزار هکتار به زراعت اصفهان اضافه شده است در صورتی که طبق گزارش هیئت مهندسین هلندی با ایجاد سد مزبور لااقل 25 هزار هکتار به زراعت قزوین افزوده خواهد شد. موقعی که موکب مبارک بندگان اعلیحضرت همایون شاهنشاهی که خداوند وجود مبارکشان را سلامت نگاهدارند در مراجعت از سفر اخیر آذربایجان به اول خاک قزوین یعنی پل لوشان کنار رودخانه شاهرود نزول اجلال فرمودند ضمن عرض تبریک موضوع لزوم ساختمان این سد را به عرض مبارکشان رسانیدم و حتی رودخانه شاهرود را نشان دادم و بسیار مورد توجه ملوکانه واقع و ضمن فرمایششان ملوکانه فرمودند مخصوصاً برای عمران و آبادی قزوین باید برنامه مخصوصی تنظیم کرد و تحت نظر مستقیم خودم انجام خواهم داد.

نظر به این که دولت مشغول تنظیم برنامه عمرانی است با جلب توجه آقایان معظم از دولت تقاضا دارم ایجاد ساختمان سد طالقان را جز برنامه اولیه خود قرار دهند.

در باب عرایضی که در جلسه 29 آذر راجع به تنزل فاحش کشاورزی و علل انحطاط آن به عرض محترم مجلس سنا رسانیدم تلگراف مفصلی از طرف اهالی محترم رضاییه و آذربایجان غربی به بنده رسیده است که قسمتی از آن را به عرض آقایان محترم سناتورها می‌رسانم.

مجلس سنا جناب آقای مجد سناتور محترم رونوشت ریاست محترم شورای ملی رونوشت جناب آقای وزیر کشاورزی از این که در جلسه 29 آذر مجلس سنا علل انحطاط و سیر قهقرایی کشاورزی و گرفتاری‌ها و بدبختی‌های گوناگون زارعین و خورده مالکین را با بیان شیوا و مطابق حقیقت تشریح و توضیح فرمودن و علی‌رغم بدخواهان و هوچی‌ها که ناسزا گفتن و مأیوس کردن و اضمحلال موازین حقیقی ثروت ملی را هدف مساعی خود قرار داده‌اند با کمال شهامت بیان فرمودند عموم زارعین و خورده مالکین این شهرستان که در نتیجه مقررات خانه براندازی که هر روز به یک شکل گاهی به صورت صدی بیست و پنج یا صدی صد غله که بایستی به ثلث قیمت حقیقی به اداره غله تسلیم شود گاهی به عنوان دیگر تجلی نموده و به کلی از مالکیت زراعت متنفر و نومید و بلاتکلیف شده‌اند سپاس گذارند فرمایشات حکیمانه آن جناب پس از چندین سال نومیدی روزنه امیدی است که روی این طبقه زحمتکش و ستمدیده باز می‌شود با استدعای قبول تشکرات خالصانه امیدواریم که بر اثر حقایق غیر قابل آن کاری که در سنا ایراد فرمودید اولیای امور توجهی به حال زارعین فرموده روا ندارند که تحت تأثیر نظریات ناچیز یک عده بی‌اطلاع و مغرض و یا ایادی اجانب که همواره خرابی اقتصادی ایران را طالبند بیشتر از این کشاورزی کشور رو به اضمحلال و زوال رود.

از طرف زارعین و خوده مالکین رضاییه حسین افشار - مصطفی منوچهری و عده زیادی امضاء.

یک بار دیگر عرض می‌کنم اگر دولت رفع مشکلات کشاورزی را نکند و در حقیقت دست از سر مالک و رعیت بر ندارد و آنها را به حال خود نگذارد ایران دچار بدبختی بزرگی خواهد شد که جبران آن به آسانی امکان نخواهد داشت 16 میلیون نفوس کشاورز بدبخت و فقیرتر می‌شوند و قحطی ایران را تهدید خواهد کرد و امیدوارم عرایضی که از روی کمال اطلاع و خیرخواهی در باب علل خرابی کشاورزی به عرض رسانیده‌ام مورد توجه دولت واقع گردد.

رئیس- آقای شمس ملک‌آرا

شمس ملک‌آرا- بنده چند دفعه این عرض را کردم که لایحه خوانی در مجلس دون مقامات و شأن مجلس است با این که بیانات همکار محترم خیلی مفید بوده ولی فکر نمی‌کنم که هیچ یک از آقایان بگویند که من فهمیدم ایشان چه گفتند.

مهندس شریف‌امامی- چرا فهمیدیم.

شمس ملک‌آرا- خوب چون جنابعالی دقیق هستید متوجه شدید ولی خوب شنیده نمی‌شد و عرض من این است که بهتر است که عادت بدهیم که اگر مطالبی داریم به طور خلاصه بدون این که روی کاغذ نوشته باشیم بگوییم برای این که در تمام پارلمان‌های دنیا معمول است برای شئونات مجلس هم بهتر است، حالا عرایضی که بنده داشتم عرض می‌کنم مشروطه ماشینی است که دارای افزار و آلات و عوامل خاص است که آنها باید همکاری و هماهنگی داشته باشد تا نتیجه مطلوب به دست بیاید متأسفانه مشروطه ما آن چنان که گفته است و مکرر هم این حرف گفته شده است شیر بی‌دم و سر و اشکم است چندین بار هم در این باب تذکر داده شده است نمی‌دانم چرا دلت توجه نمی‌کنید من اعتراض به دولت ندارم و حامی دولت هستم ولی یک چیزهایی ضروری است روی پیشرفت کار خودمان ولی نمی‌دانم چرا توجه نمی‌کنند یا فرصت نمی‌کنند یا گرفتاریش زیاد است اولاً قانون اساسی که ما نوشتیم اختیاراتی برای ولایات و ایالات یک انجمن‌های ولایتی و ایالتی معین کردیم که اینها خودشان مصالح حوزه خودشان یعنی شهرستان و استان خودشان را رعایت کنند این آن اساس هر حکومت مشروطه است که شاید در تمام دنیا نظیر دارد برعکس مملکت ما که وکلا انتخاب می‌شوند بدون این که دارای تشکیلات حزبی باشند و هیئت دولت مسئول اقدامات فوق‌العاده مهم و اساسی هستند بدون این که بداند حامی او کیست بدون یک اکثریت قطعی که آیا این مرام پشتی دارد یا نه اینها یک موضوعاتی است که واقعاً بعضی از این زعمای قوم باید بنشینند و فکری کنند حزبی و دسته‌ای درست کنیم که حامی دولت باشد و مطابق مرام مجلسین باشد و تا آخرین لحظه حامی او باشد متأسفانه تاکنون این طور نبود ما در دوره اول و به خصوص دوم دارای دو حزب بودیم اعتدالی و دموکرات یک دسته حامی مستوفی‌الممالک و دسته دیگر طرفدار سپهسالار بودیم هر کدام یک عقیده داشتند یکی می‌گفت تند برویم. یکی می‌گفت ملایم اما متأسفانه هیچ کدام از اینها نیست هر کدام از آقایان دارای عقیده خاصی هستند که می‌خواهند نظریات خودشان رعایت شود بیچاره دولت چطور با دویست نفر صد نفر وکلا که هر کدام می‌روند در حوزه مأموریت و بر می‌گردند و چیزی می‌خواهند سرگردان است کدام را راضی کند و کدام را گوش کند اینها واقعاً یک مسائل اساسی است که باید فکر کرد گذشته از اینها مسئله بلدیه است مسئله شورای شهرداری است.

دیوان‌بیگی- شوری چه صیغه‌ای است.

شمس ملک‌آرا- شورای شهرداری یک شهر که با اصطلاح انجمن شهر است مکرر در این باب تذکر داده شد ملاحظه بفرمایید که ما چه گرفتاری‌هایی داریم مسئله اتوبوسرانی و شکایات مردم و بی‌ترتیبی راه‌ها در حمل و نقل و همه اینها که مردم می‌آیند و تظلم می‌کنند به کمیسیون عرایض مجلس سنا آقای فرخ رئیس جدی کمیسیون شب و روز کار کرد و حقیقت قابل تقدیر است تا به اینجا می‌رساند حقیقت جدیت می‌کند ولی این وظیفه انجمن شهر است که وضع اتوبوسرانی و وسایل حمل و نقل شهر را رسیدگی کند و آسایش مردم را تأمین کند آیا صلاح است که بر قیمت آن افزوده شود به ما چه ربطی دارد اضافه بشود و یا نشود به کمیسیون عرایض مربوط نیست اما وقتی مردم شکایت و تظلم می‌کنند ما مجبوریم رسیدگی کنیم و آسایش مردم را تأمین کنیم به آقای فرخ هم همه جور اطمینان دادند که ممکن نیست از یک قران تجاوز کند یکی دیگر از آلات و افزاری که برای مشروطه لازم است اتاق تجارت است (توجه بفرمایید این صحبت‌های بین‌الاثنین را نکنید آقای فرخ شما که اینجا صحبت می‌کنید بنده تمام گوشم) مسئله اتاق تجارت خاصه آزادی تجارت که مجلس سنا به آن رأی داد و مجلس شورای ملی هم رأی خواهد داد حالا که آزادی تجارت است و دولت دخالتی ندارد باید یک اتاق تجارت درست کرد آنها

+++

که به انگلستان رفته‌اند می‌دانند اتاق تجارت تمام امور تجارتی مملکت را اداره می‌کند ما هم یک اتاق تجارتی می‌خواهیم که از اشخاص مطلع و بصیر و خبره انتخاب شوند تا وضعیت تجارتی و اقتصادی کشور را از شرق و غرب و شمال و جنوب ببیند که آیا صلاح است فلان مال‌التجاره به خارج صادر شود و آیا صلاح است که وارد بشود؟ و دستوری بدهد و آن وقت اینها را جمع‌آوری بکنند و یک دستوری بدهند متشابه که یا شما حق دارید که فلان مال‌التجاره را به خارج صادر کنید و یا فلان کالا را وارد کنید اگر فردی بخواهد به میل خودش مشغول بشود بدون آن که اوضاع عمومی را در نظر بگیرد به نظر بنده تجارت ما و اقتصاد ما خیلی درهم و برهم خواهد شد به این جهت اتاق تجارت ضرورت دارد برای ما گرچه در این قانون که اخیراً گذشته یک شورایعالی تجارتی ذکر شده اما آن شورایعالی تجارت یک شخصی می‌خواهد که متخصص این کار باشد اطلاعات جامع داشته باشد و بنشیند وضع تجارت مملکت را سرتاسر مطالعه کند آن وقت دستور بدهد که به چه ترتیب می‌بایستی تجارت مملکت را اداره کرد تا اقتصاد ما محفوظ بماند بنده می‌خواستم عرض کنم که اینها قضایایی است که لازمه هر مشروطیتی است که متأسفانه ما محروم از همه اینها هستیم جناب آقای وزیر امور خارجه تشریف دارند آقای وزیر پست و تلگراف تشریف دارند مسئله انتخاب انجمن شهر این چه اشکالی دارد بنده نمی‌دانم مکرر این را گفتم گفتند مشغول هستیم.

لسانی- سؤال شد جواب ندادند.

شمس ملک‌آرا- 30 نفر از اشخاص حسابی که همه جور اطلاعات داشته باشند متدین باشند درست باشند اینها رسیدگی بکنند به امور شهر ما (فرخ‌- امور شهرداری‌ها تحت رسیدگی است) منظورم این بود که زودتر این موضوع انجام بشود چون خیلی تأخیر شد و دولت باید در این باب اقدام بکند این بود عرایض بنده.

لسانی- تشکیل نمی‌دهند آقا

4- اعلام وصول لایحه تعویض اسکناس از مجلس شورای ملی

رئیس- لایحه مربوط به تعویض اسکناس‌های پنجاه و یک صد ریالی از مجلس شورای ملی رسیده است قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس سنا

گزارش کمیسیون قوانین دارایی در قبال لایحه شماره 50927 - 15/8/33 دولت مربوط به اجازه تعویض اسکناس‌های پنجاه و یکصد ریالی در جلسه روز یکشنبه 5/10/33 مطرح و با مختصر اصلاحی شور آن خاتمه یافت.

 اینک رونوشت لایحه قانونی نامبرده برای اظهار ملاحظات آن مجلس محترم به ضمیمه ایفاد می‌گردد که در مدت مقرر اعاده فرمایند تا رأی نهایی گرفته شود.

رئیس مجلس شورای ملی‌- رضا حکمت

لایحه قانونی مربوط به تعویض اسکناس‌های 50 و یکصد ریالی

ماده واحده- به بانک ملی ایران اجازه داده می‌شود وجه اسکناس‌های پنجاه و صد ریالی منسوخه‌ای را که طبق موافقت هیئت دولت تا پایان اردیبهشت ماه 1331 به نحو امانی از اشخاص قبول شده و صورت آن در بانک موجود است به صاحبان اسکناس پنج هزار ریال است پرداخت نماید و وجه پرداختی را از محل تفاوت جمع‌آوری اسکناس‌های مذکور که قبلاً به حساب بدهی دولت نزد بانک منظور گردیده محسوب دارد.

5- تصویب یک فوریت طرح قانونی راجع به کارمندان مسلول ارسالی مجلس شورای ملی

رئیس- به کمیسیون شماره 3 ارجاع می‌شود، طرح مربوط به حمایت کارمندان مسلول از مجلس شورای ملی رسیده است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس سنا

در جلسات روز پنجشنبه نهم دی ماه 1333 طرحی مبنی بر حمایت کارمندان مسلول و پیشگیری بیماری سل از طرف جمعی از آقایان نمایندگان با قید فوریت و طرح فی‌المجلس تقدیم و پس از تصویب فوریت‌ها و شور و مداقه اصل ماده واحده با اصلاحاتی تصویب گردید اینک طرح قانونی نامبرده برای تصویب آن مجلس محترم به ضمیمه ایفاد می‌گردد.

رئیس مجلس شورای ملی- رضا حکمت

طرح قانونی مربوط به حمایت کارمندان مسلول و پیشگیری بیماری سل

ماده واحده- کلیه حقوق‌بگیران از خزانه دولت و شهرداری‌ها و بنگاه‌ها و مؤسسات وابسته به دولت و کارگران کارخانه‌جات و کارمندان بانک‌ها که به وسیله مقامات رسمی وزارت بهداری مسلول شناخته شوند تا موقعی که طبق گواهی وزارت بهداری خطر سرایت از آنها برطرف نشده است از کار معاف خواهند بود و حقوق و مزایای خود را دریافت خواهند داشت و این مدت نیز جز خدمت رسمی آنان محسوب می‌شود.

تبصره- دولت مکلف است در ظرف 3 ماه برنامه عملی مبارزه با سل را از حیث ساختمان آسایشگاه‌ها در مراکزی که وزارت بهداری صلاح بداند و جدا ساختن مسلولین و جا دادن به آنها و امثال آن تهیه نموده و لایحه‌ای در این خصوص تنظیم و به مجلس تسلیم کند.

رئیس- فوریت اول مطرح است. مخالفی نیست؟

دکتر ملک‌زاده- مخالفی نیست آقا.

رئیس- رأی می‌گیریم به فوریت اول آقایانی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند‌- تصویب شد) فوریت دوم مطرح است آقای فرخ.

فرخ- بنده با فوریت دوم مخالفم زیرا این قبیل امور به کمیسیون برود و مطالعه بشود بهتر است. بنده تمنی می‌کنم که فوریت دوم تصویب نشود و به کمیسیون برود.

رئیس- حالا به فوریت دوم این لایحه رأی می‌گیریم آقایانی که موافقند قیام بفرمایند (کسی قیام نکرد) تصویب نشد به کمیسیون شماره 4 ارجاع می‌شود.

6- قرائت نتیجه استخراج آرا و کسری کمیسیون‌ها

رئیس- گزارش مریوط به انتخاب کسری اعضاء کمیسیون‌ها قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام معظم ریاست مجلس سنا

در روز شنبه 4 دی ماه 33 استخراج آرایی که در جلسه علنی برای کمیسیون‌های 2 - 3 - 6 اخذ شده بود به عمل آمد.

نتیجه آرا از این قرار است.

تعداد آرا کمیسیون شماره دو 37

آقای نظام‌مافی 23

آقای مشیر‌فاطمی 12

تعداد آرا کمیسیون شماره 3 37

آقای مشیر‌فاطمی 22

آقای ناصری 15

تعداد آرا کمیسیون شماره 6- 51

آقای سیف‌افشار 36

آقای سید جواد امامی 29

آقای ناصری 20

بنابراین آقای نظام‌مافی به عضویت کمیسیون شماره 2 و آقای مشیر‌فاطمی به عضویت کمیسیون شماره 3 و آقای سیف‌افشار و آقای سید جواد امامی (ظهیر‌الاسلام) و آقای ناصری به عضویت کمیسیون شماره 6 انتخاب شدند.

هیئت نظارت استخراج آرا

سپهبد جهانبانی‌- عضد‌- مؤید‌ثابتی‌- نبیل‌سمیعی‌- ناصری

6- جواب سؤال آقای بوشهری به وسیله آقای وزیر پست و تلگراف راجع به تلفن کاریر فارس

رئیس- سؤال آقای بوشهری از آقای وزیر پست و تلگراف مطرح است آقای وزیر پست و تلگراف بفرمایید.

وزیر پست و تلگراف (آقای سرتیپ فرزانگان)- جناب آقای بوشهری سؤالی فرمودند که عین سؤال را بنده قرائت می‌کنم و بعد جواب عرض می‌کنم (به این که در اکثر استان‌ها و شهرستان‌ها تلفن کاریر مشغول کار شده است چگونه تاکنون استان فارس از استفاده از تلفن کاریر محروم هستند) بنده بایستی یک توضیح قبلی عرض بکنم و آن این است که از مطالعاتی که ما کردیم برای برقراری ارتباط کاریر با استان‌ها و شهرستان‌ها به این نتیجه رسیدیم که وضع خطوط ارتباطیمان که غالباً سیم آهنی است برای دایر کردن ارتباط کاریر مناسب نیست تعویض این سیم‌های آهن و پایه‌هایی که وجود دارد سیم مسی و پایه‌های فلزی مستلزم هزینه بسیار سنگین و وقت زیاد است بنابراین یکی از اقدامات بسیار اساسی که در وزارت پست و تلگراف به عمل آمده تهیۀ وسایل 30 دستگاه بی‌سیم به قدرت چهارصد وات برای این منظور بوده این دستگاه‌ها رسید و به شهرستان‌ها فرستاده شده است و در بعضی از شهرستان‌ها که بنده صورتش را الان عرض خواهم کرد در اینجا الان مشغول کارند و در اغلب نقاط هم مشغول نصب و دایر کردن آنها هستند علیهذا در آینده بسیار نزدیک در نقاطی که بنده در اینجا ذکر خواهم کرد ارتباط کاریر دایر خواهد بود و نقاطی که این بی‌سیم فرستاده شده عبارت است از: مشهد - شاهرود - بیرجند - یزد - کرمان - زاهدان - بندرعباس - شیراز - بوشهر - اصفهان - اهواز - سنندج - رضایی - تبریز و گرگان در نقاطی که الان نصب شده و مشغول کار هستند.

دیوان‌بیگی- سنندج را بنده تکذیب می‌کنم همچو چیزی نیست.

وزیر پست و تلگراف- سنندج را جناب آقای دیوان‌بیگی تکذیب نفرمایید پریروز دایر شد و خود بنده هم با سنندج صحبت کردم از پریروز تا حالا خبرش به جنابعالی نرسیده است ولی عرض کردم دایر شده و ما اول امتحانات فنی را می‌کنیم و بعد موجبات بهره‌برداری را فراهم خواهیم کرد این یک قدری طول می‌کشد تا مطلع می‌شوید اینها الان دایر شده و مشغول کار است ولی برای عموم هنوز بهره‌برداری شروع نشده است این نقاط مشهد - کرمان - اصفهان - اهواز - سنندج و تبریز در این نقاط دستگاه‌ها نصب شده و ارتباط تلفنی برقرار کردیم و در بعضی از نقاط که عرض کردم یک صورت فنی دارد که همین طور کارش تمام می‌شود و مشغول بهره‌برداری خواهیم شد بنابراین در آینده خیلی نزدیک رفع این مشکل خواهد شد و در این نقاط دستگاه‌های ارتباط تلفنی برقرار خواهد شد و هم ارتباط تلگرافی تلگرافی ما در اکثر شهرستان‌ها تأمین خواهد شد و این مشکلی که در قطع ارتباط قبلاً بوده البته انشاءالله دیگر پیش نخواهد آمد.

رئیس- آقای بوشهری فرمایشی دارید؟

بوشهری- از مجموع فرمایشات جناب آقای وزیر پست و تلگراف و تلفن بنده این طور استنباط کردم که بزک نمیر بهار میاد انشاءالله این طور خواهد شد ولی تقاضای بنده این بود که کی برقرار خواهد شد به علاوه

+++

استان فارس را آن طور که حقیقت شما باید مورد توجه قرار دهید مورد توجه واقع نمی‌شود. در بین اسامی شهرهایی که الان قرائت گردید در درجه دوم اهمیت از حیث سیاسی داخلی ایران است آن وقت یک استان مهم فارس که نه فقط از نقطه نظر استان بلکه از نظر جغرافیایی و عشایری خیلی لازم بود که زودتر این دستگاه نصب شده باشد و حالا هم خوب بود می‌فرمودید که 20 روز دیگر یک ماه دیگر یک سال دیگر این کار می‌شود و این دستگاه نصب خواهد شد مخصوصاً تقاضا می‌کنم دستگاهی هم در بهبهان گذاشته شود که از نقاط عشایری مهم ایران است که هم لشگر می‌تواند استفاده کند و هم اطلاعاتی است که باید دولت از آنجا داشته باشد و وسایلش را زودتر فراهم کنید.

رئیس- آقای وزیر پست و تلگراف و تلفن

آقای وزیر پست و تلگراف و تلفن- متأسفانه آن موقعی که بنده اسامی آن نقاطی که این بی‌سیمی‌ها را فرستاده بودیم عرض کردم جناب آقای بوشهری صحبت می‌کردند عرض کردم که به شیراز دستگاه بی‌سیم فرستاده شده و نصب شده و امتحان شده و در خارج جلسه به خود جنابعالی هم عرض گردم که همین الان مشکل شیراز این است که یک محلی ما از لحاظ فنی باید برای نصب آنتن در نظر بگیریم تا در محل مناسبی که این دستگاه نصب شود پس ملاحظه می‌فرمایید این شعر که می‌فرمایید. بزک نمیر بهار میاد وارد نبود دستگاه نصب شده و مشغول امتحان هستند و بنده به جنابعالی قول می‌دهم که تا دو ماه دیگر با شیراز بتوانید صحبت بفرمایید و این دستگاه نصب خواهد شد.

بوشهری- بنده می‌خواستم بفهمم چقدر طول می‌کشد.

وزیر پست و تلگراف و تلفن- تا دو ماه دیگر اینها یک محظوراتی دارند و اینها که رفع شد نصب خواهد شد.

بوشهری-‌ تا قبل از بهار؟

وزیر پست و تلگراف- قبل از بهار انشاءالله نصب خواهد شد.

سپهبد جهانبانی- پس به بهار نمی‌رسد.

7- جواب سؤال آقای شمس ملک‌آرا به وسیله آقای وزیر امور خارجه راجع به هیرمند

رئیس- آقای وزیر امور خارجه برای جواب سؤال شمس‌ ملک‌آرا حاضرند بفرمایید.

(سؤال آقای شمس ملک‌آرا از آقای وزیر امور خارجه به شرح زیر است)

چون با توجهات دولت روابط حسنه با تمام ممالک همجوار مستقر گردیده لازم است بیش از پیش در خصوص رفع اختلافات با افغانستان اقدام و تعجیل شود. متمنی است اعلام فرمایید نتیجه اقدامات وزارت خارجه تا به حال چه بوده و چه نتیجه از مذاکرات گرفته‌اند.

وزیر امور خارجه- راجع به مذاکرات با دولت افغانستان به طوری که قبلاً به عرض آقایان محترم رساندم ما یادداشتی فرستادیم و نظر خودمان را هم راجع به کمیسیون اشعار داشتم، این یادداشت در حدود سه هفته قبل به کابل رسید و ما بار دیگر هم تأکید کردیم که جواب بدهند، اتفاقاً دو روز پیش هم ما تگرافی داشتیم آن را فرستاده‌اند به وزارت مربوطه در قسمت آبیاری تا مطالعاتی شود جوابی بدهند در آخرین جوابی که دادند اظهار داشتند که منتظر هستید سفیر‌کبیری که انتخاب شده و الان در پاریس است در ظرف دو هفته دیگر که به کابل مراجعت کرد نظر او را هم جلب کند و او را مطلع بکنند از مذاکرات که وقتی او آمد اینجا مذاکرات را شروع بکند و جواب را به ما بدهد.

این سفیر‌‌کبیر جدید شخص عالیرتبه‌ای است و امیدواریم با انتخاب ایشان برای ایران ما بتوانیم در آتیه نزدیکی به مذاکرات قطعی و جدی را شروع کنیم و این مذاکره هم انشاءالله از نظر مدت طولانی نخواهد شد و بنده امیدوارم هر چه زودتر نتیجه مثبت آن را به عرض آقایان محترم برسانم.

سزاوار- انشاءالله

رئیس- آقای شمس ملک‌آرا

شمس ملک‌آرا- سؤال بنده را جناب آقای وزیر امور خارجه نخواندند میل داشتم که قرائت کنند بنده مخصوصاً اظهار امتنان و شکرگزاری کردم از این که وزارت امور خارجه به خصوص جنابعالی جهد وافی دارند از این که روابط حسنه ما بین ما و تمام دول بر قرار شود، مخصوصاً با ممالک همجوار همین قضیه امروز مثلاً قرارداد با هندوستان یکی از خدمات برجسته‌ای است که انجام داده‌اید، به نظر بنده عهدنامه دوستی و تجارتی با مملک وسیعی نظیر هندوستان کار با اهمیتی است و تصویب آن در مجلسین باید قطعی باشد و رفقای عزیز تماماً با بنده همراه هستند که این یکی از مسائل خوب و مهمی است که آقای وزیر امور خارجه اقدام کردند.

اما در مسئله افغانستان که فرمودند ما امیدواریم همان طوری که بیان شد با آمدن سفیر‌کبیر جدید که اگر مانش را فرستاده‌اند و خواهند آمد و مقدماتی را که فراهم نموده‌اند به زودی این کار تصفیه شود و این کار خیلی طول کشید مسائل مهمتر از این در حدود یک ماه حل و فصل شد مخصوصاً اختلاف ما با دولت همجوار روس که از این خیلی مهمتر بود آن را زود حل و فصل فرمودید این را هم زودتر تمام بکنید به هر حال با امتنان از اقدامات جنابعالی امیدواریم به زودی موفق شوید خاطر نمایندگان و خاطر مملکت و ملت مخصوصاً اهالی سیستان از این حیث راحت شود.

8- تقدیم قرارداد بازرگانی و بحر‌پیمایی بین ایران و هندوستان

رئیس- آقای وزیر امور خارجه

وزیر امور خارجه- قرارداد بحر‌پیمایی بین ایران و هندوستان را برای تصویب تقدیم مجلس سنا می‌کنم.

رئیس- درباره سؤالات دیگر که از آقای وزیر بهداری شده است آقای نخست‌وزیر هم به علت کسالت نتوانسته‌اند حضور پیدا کنند و آقای وزیر بهداری هم تاکنون حضور پیدا نکرده‌اند تذکر داده خواهد شد که در جلسۀ آینده حضور پیدا کنند آقای دیوان‌بیگی بفرمایید.

دیوان‌بیگی- آن سؤالی را که اشاره فرمودید از آقای نخست‌وزیر شده ارتباط داشت با سؤال بنده راجع به قضایای کرمان حالا که فرمودید آقای نخست‌وزیر کسالت پیدا کرده‌اند بفرمایید به محض این که رفع کسالت شد برای جواب سؤال بنده در جلسه حضور پیدا کنند.

9- تصویب شور دوم لایحه استخدام کارشناسان توتون

رئیس- لایحه استخدام 12 نفر کارشناس توتون برای شور دوم مطرح است گزارش کمیسیون‌های 1 و 3 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش کمیسیون شماره 1 به مجلس سنا

لایحۀ شماره 43683- 8/9/1333 دولت مربوط به اجازه استخدام 12 کارشناس توتون تبعه یونان در کمیسیون شماره یک مطرح و مورد رسیدگی قرار گرفت و پس از بحث مفصل لایحۀ مزبور عیناً به اتفاق آرا به تصویب رسید.

اینک گزارش آن برای شور دوم تقدیم مجلس محترم سنا می‌گردد.

مخبر کمیسیون شماره 1- دکتر اقبال

گزارش از کمیسیون شماره 3 به مجلس سنا.

لایحۀ شماره 43683- 8/9/33 دولت راجع به اجازه استخدام 12 نفر کارشناس توتون تبعه دولت یونان در کمیسیون شماره 3 مطرح و مورد شور واقع گردید و پس از بحث کافی گزارش شماره 28 - 7/10/33 کمیسیون شماره یک تأکید و لایحۀ مزبور از نظر مالی عیناً مورد تصویب قرار گرفت.

اینک گزارش آن برای شور دوم تقدیم مجلس محترم می‌گردد.

مخبر کمیسیون شماره 3 - مهندس شریف‌امامی

رئیس- مخالفی نیست.

نیک‌پور- نه آقا مخالفی نیست.

رئیس- شور در مواد شروع می‌شود.

ماده اول و تبصره اول قرائت می‌شود.

ماده 1- به وزارت دارایی اجازه داده می‌شود از نظر هدایت و راهنمایی کشتکاران توتون سیگارت و در امر کشت و برداشت محصول مرغوب 12 نفر کارشناس خارجی تبعه دولت یونان را که سابقاً در خدمت مؤسسه انحصار دخانیات بوده‌اند برای مدت سه سال استخدام نماید.

تبصره- حقوق ماهانه دو نفر از کارشناسان مذکور که واجد اطلاعات بیشتری هستند یکی تا دوازده هزار ریال و دیگری تا شش هزار ریال خواهد بود ولی حقوق ده نفر دیگر نباید از ماهی پنج هزار ریال تجاوز کند و پیمان استخدامی باید با رعایت قانون استخدام اتباع خارجی مصوب عقرب 1301 تنظیم و به امضای وزارت دارایی مبادله شود.

رئیس- نسبت به ماده اول و تبصره مربوطه نظری نیست؟ رأی گرفته می‌شود آقایان موافق قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده دوم قرائت می‌شود.

ماده دوم- هزینه مسافرت و فوق‌العاده روزانه کارشناسان مزبور در داخله ایران برای مدتی که به آنها مأموریت دیگری محول گردد طبق آئین‌نامه مزایا قابل پرداخت می‌باشد.

رئیس- نظری نیست رأی می‌گیریم آقایان موافق قیام فرمایند. (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده سوم قرائت می‌شود.

ماده سوم- هر یک از کارشناسان مذکور در مقابل یک سال خدمت استحقاق یک ماه مرخصی با استفاده از حقوق را دارند که باید در خلال مدت پیمان از آن استفاده نمایند.

رئیس- نظری نیست؟ آقایان موافق قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده چهارم قرائت می‌شود.

ماده چهارم- مداخله در امور سیاسی و تخلف از قوانین کشوری و انتظامات داخلی اداری کارشناسان مزبور موجب نقض پیمان استخدام آنها بدون هیچ‌گونه حقی برای مستخدم متخلف خواهد بود.

رئیس- نظری نیست (شمس ملک‌آرا - عرض دارم) بفرمایید.

شمس ملک‌آرا- آقای مخبر توضیح بدهند، راجع به تخلف مقام صلاحیت‌داری که این متخلف را در برابر تخلف و تقصیرهایی که می‌کند برای او مجازات قائل می‌شود کدام است.

البته برای حفظ حقوق اتباع خارجی که در این مملکت می‌آیند و زحمت می‌کشند باید قبلاً گفته شود که چه مقامی صلاحیت تشخیص این سلب حقوق از آنها را دارد آقای مخبر می‌توانند توضیح بدهند که مقام صلاحیت‌دار چه مقام معتبری است.

مخبر (آقای مهندس شریف‌امامی)- سؤال حضرت والا بی‌مورد بود برای این که

+++

تشخیص تخلف مراجع خاصی دارد و بسته به کیفیت تخلفات است مثلاً تخلفات اداری را مرجع خودشان تشخیص خواهد داد و تخلفات دیگر را مراجع مربوطه به آنها تشخیص خواهند داد و هر مرجعی که تشخیص داد تخلفی شده است متخلف مشمول این ماده خواهد بود.

رئیس- آقای فرخ

فرخ- کلیه اتباع خارجی که به ایران می‌آیند در شهربانی دارای پرونده‌ای هستند و در محل استخدامشان در آن اداره‌ای که مستخدم هستند یک اشخاصی مراقب هستند و گزارش می‌دهند بنده چون خودم رئیس شهربانی بودم اطلاع دارم و ادارات مربوطه نظارت می‌کنند اگر فرضاً ادارات غفلت کند شهربانی خودش متوجه است و فوراً به مقامات بالاتر اطلاع می‌دهد.

رئیس- رأی گرفته می‌شود. آقایان موافق قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

ماده 5 قرائت می‌شود.

ماده 5- وزارت دارایی می‌تواند در هر موقع که خود را بی‌نیاز از وجود کارمندان بیگانه در امر کشت توتون دانست با پرداخت یک ماه حقوق به خدمت هر یک از کارشناسان مورد بحث خاتمه بدهد در صورتی که هر یک از آنها بخواهند ترک خدمت نمایند بایستی لااقل دو ماه قبل کتباً وزارت دارایی را از قصد خود مطلع سازند.

رئیس- رأی گرفته می‌شود نظری نیست.

آقایان موافق قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب دارند.

حالا کلیات مطرح است آقایان فرمایشی دارند.

سپهبد جهانبانی- چرا

رئیس- بفرمایید.

سپهبد جهانبانی- بنده از این لایحه این طور استنباط کردم که یک عده از یونانی‌ها در ایران باقی مانده‌اند که حالا سعی می‌کنند به آنها کاری داده شود و یک مشغله داشته باشند البته همه ما موافق بودیم و این لایحه خواهد گذشت ولی خیلی بهتر بود اگر راجع به کشت توتون یک برنامه خیلی صحیحی تنظیم می‌کردند و این استخدام هم به همان ترتیب صورت می‌گرفت بنده تصور می‌کنم در ایران محصولی که هست و فوق‌العاده هم اهمیت دارد یکی چای و یکی هم همین محصول توتون است که نه تنها می‌تواند احتیاجات کشور را تأمین بکند بلکه مقدار هنگفتی هم صادر بشود و راجع به کشت چای هم در مسافرت‌های خیلی متعددی که در اطراف و اکناف ایران کردم همه جا را دیدم متوجه شدم که این دو زراعت به صورت نا مطلوبی انجام می‌شود و با تصدیق این که جناب آقای وزیر بسیار متخصص هستند در امور کشاورزی و بسیار جدیت می‌فرمایند ولی تصور می‌کنم که خیلی بهتر بود اگر توجه بیشتری در کشت این دو محصول می‌شد مثلاً چای بنده به خاطر دارم موقعی که در روسیه تحصیل می‌کردم چای روسیه از چین وارد می‌شد در صورتی که الان موفق شده‌اند در قفقاز چایکاری بکنند وقتی چای مرغوب و مناسب تهیه کنند که نه تنها احتیاجات کشور را تأمین می‌کنند بلکه صادر هم می‌کنند در صورتی که ما در ایران نواحی بسیار خوب و ممتازی داریم برای چای و در اغلب نقاط کشور نقاط بسیار مساعدی داریم برای کشت توتون و توتون البته تا حدودی احتیاجات کشور را رفع می‌کند ولی چای به هیچ‌ وجه رفع حوایج داخلی را به اندازه لزوم نمی‌کند.

بنده می‌خواستم این نکته را تذکر بدهم که این دو محصول در این دو کشور بسیار مهم است نه فقط باید تأمین احتیاجات کشور را بکند بلکه باید تا حدودی تهیه شود که بتوان آن را صادر نمود باید یک برنامه‌ای تنظیم و تهیه بفرمایید که استخدام هر متخصص خارجی از روی برنامه انجام شود و نه همین طور به طور تصادفی

رئیس- حالا به کلیه لایحه رأی گرفته می‌شود آقایانی که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد به مجلس شورای ملی فرستاده می‌شود.

10- قرائت گزارش ماهانه کمیسیون‌ها

رئیس- گزارش ماهیانه کمیسیون‌ها قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون شماره 1 به مجلس سنا

در آذر ماه 1333 لوایح مشروحه ذیل به کمیسیون شماره یک ارجاع گردیده است.

1-لایحه الحاق دولت ایران به قراردادهای معروف به قرارداد ژنو (شور دوم)

2- لایحه عهدنامه مودت بین دولت ایران و دولت روسیه (شور اول)

3- لایحه مربوط به همکاری اقتصادی و فنی ایران و آلمان

4- لایحه عهدنامه مودت بین دولت ایران و دولت سوریه (شور دوم)

5- لایحه مربوط به عضویت دولت ایران در سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد

6- لایحه استخدام 12 نفر کارشناس توتون تبعه یونان (شور اول)

7- لایحه نشر آگهی‌های دولتی

8- لایحه مربوط به آمار و سرشماری

9- لایحه مربوط به مطبوعات

10- لایحه مربوط به بازنشستگی افسران و کارمندان و افراد شهربانی کل کشور و پلیس راه‌آهن

11- لایحه مربوط به تشکیل و اختیارات کمیسیون امنیت اجتماعی

12- لایحه مربوط به الغا عوارض دولت در دهات

13- لایحه مربوط به ازدیاد سهم کشاورزان و سامان عمرانی کشاورزی

14- لایحه مربوط به بنگاه عمرانی کشور

15- لایحه مربوط به حفاظت فنی

16- لایحه بیمه خسارات شخص ثالث ناشیه از وسایط نقلیه موتوری

17- لایحه مربوط به تأسیس پلیس گمرک

18- لایحه راجع به طرز تعقیب مأمورین دولتی

19- لایحه راجع به طرز تعقیب مأمورین دولتی در محل خدمت

20- لایحه راجع به اصلاح قانون مجازات مرتکبین قاچاق

21- لایحه راجع به اصلاح مواد و 24 قانون مجازات مرتکبین قاچاق 29 اسفند 1312

22- لایحه راجع به اصلاح ماده 43 قانون مجازات مرتکبین قاچاق اصلاحی اسفند ماه 1315

23- لایحه راجع به اصلاح ماده 13 قانون راجع به ورود و اقامت اتباع خارجه در ایران.

24- لایحه راجع به مجازات قطع و تخریب وسایل مخابرات و برق

25- لایحه راجع به تشدید مجازات بزه عبور از مرز

26- لایحه راجع به مجازات اخلالگران در صنایع نفت ایران

27- لایحه راجع به مجازات حمل چاقو و انواع دیگر اسلحه سرد و اخلال در نظم و امنیت و آسایش عمومی

لوایح ردیف 1-6 به تصویب کمیسیون رسیده و گزارش آن تقدیم به مجلس محترم سنا گردیده است و بقیه در دست رسیدگی است پس از اتخاذ تصمیم گزارش آنها تقدیم خواهد شد.

نایب رئیس کمیسیون شماره یک - فرخ

گزارش از کمیسیون شماره 2 به مجلس سنا

لوایح مشروحه ذیل در آذر ماه 33 برای شور و رسیدگی به کمیسیون شماره 2 ارجاع شده

1- طرح مربوط به ممنوع بودن حکمیت در دعاوی بین دولت و اشخاص

2- لایحه مربوط به تشکیل هیئت عالی نظارت در مورد معاملات دولتی

3- طرح مربوط به احتسابات مدت نمایندگی آقایان سناتورها جز سنین خدمت

4- لایحه مربوط به تشکیل و اختیارات کمیسیون امنیت اجتماعی

5- لایحه مربوط به مطبوعات

6- لایحه مربوط به طرز تعقیب مأمورین دولتی در محل خدمت

7- لایحه انحصار صید ماهیان غضروفی و تهیه خاویار به شرکت سهامی شیلات ایران

8- لایحه راجع به تشکیل اداره دعاوی وزارت دارایی

9- لایحه راجع به اصلاح قانون ثبت اسناد و املاک

10- لایحه ثبت اراضی موات اطراف شهر تهران

11- لایحه اراضی بایر و موات اطراف شهرهای غیر از تهران

12- لایحه اصلاح قانون استخدام قضات

13- لایحه راجع به قانون سازمان اداری پزشکی قانونی وزارت دادگستری

14- لایحه راجع به اصلاح اصول تشکیلات داری وزارت دادگستری

15- لایحه متمم لایحه اصلاح اصول تشکیلات اداری وزارت دادگستری

16- لایحه سازمان قضایی کشور

17- لایحه اصلاح قانون استخدام قضات

18- لایحه راجع به سازمان دادسرای انتظامی قضات

19- لایحه مربوط به متهمین قاچاق

20- لایحه اصلاح قانون مجازات مرتکبین قاچاق

21- لایحه مربوط به اصلاح مواد 23 و 24 قانون مجازات مرتکبین قاچاق مصوب 29

22- لایحه اصلاح ماده 43 قانون مجازات مرتکبین قاچاق

23- لایحه مربوط به غیر قابل تجدید نظر بودن احکام دیوان کشور در مورد شکایت استخدامی

24- لایحه اصلاح قانون آئین دادرسی مدنی

25- لایحه اصلاح ماده 50 قانون تسریع محاکمات

26- لایحه حذف محاکم اختصاصی

27- لایحه مجازات تخریب وسایل نقلیه مأمورین تعقیب

28- لایحه اصلاح ماده 13 قانون راجع به ورود و اقامت اتباع خارجه در ایران

29- لایحه مجازات قطع و تخریب وسایل مخابرات و برق

30- لایحه تشدید مجازات بزه عبور از مرز

31- لایحه چک بی‌محل

32- لایحه مجازات اخلالگران در صنایع نفت ایران

33- لایحه مجازات حمل چاقو و انواع دیگر اسلحه سرد و اخلال در نظم و امنیت و آسایش عمومی

34- لایحه متمم قانون طرز تعقیب مأمورین دولتی در محل خدمت

35- لایحه طرز تعقیب مأمورین دولتی

+++

در محل خدمت مصوب 16/11/1331

36- لایحه طرز تعقیب مأمورین دولتی در محل خدمت مصوب 27/3/1332

37- لایحه استقلال کانون وکلای دادگستری

38- لایحه بیمه‌های اجتماعی کارگران

39- لایحه حفاظت فنی

40- لایحه شرکت‌های تعاونی

41- لایحه بانک‌ها

42- لایحه اصلاح ماده 28 قانون مالیات املاک مزروعی و مالیات بر درآمد مصوب 29 تیر ماه 1328

43- لایحه اجرای بودجه سازمانی وزارتخانه‌ها و بنگاه‌های دولتی

گزارش مربوط به طرح ممنوع بودن حکمیت در دعاوی بین دولت و اشخاص در تاریخ 18 آبان ماه 33 به مجلس محترم سنا تقدیم و در همان جلسه طرح اصلاحی دیگری به جای طرح اول از طرف آقایان نمایندگان تقدیم به کمیسیون شماره 2 ارجاع گردید که در دست شور و رسیدگی است.

لایحۀ تشکیل هیئت عالی نظارت در مورد معاملات دولتی در کمیسیون مطرح شد و طبق صورت‌جلسه چون آقای وزیر دارایی در کمیسیون شماره 3 موقت تقاضای از دستور خارج شدن لایحه مزبور را نموده بودند بنابراین مورد رسیدگی قرار نگرفت.

گزارش شور دوم طرح مربوط به احتساب مدت نمایندگی آقایان سناتورها جز سنین خدمت تقدیم شده که مورد تصویب قرار گرفته است نسبت به لوایح دیگر پس از خاتمه رسیدگی گزارش لازم تقدیم خواهد شد.

رئیس کمیسیون شماره 2

گزارش از کمیسیون شماره 3 به مجلس سنا

لوایح و طرح‌های مشروحه زیر در یک ماهه آذر 1333 برای شور و رسیدگی به کمیسیون شماره 3 ارجاع شده است.

1- لایحه راجع به تشکیل هیئت عالی نظارت در مورد معاملات دولتی (شور اول)

2- لایحه راجع به اعزام فارغ‌التحصیلان رتبه اول دانشکده‌ها و هنرسرای عالی (شور اول)

3- طرح قانونی آزاد بودن تجارت خارجی ایران (شور دوم)

4- لایحه راجع به موافقت‌نامه همکاری اقتصادی و فنی ایران و آلمان

5- لایحه راجع به عضویت ایران در سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (شور اول)

6- طرح قابل مصرف بودن اعتبارات ساختمانی سال‌های 29-1332 تا آخر سال 1334

7- لایحه راجع به عضویت ایران در سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (شور دوم)

8- لایحه راجع به اجازه استخدام 12 نفر کارشناس توتو تبعه یونان

9- لایحه راجع به اعزام فارغ‌التحصیلان رتبه اول دانشکده‌ها و هنرسرای عالی (شور دوم)

10- لایحه راجع به پرداخت چهار دوازدهم حقوق و هزینه کل کشور بابت 4 ماهه آخر سال 1333

11- لایحه راجع به پرداخت اضافه اعتبار وزارت کشاورزی برای دفع آفات نباتی و حیوانی

12- لایحه راجع به فروش خالصه‌جات دولتی

13- لایحه تأسیس پلیس گمرک

14- لایحه راجع به طرز رسیدگی به اختلافات مالیاتی

15- لایحه اساسنامه بانک کشاورزی ایران

16- لایحه مربوط به منع احتکار قند و شکر

17- لایحه راجع به نسخ تصویب‌نامه‌های مربوط به امور استخدامی

18- لایحه راجع به انحصار صید ماهیان غضروفی و تهیه خاویار به شرکت سهامی شیلات ایران

19- لایحه راجع به اساسنامه شرکت سهامی شیلات ایران

20- لایحه راجع به تشکیل اداره دعاوی وزارت دارایی

21- لایحه راجع به رسیدگی دعاوی اشخاص علی دولت راجع به املاک

22- لایحه راجع به ریال نیکلی

23- لایحه ضرب مسکوک پشیز پنجاه دیناری برنز

24- لایحه درباره مجازات مأمورین وصول که از تسلیم مفاصا حساب به مؤدیان مالیاتی استنکاف نمایند.

25- لایحه راجع به سازمان نقشه‌برداری

26- لایحه راجع به چک‌های تضمین شده

27- لایحه راجع به متمم لایحه قانونی اساسنامه شرکت ملی نفت ایران.

28- لایحه راجع به اصلاح قسمتی از مواد اساسنامه شرکت ملی نفت ایران

29- لایحه راجع به متمم لایحه قانونی اساسنامه شرکت ملی نفت ایران

30- لایحه راجع به اسانامه شرکت ملی نفت ایران

31- لایحه راجع به سازمان صنایع کشور

32- لایحه اصلاح ماده هشتم و نهم از قسمت چهارم لایحه قانونی سازمان صنایع کشور مصوب 20 اسفند 1331

33- لایحه راجع به بانک‌ها

34- لایحه راجع به مرور زمان مالیاتی موضوع ماده 23 قانون مالیات املاک مزروعی و مالیات بر درآمد مصوب تیر ماه 1328 و مجازات کارمندان متخلف

35- لایحه راجع به اصلاح ماده 28 قانون مالیات املاک مزروعی و مالیات بر درآمد مصوب 29 تیر ماه 1328

36- لایحه راجع به بیمه خسارات شخص ثالث ناشی از وسایط نقلیه موتوری

37- لایحه راجع به اجرا بودجه سازمانی وزارتخانه‌ها و بنگاه‌های دولتی

38- لایحه راجع به مبارزه با آفات و امراض نباتی

39- لایحه راجع به سازمان مؤسسه سرم و واکسن‌سازی رازی

40- لایحه راجع به انتقال املاک و خالصه‌جات دولتی به وزارت کشاورزی

41- لایحه راجع به خلع ید از غاصبین رقبات خالصه

42- لایحه راجع به بنگاه خالصه‌جات

43- لایحه راجع به رسیدگی به دعاوی خالصه‌جات دولتی

44- لایحه مربوط به بازنشستگی افسران و کارمندان و افراد و ردیف افراد شهربانی کل کشور و پلیس راه‌آهن

45- لایحه راجع به ثبت اراضی موات اطراف شهر تهران

46- لایحه راجع به اراضی بایر و موات اطراف شهرهای غیر از تهران

47- لایحه مربوط به متهمین قاچاق

48- لایحه راجع با اصلاح ماده 43 قانون مجازات مرتکبین قاچاق

49- لایحه راجع به حذف محاکم اختصاصی

50- لایحه راجع به مجازات تخریب وسایل نقلیه مأمورین تعقیب

51- لایحه راجع به چک بی‌محل

52- لایحه قانونی شرکت‌های تعاونی

لوایح و طرح‌های ردیف 1-11 مورد شور و تصویب کمیسیون واقع و گزارش‌های مربوطه تقدیم مجلس محترم سنا شده است راجع به ردیف 12 موضوع فروش خالصه‌جات دولتی دو جلسه در کمیسیون و سه جلسه در سو کمیسیون شور به عمل آمد.

ردیف 30 موضوع اسانامه شرکت ملی نفت ایران پس از یک شور به سو کمیسیون ارجاع شد.

بقیه لوایح به تدریج مورد رسیدگی واقع و نتیجه پس از ختم هر لایحه به عرض خواهد رسید.

رئیس کمیسیون شماره 3 - نیک‌پور

یکی از نمایندگان - راجع به لایحه فروش خالصه‌جات چه تصمیمی گرفته شده است؟

لسانی- لایحه فروش خالصه‌جات تمام شده است و جز دستور است.

گزارش از کمیسیون شماره 4 به مجلس سنا

لوایح مشروحه ذیل در آذر ماه 1333 برای شور و رسیدگی به کمیسیون شماره 4 ارجاع شده است.

1- لایحه مربوط به اعزام فارغ‌التحصیلان رتبه دانشکده‌ها و هنرسرای عالی به خارجه

2- لایحه مربوط به مطبوعات

گزارش شور اول و دوم لایحه اعزام فارغ‌التحصیلان رتبه اول دانشکده‌ها و هنرسرای عالی به خارجه تقدیم شده و به تصویب مجلس محترم سنا رسیده است نسبت به لوایح دیگر پس از رسیدگی گزارش لازم تقدیم خواهد شد.

گزارش از کمیسیون شماره 5 به مجلس سنا

در آذر ماه 1333 لوایح مشروحه ذیل به کمیسیون شماره 5 ارجاع شده است.

1- لایحه مربوط به تشکیل شورای عالی راه‌آهن دولتی ایران

2- لایحه راجع به مجازات قطع و تخریب وسایل مخابرات و برق

3- لایحه مربوط به انحصار صید ماهیان غضروفی و تهیه خاویار به شرکت سهامی شیلات ایران که پس از شور و رسیدگی کافی گزارش آن تقدیم مجلس محترم سنا خواهد شد.

رئیس کمیسیون شماره 5- بوشهری

گزارش از کمیسیون شماره 6 به مجلس سنا

مقام محترم ریاست مجلس سنا

در یک ماهه آذر 1333 بالغ بر پانصد و سی و نه عریضه به مجلس سنا و این کمیسیون واصل شده و تمام آن به استثنا 15 برگ که رونوشتی و یا چاپی بوده است اقدام و جواب مراجعات به اکثر وزارتخانه‌ها و ادارات مستقل تاکنون رسیده که به صاحبان آن ابلاغ شده است.

در این ماه تقاضای مرخصی و معذوریت آقایان مشیر‌فاطمی - دکتر ملک‌زاده - دکتر سعید مالک - سپهبد جهانبانی - نمازی - ساعد - سید جواد امامی - عباس مسعودی - محمدعلی مجد - سرلشگر مطبوعی - مطیع‌الدوله حجازی - جمال امامی - حسن اکبر - امیر‌سلیمانی در کمیسیون مطرح و تصویب گردید.

موضوع مهم و قابل توجهی که در آذر ماه در کمیسیون شماره 6 مورد توجه و دقت قرار گرفت شکایت ساکنین تهران از وضع نا منظم اتوبوس‌ها و تقاضای مالکین اتوبوس‌ها دایر به اضافه شدن نرخ که این موضوع در چند جلسه متوالی با حضور ریاست شهربانی کل کشور و نمایندگان وزارت کشور و شهرداری و مسافرین و با شرکت چند نفر از اعضاء هیئت مدیره شورای عالی اتوبوسرانی مطرح و پس

+++

از بررسی و تحقیقات کافیه و کنترل و بازرسی معموله از طرف مجلس سنا و تنظیم صورت مجلس معلوم گردید که یک اتوبوس خط 5 به شماره 540 در 16 ساعت کار روزانه بالغ بر 2847 ریال درآمد داشته و از این مبلغ حداکثر مخارج روزانه آن از احتمالی و تحقیقی بالغ بر 1800 ریال است که باز هم هر اتوبوس مرسدس بنز در روز 1047 ریال نفع دارد و بالاخره پس از مذاکرات مفصل کمیسیون شماره 6 مجلس سنا ادعای مدیران شرکت اتوبوسرانی را دایر به این که از ادامه کار متضرر می‌شوند به هیچ‌ وجه من‌الوجوه نپذیرفته و نیز به علت فوق با اضافه شدن نرخ اتوبوس از یک ریال به یک ریال و نیم موافقت ننموده و نیز تصمیم گرفته شده که چنان چه آنان از تثبیت و اقدامات خود در مورد اضافه نمودن نرخ و پافشاری در انجام این تقاضای غیر‌قانونی و خلاف حق منصرف شوند از جناب آقای نخست‌وزیر به وسیله ریاست این کمیسیون تقاضا شود که نسبت به مستدعیات حقه آنان اقدام مساعد و فوری به عمل آورند.

مخبر کمیسیون شماره 6 - محمدعلی مجد

فرخ- اجازه می‌فرمایید.

رئیس- بفرمایید.

فرخ- در این گزارش نوشته شده است مخارج یک هزار و هشتصد ریال این رقم اشتباه است و رقم صحیح آن یک هزار و سیصد ریال است.

11- جواب سؤال آقای آموزگار به وسیله آقای وزیر بهداری راجع به مصاحبه معاون وزارت بهداری

رئیس- سؤال آقای آموزگار از آقای وزیر بهداری مطرح است آقای وزیر بهداری بفرمایید.

(سؤال آقای آموزگار از آقای وزیر بهداری به شرح زیر است)

با آن که در فعالیت و صلاحیت آن جناب تردید ندارم ولی نمی‌دانم مصاحبه مطبوعاتی آقای معاون محترم خودتان که در رادیو با آب و تاب تمام بیان و در روزنامه اطلاعات شماره 8558 عیناً درج شده مستحضر شده‌اید؟ یا نه

خلاصه مصاحبه آن که در سال 1305 قانونی از مجلس شورای ملی گذشته به خلاصه آن کهک

«کلیه مؤسسات صحی مملکتی و بلدی و نظمیه‌ها و مؤسسه پاستور در اداره کل صحیه تمرکز یابد و رئیس کل صحیه تحت نظارت قانونی و تصویب وزیر داخله دارای اختیار تام و سمت معاونت فنی وزارت داخله را دارد و نظامنامه تشکیلات و وظایف اداره کل صحیه پس از تصویب کمیسیون داخله مجلس شورای ملی باید به موقع اجرا گذاشته شود» و آئین‌نامه آن قانون که از تصویب کمیسیون مجلس شورای ملی گذشته برای اطلاع عامه اعلام کرده است!!

به طوری که ملاحظه می‌فرمایید این قانون در زمان وجود اداره کل صحیه مملکتی یعنی در 29 سال قبل تصویب ولی اجرا نشده و پس از تأسیس وزارت بهداری موضوع آن قانون از میان رفته و مسئولیت امور بهداشت از وزارت کشور به وزارت بهداری منتقل و قانون مزبور عملاً و قانوناً نسخ و لغو شده و قوانین و آئین‌نامه‌های دیگری به مسئولیت وزارت بهداری جانشین آن شده است.

در این صورت به چه مجوز قانونی آئین‌نامه که در بهمن ماه سال 305 تنظیم شده و مأمور اجرا آن وزارت کشور بوده پس از منتفی شدن اصل قانون و گذشتن 29 سال از تاریخ تنظیم آئین‌نامه آن اخیراً یعنی در 13 آذر سال جاری 1333 همان آئین‌نامه عیناً به استناد قانون منسوخ از تصویب کمیسیون مجلس شورای ملی گذرانده و به موجب آن وزارت بهداری بدون وجود قانون جدید مسئول اموری شده که متکی به قانون منسوخ و مربوط به وزارت کشور بوده و معاون آن وزارتخانه اجرا آن را به وسیله مصاحبه اعلام کرده است؟

وزیر بهداری (دکتر جهانشاه صالح)- بنده خواستم ابتدا از جناب آقای آموزگار که سابقه ارادت چندین ساله حضورشان دارم عرض تشکر کرده باشم در مطلبی که اظهار فرموده بودند در جلسه سابق و سؤالی که فرموده‌اند البته از نظر علاقه‌ای است که ایشان به اجرای قوانین دارند ولی این مسئله یک امر حرفه‌ای است و عادی است که یک قاضی 35 سال سابقه داری اظهار کند و متذکر شود که آیا قوانین درست اجرا می‌شود یا نه بنابراین بنده از علاقه جناب آقای آموزگار نسبت به امور بهداشتی قبلاً تشکر می‌کنم و در جواب سؤالشان عرض می‌کنم این قانونی که فرمودید که آئین‌نامه آن در 29 سال پیش تنظیم شده است نکته این است که حالا در روزنامه‌ها نوشته‌اند و جنابعالی هم بر این مبنی تصور فرموده‌اید و الّا در غیر این صورت سؤال نمی‌فرمودید. عرض کنم این آئین‌نامه در 29 سال قبل نوشته نشده بلکه در 6 ماه پیش نوشته شده و بنده خودم آن را تنظیم کردم یک قانون خوبی در 29 سال پیش از این کشور گذشت که خیلی مفید بود و آن را مرحوم احیاء‌السلطنه گذراند و با دلایلی که عرض می‌کنم یکی از بهترین قوانین صحی است ولی این قانون با خود مرحوم احیاءالسلطنه از بین رفت و دفن شد و وزرای وقت در فکر این کار نبودند در 1329 دفعه اول که بنده تصدی وزارت بهداری را داشتم این قانون را ضمیمه کردم ولی در مدت وزارت خودم نرسید به این که این کار را تعقیب کنم و این ماند تا دفعات بعد و به طور خلاصه این که منظور از تمرکز امور صحی این نیست که وزارت بهداری تمام مرسسات بهداری مملکتی را خودش برود اداره بکند، اصل منظور این است که در کشور ما مؤسسات مختلف صحی وجود دارد که هر یک از آنها مسئول یک کاری هستند مثلاً وزارت دارایی یک بهداری دارد، وزارت فرهنگ یک صحیه دارد، وزارت راه برای خودش یک بهداری دارد فلان وزارتخانه برای خودش یک صحیه درست می‌کند، سازمان شاهنشاهی خدمات اجتماعی یک خدماتی می‌کند شیر و خورشید سرخ یک خدمات بهداشتی می‌کند، عرض کنم که بیمه یک اقداماتی می‌کند و همه اینها حکم یک «سمفونی» را دارد که «شف ارکسترش» نداشته باشد رئیس ارکستر چه جوری اداره می‌شود، عوض این که آواز خوب و روح افزایی از آن بلند بشود هر کسی برای خودش یک ساز می‌زند و صدای دلخراشی خواهید شنید که «شف ارکسترش» نمی‌داند چه بکند. منظور از تمرکز امور صحی این است که اگر یک مؤسسه‌ای خواست مریضخانه‌ای بسازد و تشکیلاتی بدهد باید نظر خودش را نقشه خودش را به وزارت بهداری بگوید مثلاً وزارت بهداری با در نظر گرفتن الاهم فالاهم و نقشه‌ای که روی دیوار دارد می‌بیند در یک شهرستانی سه تا درمانگاه هست دو تا مریضخانه هست حالا لزومی ندارد که سه تا مریضخانه دیگر هم ساخته بشود در صورتی که در یک جای دیگر اصلاً نه درمانگاه هست و نه بیمارستان و هر کاری که مؤسسه‌ای می‌خواهد بکند ما به آن مؤسسه تذکر می‌دهم که آقا اینجا ما دو تا سه تا مریضخانه داریم درمانگاه بسازد سازمان شاهنشاهی می‌خواهد درمانگاه بسازد خیلی خدمات بزرگی هم به این مملکت کرده است و به وزارت بهداری به کرات کمک کرده ولی خوب الان سازمان شاهنشاهی می‌آید می‌گوید من می‌خواهم در این نقاط مریضخانه بسازم در نقاطی که وزارت بهداری می‌داند مردم احتیاج دارند و درمانگاه نیست و محلش را هم وزارت بهداری در نظر می‌گیرد که این محل جایی باشد که در دسترس مردم باشد، چه بسا ما دیدیم بعضی از اشخاص درمانگاهی تهیه می‌کنند خارج از محل فرض کنید دهی که اهل ده به آن دسترسی ندارند چرا؟ برای این که زمینی را مفت داده‌اند خوب حال می‌رویم ما این زمین را بخریم خیلی به صرفه مردم است که برویم وسط ده بسازیم آن را نه این که بیرون شهر برویم یک نفری زمینی دارد بخواهد به ما بدهد که استفاده از این کار بشود نقشه را نشان می‌دهد که نقشه گرمسیری است یا نقشه سردسیری خلاصه وزیر بهداری نظر می‌دهد با وقوف کاملی که به مؤسسات بهداشتی مملکت دارد که این بیمارستان چطور و به چه نحو باید ساخته شود و بعد از این هم که ساخته شد کی تأمین مخارج آن را خواهد کرد چون آقایان اطلاع دارند که بیمارستان‌ها و درمانگاه‌هایی که در این مملکت ساخته می‌شود بعداً اصلاً می‌ماند و خراب می‌شود و کسی نیست که آنها را اداره بکند برای این که فکر نکرده‌اند که بودجه آن چطور باید تأمین شود. منظور از تمرکز امور صحی این نیست که وزارت بهداری بیاید و همه کارها را خودش اداره کند بلکه یک نظارت عالیه و تامه از نظر این که مسئول بهداشت مملکت است دارد و کلیه مؤسسات صحی که دایر شود بدون این که دخالتی در کار آنها بکند البته حق دارد برود بازرسی کند اگر چنان چه مطابق اصول کار نمی‌کنند تذکر بدهد حالا با این اصول مقدماتی سؤال جناب آقای آموزگار این بود که چرا آئین‌نامه 29 سال پیش حالا اجرا شده و چرا وزارت بهداری این کار را می‌کند در صورتی که این قانون مربوط به وزارت کشور است توضیحاتی که بنده عرض کردم برای این بود که خواستم استدلال بکنم که این کار لازم است حالا دلایل قانونیش را عرض می‌کنم.

در 8 بهمن 1323 قانونی موسوم به (اجرای قوانین و آئین‌نامه‌هی مربوط به بهداری که قبل از تأسیس وزارت بهداری به عهده وزارت کشور بوده است به وزارت بهداری) از تصویب مجلس شورای ملی گذشته و در آن قانون که ماده واحده است درج شده.

(ماده واحده- در مورد کلیه قوانین مربوط به امور بهداری که قبل از تأسیس وزارت بهداری وزارت کشور مأمور اجرا و تنظیم آئین‌نامه‌های مربوط به آن بوده است از تاریخ تصویب این قانون وزارت بهداری قائم‌مقام وزارت کشور خواهد بود)

بنابراین وزارت بهداری طبق قانون قائم مقام وزارت کشور در مورد اجرای قوانین و تنظیم آیین‌نامه‌های مربوطه شده است.

موقعی که قانون تمرکز مؤسسات صحی در کمیسیون بهداری مجلس شورای ملی مطرح بود موضوع سؤال سناتور محترم در آن کمیسیون مطرح و در نتیجه طی شماره 2588 - 27/7/33 کمیسیون مزبور مراتب را از ریاست مجلس شورای ملی استعلام و جناب آقای رئیس مجلس شورای ملی طی شماره 569 - 8/8/1333 که عیناً قرائت می‌شود.

ریاست محترم کمیسیون بهداری پاسخ نامه شماره 2588 - 27/7/33 موضوع رسیدگی به آیین‌نامه تمرکز امور صحی در کمیسیون بهداری اشعار می‌گردد. به طوری که در قانون مصوب 8 بهمن 1333 تصریح شده است (در مورد کلیه قوانین مربوط به امور بهداری که قبل از تأسیس وزارت بهداری کشور مأمور اجرا و تنظیم آئین‌نامه‌های مربوط به آن بوده است از تاریخ تصویب این قانون وزارت بهداری قائم‌مقام وزارت کشور خواهد بود) و چون در ماده 22 آئین‌نامه داخلی مجلس هم قید شده است.

+++

کمیسیون‌ها به عهده وزارتخانه‌ها در هر سال مقارن انتخاب هیئت رئیسه انتخاب می‌شوند بدیهی است کمیسیون بهداری هم برای رسیدگی به لوایح و آئین‌نامه‌های وزارت بهداری بوده و رسیدگی به آئین‌نامه تمرکز امور صحی در کمیسیون بهداری فعلی مانعی نخواهد داشت.

رئیس مجلس شورای ملی- رضا حکمت

تأیید فرموده‌اند که رسیدگی به آئین‌نامه تمرکز امور صحی در کمیسیون فعلی بهداری مانعی نخواهد داشت بنابراین ملاحظه می‌فرمایند که طرح و تصویب آئین‌نامه تمرکز مؤسسات صحی در کمیسیون بهداری مجلس شورای ملی مستند به قانون مصوب 8 بهمن 1323 بوده و عمل خلافی در این مورد سرنزده است.

بنابراین بنده خواستم نتیجه بگیریم که اولاً به عرض آقایان رساندم که قانون تمرکز امور صحی بسیار برای مملکت لازم است یک مؤسسه‌ای ممکن است در جایی ساخته شود که هیچ کاری را انجام ندهد و مفید نباشد و یا یک مؤسسه‌ای در جایی ساخته شود که احتیاجی به وجود آن نباشد و یک دکتر هم عوض این که یک جا کار کند پنج جا پست بگیرد هیچ کارش را هم درست انجام ندهد، حالا خدا بیامرزد مرحوم احیا‌ءالسلطنه را که این قانون را نوشته و جناب آقای دکتر لقمان‌الملک خدا عمرشان را زیاد کند که این قانون را احیا کردند و طبق این مطلبی که عرض کردم ما قانون را رعایت کرده‌ایم و آن را احیا کرده‌ایم و از رئیس مجلس هم استفسار کردیم. امیدوارم توضیحات بنده برای جناب آقای آموزگار کافی باشد و باز هم از حسن ظن ایشان در این که ما را هدایت می‌فرمایند متشکرم.

رئیس- آقای آموزگار

آموزگار- اولاً راجع به اصل قانون تمرکز امور صحی که توضیحاتی فرمودند خواستند از فرصت استفاده کنند و محاسن و مضار را آن را ذکر بکنند، در صورتی که یک عده‌ای می‌گویند به آن ترتیب همان طور که تصور نفعی می‌شود تصور ضرری هم می‌شود ولی چون آن موضوع مربوط به سؤال من نبود وارد نمی‌شود، البته مصلحت این طور بوده است. عرض می‌شود اگر توجه فرموده باشند در سؤال بنده قید شده که در روزنامه خواندم که به استناد قانون 1305 بعد از 29 سال یک آئین‌نامه‌ای در کمیسیون مجلس شورای ملی تصویب شده البته مفهوم روزنامه این بود که آئین‌نامه را همان وقت نوشته‌اند کلمه عیناً در آن هست ولی بعداً مطلع شدم که در 29 سال پیش حذف شده یعنی آن تأثیری در سؤال بنده نداشت.

سؤال بنده این است که شما می‌آیید یا معاون وزارت بهداری شما می‌آید در روزنامه رسماً می‌نویسد که قانونی که در 1305 برای وزیر کشور به مسئولیت وزیر بهداری به تصویب کمیسیون مجلس رسانده، بنده فکر خودم تنها نبود با آقای دکتر امیر اعلم با آقای دکتر اقبال با آقای خواجه‌نوری مشورت کردم حتی در خارج در روزنامه‌ها نوشتند عرض بنده انعکاس این طرز عمل بود که این چه صورت قانونی دارد که یک قانونی که در 1305 کسی وضع کرده است که مسئولش امروز نیست و اسمش اداره صحیه بوده بعد حالا به چه مجوز قانونی وزارت بهداری این کار را کرده و خیلی متشکرم که تذکراتی دادند اگر روزنامه تنها نوشته بودند اشکالی نداشت ولی معاون وزارت بهداری مصاحبه بکند امروز آن را اعلام بکند به مردم به قدری آقا این زنندگی داشت که حتی بعد از این که سؤال بنده منتشر شد یک عده‌ای تذکر دادند به بنده که عجب سؤال به موقعی شده، جنابعالی که دارای صفات فنی هستید به معاونتان اجازه نمی‌دادید که این کار را بکند یا در آن اعلامیه بنویسند که گر چه مسئول این کار وزارت کشور بوده مسئول این کار اداره صحیه بوده حالا هم مسئولیت وزارت کشور از بین رفته و هم مسئولیت ادراه صحیه از بین رفته ولی ما به استناد ماده قانون سال 23 این کار را کردیم اگر این را در روزنامه می‌نوشتند نه ایهامی داشت نه مردم سوءظن حاصل می‌کردند و تصوراتی می‌کردند نه مورد سؤال واقع می‌شدید ولی خوشبختانه از این سؤالی که شده است شما استفاده کردید که محسنات قانون تمرکز امور صحی را توضیح بدهید و امیدوارم که انشاءالله موفق بشوید.

12- تقدیم عریضه به وسیله آقای دکتر سعید مالک

رئیس- آقای دکتر سعید مالک

دکتر سعید مالک- یک عریضه‌ای است که انجمن محلی جنوب غرب تهران به سنا عرض کرده است که تقدیم می‌کنم.

13- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

رئیس- امروز جلسه ختم وقت جلسه بعد ساعت 5/9 صبح دوشنبه آینده خواهد بود. دستور لایحه تعویض اسکناس‌ها و لایحه فروش خالصه‌جات می‌باشد اگر لایحه دیگری هم حاضر شد در دستور خواهیم گذاشت.

(جلسه ساعت یازده و ده دقیقه صبح پایان یافت)

رئیس مجلس سنا - ابراهیم حکیمی

+++

یادداشت ها