کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » خواندنی ها » مصاحبه
0.0 (0)
[1397/03/19]

فعالیت‌های تأثیرگذار آیت‌الله احمدی در حوزه علوم انسانی  

 

دکتر احمد احمدی عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و رئیس سازمان «سمت» در ساعات پایانی روز گذشته در بیمارستان امام خمینی (ره) تهران و به دلیل عارضه قلبی جان به جان‌آفرین تسلیم کرد.

احمد احمدی در سال ۱۳۱۲ (۱۹۳۳ میلادی) در روستای کهکدان ملایر به دنیا آمد. او پس از فراگرفتن دروس مقدماتی به حوزه علمیه بروجرد رفت و به مدت 5 سال دروس دینی را تا اواخر سطح 2 فراگرفت. سپس به حوزه علمیه قم رفت و دروس تفسیر و فلسفه اسلامی را در سطوح عالی (اسفار و شفا) نزد علامه طباطبائی، درس فقه و اصول را نزد کسانی همچون امام خمینی (ره)، سیدحسین طباطبایی بروجردی، آیات عظام سلطانی، مشکینی، محقق داماد و نجفی مرعشی فرا گرفت و همزمان دکترای فلسفه غرب را از دانشگاه تهران اخذ کرد. احمدی از سال ۱۳۵۲ عضو هیأت علمی دانشگاه تهران بود و فلسفه اسلامی و فلسفه غرب و فلسفه تطبیقی را در مقطع دکتری تدریس کرده‌ است.

وی از سال 1360 به عنوان عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی فعالیت داشت. او بنیان‌گذار سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت) بود و حدود 33 سال مدیریت این سازمان را بر عهده داشت. وی همچنین از مؤسسان دانشگاه تربیت مدرس و در هفتمین دوره مجلس شورای اسلامی، نماینده مردم تهران بود. از جمله آثار او، می‌توان به کتاب‌های «بن‌لایه‌های شناخت» (تألیف)، «مختارات من نصوص الفلسفه الاسلامیه» (تألیف)، «نقد تفکر فلسفی غرب» (ترجمه)،  «تأملات در فلسفه اولی» (ترجمه) و «تأسیس مابعدالطبیعه اخلاق» (ترجمه) اشاره کرد.

 

نجفقلی حبیبی، به مناسبت درگذشت حجت‌الاسلام احمد احمدی، در گفت‌وگویی فعالیت های ایشان را تشریح کرده، عنوان کرد: دکتر احمدی از اهالی فرهنگ و دانش بود که نقش بسیار تاثیرگذاری در علوم انسانی کشور داشت. ایشان از اعضای گروه شش نفره‌ای بودند که با حکم امام خمینی (ره) در ستاد شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب شدند و تا آخر عمرشان نیز این سمت را حفظ کردند.
 
وی ادامه داد: دکتر احمدی از شخصیت‌های بسیار تاثیرگذار در علوم انسانی بود و ابعاد شخصیتی برجسته‌ای داشت؛ او از طبقه نامرفه جامعه بود و همواره مشغول به تلاش و کوشش در حوزه علم و دانش اعم از درس‌های طلبگی و دروس دانشگاهی بود. او درس‌های طلبگی را بسیار خوب در حوزه فراخواند و در زمینه‌هایی مانند فقه، اصول، کلام و فلسفه نزد اساتید برجسته‌ای چون علامه طباطبایی دانش آموخته بود. در حوزه علمیه قم نیز پس از انقلاب اسلامی مبتنی بر حکمی که از امام خمینی(ره) دریافت کرده بود تلاش‌های بسیاری را در حوزه و دانشگاه انجام داد.
 
این استاد فلسفه افزود: احمدی علاوه بر اینکه علاقه‌مند به یادگیری مستمر بود همواره به ترجمه و تالیف آثار متعدد مشغول بود. وی در حوزه دینی نیز مرتبه اجتهاد داشتند و تلاش می‌کردند نسل موثری را برای علوم انسانی کشور تربیت کنند.
 
وی با اشاره به فعالیت‌های تاثیرگذار حجت‌الاسلام احمدی در تاسیس دانشگاه تربیت مدرس عنوان کرد: دانشگاه تربیت مدرس در ابتدا نامش مدرسه تربیت مدرس بود و حجت‌الاسلام احمدی نیز به واسطه مسئولیتی که در ستاد عالی شورا انقلاب فرهنگی داشت به تایید و تصویب بسیاری از رشته‌های علوم انسانی در کشور کمک کرد. آن زمان تقسیم‌بندی دانشگاه براساس دانشکده‌ها نبود بلکه علوم پایه، پزشکی، انسانی و ... مبنای تقسیم‌بندی علوم در دانشگاه‌ها قرار می‌گرفت. ایشان نیز در همین راستا مسئول علوم انسانی بودند تا اینکه بعدها رشته‌ها و دانشکده‌های مختلفی در حوزه علوم انسانی ایجاد شد. حجت‌الاسلام احمدی مسئولیت سنگینی را در علوم انسانی کشور داشتند. من نیز آن زمان مسئول مدرسه تربیت مدرس بودم و دکتر احمدی مسئولیت کمیته علوم انسانی ستاد را برعهده داشت و در راستای انجام وظایفش تلاش‌های بسیاری را برای علوم انسانی کشور انجام داد.
 
به گفته حبیبی، حجت‌الاسلام احمدی زحمت بسیاری کشید تا اینکه دانشگاه تربیت مدرس به صورت فعلی به کار خود ادامه دهد. آن دوره ایشان عضو هیات امنای دانشگاه تربیت مدرس بود و همان طور که می‌دانید این دانشگاه در آن زمان عالی‌ترین هیات امنا در میان دانشگاه‌های کشور را داشت چرا که رئیس‌جمهور، نخست‌وزیر و چندین وزیر کابینه عضو هیات امنای آن بودند. زمانی که من در سال 1366 از دانشگاه تربیت مدرس رفتم ایشان همچنان به فعالیت‌های خود در آنجا ادامه دادند و بعدها فعالیت‌های خود را بیشتر در حوزه تدریس متمرکز کردند.
 
این استاد فلسفه درباره فعالیت‌های حجت‌الاسلام احمدی در سازمان سمت نیز توضیح داد: سازمان سمت با مسئولیت ایشان از یک ساختمان محدود و کوچک به سازمانی عظیم با فعالیت‌های گسترده تبدیل شد و تلاش‌های ایشان در این حوزه بسیار ستودنی است.
 
وی با بیان اینکه حجت الاسلام احمدی از عالمان ورزیده و متبحر در فلسفه بود عنوان کرد: ایشان در فلسفه اسلامی، فقه و فلسفه غرب تخصص داشت و در دانشگاه تهران نیز از اساتید برتری بود که فلسفه غرب را تدریس می‌کرد. حجت الاسلام احمدی شخصیت بسیار متدین و متشرعی داشت و من چندین بار توفیق تماشای نماز خواندن ایشان را داشتم به گونه‌ای که با دیدن عبادت ایشان لرزه بر اندام انسان می‌افتاد.
 
وی ادامه داد: او نقش بسیار مهمی در تربیت اساتید و دانشجویان کشور داشت و به ویژه نگاه ویژه‌ای به دانشجویانی داشت که به لحاظ مالی وضعیت خوبی نداشتند و حتی گاهی مشاهده می‌کردم که چگونه حالش از دیدن شرایط بعضی افراد منقلب می‌شد با این وجود تمام تلاش خود را برای حل مشکلات دانشجویان و اساتید می‌کرد و نسبت به جامعه علمی کشور دلسوزی بسیاری داشت. اما آنچه که در میان ویژگی‌های شخصیتی ایشان بیش از همه برجسته است خلوص نیت و پاکدلی وی بود. او اهل تظاهر و ریاکاری نبود و با دلسوزی، مهربانی و تلاش بسیار نسبت به تربیت نیروی علمی کشور همت گمارده بود. متاسفانه من پس از دیدار نوروزی که با ایشان داشتم توفیق دیدار مجددی با او پیدا نکردم با این وجود باید بگویم که ایشان از شخصیت‌های موثر پس از انقلاب اسلامی بود.
 
حبیبی همچنین درباره نقش حجت الاسلام احمدی در پیوند حوزه و دانشگاه بیان کرد: او در شهر قم مدرسه تربیت مدرس را پایه‌گذاری کرد و از همین طریق بسیاری از طلاب توانستند تحصیلات عالیه را بگذرانند و از همین جهت ایشان نقش موثری در نزدیکی حوزه و دانشگاه داشت.
 
این استاد فلسفه در بخش دیگری از سخنانش با بیان اینکه متاسفانه با وجود فعالیت‌های تاثیرگذار حجت‌الاسلام احمدی در عرصه دانشگاهی کمتر شخصیت ایشان برای مردم شناخته شده است، گفت: یکی دیگر از ویژگی‌های مثال‌زدنی ایشان دقت نظری بود که در مطالعه و انتشار رساله‌های دانشگاهی داشت. او با نکته سنجی فراوان تمامی رساله‌های دانشگاهی را در حوزه خودش مطالعه می‌کرد و حتی غلط‌های املایی آن‌ها را ویرایش می‌کرد. همین دقت و حوصله مثال‌زدنی موجب تربیت نسلی از دانشجویان، مولفان و مترجمان برتر در حوزه علوم انسانی شده بود. البته ایشان فرصت بسیاری نکردند تا به تالیف کتاب‌های بیشتری مبادرت کنند چراکه معتقد بودند رسالت اصلی‌اش تربیت نسلی است که باید آینده علوم انسانی را بسازد از همین جهت روی انتشار رساله‌های دانشگاهی و کتاب‌ها بسیار وسواس خاصی داشت. حتی شنیده بودم که در انتشارات سمت نیز این مسئولیت را با دقت انجام می‌داد و حتی گاهی تا نیمه‌های شب مشغول به ویرایش ترجمه و تالیفات آثاری بود که قرار بود از سوی انتشارات سمت منتشر شود.

وی تاکید کرد: ایشان با این کار خود به نویسندگان جوان کمک می‌کردند تا یاد بگیرند چگونه محکم و استوار کار خویش را آغاز کنند چراکه در نزد حجت‌الاسلام احمدی کار ضعیف قابلیت انتشار نداشت و او حتی فراتر از ظرفیت‌های وجودی خودش در این زمینه کار می‌کرد. اینگونه اقدامات او را در زمینه تربیت انسان‌های دقیق که به تالیف و ترجمه آثار باکیفیت مطلوب همت می‌گمارند را نمی‌توان تنها با گفتن چندین جمله ادا کرد.
 
به گفته حبیبی، سازمان انتشارات سمت نیز به غیر از سال‌های اخیر که اساسا علوم انسانی در کشور مسائل و مشکلات خاصی را داشته همواره به واسطه مدیریت ایشان کوشیده بود تا از طریق تربیت مولفان و مترجمان برجسته آثار باکیفیت مطلوب در دسترس دانشجویان قرار دهد و از این طریق تاثیر عمیق و غیرمستقیم در تقویت نیروی انسانی کشور داشته است.
 
وی ادامه داد: حجت الاسلام احمدی در دیدار نوروزی که با هم داشتیم از مشکلات حوزه نشر از جمله گران شدن کتاب و نیز عدم رعایت کپی رایت در فضای مجازی گله می‌کرد و معتقد بود این مشکلات موجب شده تا کتاب‌های انتشارات سمت آنگونه که باید و شاید در اختیار مخاطبان قرار نگیرد. با همه اینها تلاش‌های ایشان به واسطه انتشار کتاب‌های این سازمان در حوزه علوم انسانی کشور بی‌بدیل است.

یادداشت ها
Parameter:300650!model& -LayoutId:0 LayoutName