wait لطفا صبر کنید
کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس سنا » دوره دوم مجلس سنا

0/0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس سنا، دوره 2
[1396/06/22]

جلسه: 63 دوشنبه 16 اسفند ماه 1333  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بیانات آقای رئیس در مورد افتتاح محل جدید مجلس سنا

3- بیانات قبل از دستور آقایان: فرخ- ( با تقدیم دو سؤال )- وزیر کشاورزی- مؤید ثابتی- شمس ملک‌آراء (با تقدیم دو سؤال ) دکتر اقبال- دکتر سعید مالک

4- جواب سؤال آقای دهستانی به وسیله آقای وزیر کشاورزی راجع به آب رودخانه شاهرود

5- تصویب اعتبارنامه آقای پالیزی

6- اعلام وصول و تصویب یک فوریت لایحه اجازه اعتبار وزارت دادگستری ارسالی مجلس شورای ملی

7- اعلام وصول لایحه تصویب اعتبار وزارت کشور ارسالی مجلس شورای ملی و ارجاع به کمیسیون

8- اعلام وصول طرح تمدید مدت کمیسیون‌های مشترک مجلسین ازسالی مجلس شورای ملی و تصویب خروج از دستور

9- اعلام وصول و رد فوریت لایحه تشکیل آموزشکاه افسریاری ارسالی مجلس شورای ملی

10- انتخاب دو نفر برای شورای عالی نفت

11- اعلام وصول و رد فوریت لایحه استخدام معلمین خارجی برای دانشکده‌های شهرستان‌ها ارسالی مجلس شورای ملی

12- تصویب شش ماه مرخصی استعلاجی آقای سید محمد صادق طباطبائی

13- شور اول لایحه انتقال املاک خالصه دولتی به وزارت کشاورزی

14- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس سنا، دوره 2

 

 

جلسه: 63

دوشنبه 16 اسفند ماه 1333

(دوره پنجم اجلاسیه)

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بیانات آقای رئیس در مورد افتتاح محل جدید مجلس سنا

3- بیانات قبل از دستور آقایان: فرخ- ( با تقدیم دو سؤال )- وزیر کشاورزی- مؤید ثابتی- شمس ملک‌آراء (با تقدیم دو سؤال ) دکتر اقبال- دکتر سعید مالک

4- جواب سؤال آقای دهستانی به وسیله آقای وزیر کشاورزی راجع به آب رودخانه شاهرود

5- تصویب اعتبارنامه آقای پالیزی

6- اعلام وصول و تصویب یک فوریت لایحه اجازه اعتبار وزارت دادگستری ارسالی مجلس شورای ملی

7- اعلام وصول لایحه تصویب اعتبار وزارت کشور ارسالی مجلس شورای ملی و ارجاع به کمیسیون

8- اعلام وصول طرح تمدید مدت کمیسیون‌های مشترک مجلسین ازسالی مجلس شورای ملی و تصویب خروج از دستور

9- اعلام وصول و رد فوریت لایحه تشکیل آموزشکاه افسریاری ارسالی مجلس شورای ملی

10- انتخاب دو نفر برای شورای عالی نفت

11- اعلام وصول و رد فوریت لایحه استخدام معلمین خارجی برای دانشکده‌های شهرستان‌ها ارسالی مجلس شورای ملی

12- تصویب شش ماه مرخصی استعلاجی آقای سید محمد صادق طباطبائی

13- شور اول لایحه انتقال املاک خالصه دولتی به وزارت کشاورزی

14- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس ساعت 9 و نیم صبح به ریاست آقای ابراهیم حکیمی تشکیل شد.

1- تصویب صورت مجلس

رئیس- صورت مذاکرات جلسه دوشنبه نهم اسفند ماه طبع و بین آقایان توزیع شده است اگر نظری هست بفرمائید (نظری نبود) تصویب می‌شود، اسامی غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

( به شرح زیر قرائت شد‌)

غائبین با اجازه آقایان: سید حسن تقی‌زاده- دکتر قاسم‌زاده- والاتبار- سید محمد صادق طباطبائی- سیف افشار- مؤید ثابتی

غایب بی اجازه: آقای دکتر سید حسن امامی.

نیک‌پور- اجازه می‌فرمائید.

رئیس- بفرمائید.

نیک‌پور- آقای سیف افشار مریض هستند و در مریضخانه بستری هستند و کسب اجازه کرده‌اند.

مسعودی- با اجازه نوشته شده است.

دکتر بیانی- اجازه می‌فرمائید.

رئیس- بفرمائید.

دکتر بیانی- می‌خواستم تذکر بدهم که آقای دکتر ملک‌زاده در مریضخانه بستری هستند و آقای دکتر قاسم‌زاده هم چند روز دیگر شاید کسالتشان ادامه یابد و طبیب معالج هم اجازه نمی‌دهند بیایند خواستم تذکر بدهم که منظور بفرمائید.

رئیس- بسیار خوب

2- بیانات آقای رئیس در مورد افتتاح محل جدید مجلس سنا

رئیس- به نام خدوند تبارک و تعالی و در پرتو توجهات اعلیحضرت همایون شاهنشاهی اولین جلسه سنا را در محل جدید افتتاح می‌کنم.

جای کمال خوشوقتی است که اکنون مجلس سنا دارای عمارت و محل مخصوصی گردیده که اگر چه گنجایش لازم ندارد و کافی برای احتیاجات نیست لکن تا حدی ما را مستغنی می‌سازد و با نقشه‌ای که برای ساختمان تالار بزرگ جلسه علنی و ملحقات دیگر در دست مطالعه می‌باشد امید می‌رود به زودی ساختمان جدید در ضلع غربی همین عمارت بوجود آید و مضایق کنونی را مرتفع سازد.

اینجانب برخود لازم می‌دانم که بار دیگر مراتب سپاس و تشکر خویش را نسبت به مساعدت‌های خاصی که ذات شاهانه درباره واگذاری این عمارت مجلل به مجلس سنا مبذول فرموده‌اند معروض دارم همچنین از مساعی آقایان محترمی که در تدارک مقدمات کار و تهیه لوازم و موجبات افتتاح مجلس سنا کوشش نموده‌اند به خصوص جناب آقای فرخ که از ابتدا این زحمات را قبول فرمودند قدردانی نمایم (نمایندگان- صحیح است)

این از اعتقاد نیک و حسن عاقبت مرحوم والاحضرت شاهپور علیرضا است که این خانه به مسکن برای انجام امور مردم و خدمت او به این مملکت اختصاص داده شد به روان آن فقید سعید درود می‌فرستم و از خدای بزرگ مسئلت داریم که ما را در انجام خدمات ملی و وظایف اجتماعی توفیق عنایت فرماید.

نمایندگان- انشاءالله

3- بیانات قبل از دستور آقایان: فرخ- ( با تقدیم دو سؤال ) وزیر کشاورزی- مؤید ثابتی- شمس ملک‌آراء ( با تقدیم یک سؤال ) دکتر اقبال- دکتر سعید مالک

رئیس- نطق قبل از دستور آغاز می‌شود آقای فرخ بفرمائید.

فرخ- بنده بعداز اظهار تشکر از اظهار لطفی که مقام ریاست فرمودند به عرض آقایان می‌رسانم که اساسی اجتماعات ملی

+++

برای آسایش جامعه و مردم است چند جلسه قبل بنده راجع به گرانی ارزاق و بالاخره گوشت صحبت کردم و خیلی خوشوقتم که شهرداری تهران به این موضوع توجه کردند و دوباره نرخ را برگرداندند به نرخ سابق و اگر بعضی‌ها هم تعدی می‌کنند انتظار داریم که شهرداری و مأمورین دولت دقت بکنند که موجبات آسایش جامعه فراهم شود، عرض دیگر بنده مربوط است به موضوع آبیاری که بنده از حضور آقای وزیر دارائی و وزیر کشاورزی و سایر آقایان استفاده می‌کنم موضوع موسسه آبیاری برای این بوده است که آب‌های تحت‌الارضی را بیرون بیاورند و برای استفاده جامعه مورد استفاده قرار بدهند حالا آقایان چاه‌ها را می‌زنند در مقابل قنات‌ها و آب قنات‌ها را هدر می‌کنند منجمله در لویزان که آقای دکتر صدیق اعلم به بنده شکایت کرده‌اند، حالا هم دارند یک چاه دیگر می‌زنند پهلوی قنات وزیری، خوب آقا این قنات خودش چهارده سنگ آب دارد، شما چاه می‌زنید پهلوی قنات و آب قنات را هدر می‌دهید که به نام آب تحت‌الارضی بنامید، این که معنی ندارد آقا، و به علاوه قانون معین کرده است، در قانون مدنی که تا چه مقدار بایستی از حدود قنوات دورتر چاه زده شود، بنده تقاضا می‌کنم جناب آقای وزیر کشاورزی به این موضوع توجه بفرمائید زیرا موضوعی است که قابل دقت است و ضمناً دو سؤال است یکی از آقای وزیر فرهنگ و دیگری از آقای وزیر جنگ کرده‌ام و تمنی می‌کنم به ایشان ابلاغ شود و مخصوصاً سؤالی که از آقای وزیر فرهنگ کرده‌ام چون خیلی فوری و مهم است خواهشمندم که به ایشان تذکر بدهید که تشریف بیاورند.

وزیر کشاورزی- اجازه می‌فرمائید.

رئیس- بفرمائید.

وزیر کشاورزی- از روزی که حفر چاه‌های عمیق در کشور شروع شد اختلافات زیادی بین صاحبان قنوات و انهار و آنهائی که چاه حفر می‌کردند ایجاد شده است و الان در محاکم دعاوی زیادی در جریان است به این مناسبت ما از سه سال پیش قانونی تهیه کرده بودیم که حالا هم در کمیسیون مشترک کشاورزی مجلسین و در سو کمیسیون مطرح است اینکه آقای فرخ فرمودند که قانون مدنی معین کرده است در قانون مدنی راجع به فاصله بین دو قنات مقرراتی وضع شده است راجع به نوع زمین ولی چون چاه عمیق آن موقع وجود نداشت راجع به آن مقرراتی وضع نشده است و در آن قانونی که پیشنهاد شده است تمام مقررات معین شده است و امیدوارم که در سو کمیسیون و در کمیسیون مشترک تصویب شود تا این اشکال بزرگ برطرف شود.

رئیس- آقای مؤید ثابتی بفرمائید.

مؤید ثابتی- اللهم انی افتح الثناء بحمدک.

امیدوارم در این مقام و محل تازه همه آقایان با تأییدات الهی و توجهات اعلیحضرت شاهنشاهی توفیق خدمتگذاری حاصل نمایند. در این سفر اخیر که به خراسان مشرف بودم بهبودی که در اوضاع اجتماعی و پیشرفت امور تولیدی نسبت به سنوات قبل مشهود بود به خوبی نشان می‌داد که امنیت و آرامش تا چه‌ اندازه در پیشرفت امور تولیدی و مخصوصاً ایجاد حسن‌تفاهم بین افراد مردم تأثیر دارد از شهریور ماه 1320 دائماً دولت‌های ما دچار تزلزل و تشنج بودند. این اوضاع متشنج به ضرر مملکت بود. دولت‌ها باید دوام داشته باشند تا بتوانند امنیت و آرامش را برقرار نمایند.

موضوعی مورد تقاضای همشهری‌های بنده بود که لازم دانستم به عرض مجلس سنا و استحضار دولت برسانم و آن وضع اسفناک آرامگاه نادرشاه است که در مشهد با حال خراب افتاده است. آقایان می‌دانند که نادرشاه چه حق عظیمی برگردن افراد این مملکت دارد و اگر این نابغه نظامی بوجود نیامده بود شاید حالا وضعیت جغرافیائی مملکت ما طور دیگری بود. این مونومان‌ها و بناها و مجسمه‌های یادبود که در ممالک خارجه به نام شخصیت‌ها و رجال برپا می‌شود تنها از نظر تزیین آن شهرها نیست بلکه برای این است که افتخارات تاریخی خود را در انظار جلوه‌گر سازند و غرور ملی را در مردم خود ایجاد نمایند. حق‌شناسی از رجال و گذشتگان علاوه بر اینکه دلیل بر تمدن و تربیت اخلاقی یک جامعه است موجب تشویق آیندگان و حاکی از رشد اجتماعی است. ( صحیح است )

موضوع آرامگاه نادرشاه کراراً مورد توجه اعلیحضرت همایونی واقع شده و برای این منظور انجمن آثارها ملی مشهد پروژه‌هائی تهیه کرده است. بنده از آقایان محترم و همچنین از دولت تقاضا می‌کنم در این موضوع بذل توجه و اقدام فرمایند. وزارت جنگ و مخصوصاً افراد ارتش باید در این کار بیشتر مقدم شوند و عطف توجه فرمایند. موضوع دیگری که می‌خواستم به عرض برسانم راجع به نظام وظیفه است غالب مشمولین افراد زارع و دهقان می‌باشند امر سربازگیری در فصول زراعتی موجب خسارت و زیان آنها است تقاضا می‌کنم دولت مقرر دارد که در پایان سال زراعتی هرسال یعنی در مهر ماه عمل سربازگیری انجام شود که مردم زارع و دهقان دچار زیان و خسارت نشوند.

رئیس- آقای شهاب‌الدوله بفرمائید.

شمس ملک‌آراء (شهاب الدوله)- عرض کنم بنده هر وقت یک انحرافی در اصول ببینم خودم را موظف می‌دانم که بیایم در اینجا تذکری بدهم (‌جمال امامی- پس هرروز باید صحبت بفرمائید‌) (یکی از نمایندگان- صحیح است‌) البته چون می‌دانم که رفقای محترم ما از ما بیشتر پایبند به اصول هستند به این جهت یقین دارم با انتقاد من موافقت خواهند فرمود، عرض کنم که چند روز قبل در روزنامه‌ها آقایان ملاحظه فرمودند که هیأت اتحادیه معلمین برای تشویق جناب آقای وزیر فرهنگ یک نشان ابداع کردند و اسمش هم عالیترین نشان معلم است و در یک مجلس عالی باشکوهی با یک تشریفات مفصلی این نشان را اهداء کردند به جناب وزیر فرهنگ و تقاضا کردند که ایشان نصب کنند به سینه شان و در تمام ادارات رسمی هم این نشان را نصب نمایند (‌دکتر صدیق- غیررسمی است آقا‌) خوب بنده از خدمات آقای وزیر فرهنگ تجلیل می‌کنم و ایشان را شخص لایقی می‌دانم و مخصوصاً در سفری که به پاکستان رفتند با همراهانشان اشهد بالله نمایندگان برجسته‌ای از ملت ایران بودند و از طرفی حسن‌نیت آقایان معلمین را تصدیق می‌کنم خاصه در یک موردی که بخواهند یک وزیر نیکوکاری را تشویق بکنند اما به نظر بنده راه تشویق را راه خوبی انتخاب نکردند، چرا؟ برای اینکه در اصل 47 قانون اساسی که البته همه در نظر دارند برای تذکرتان می‌خوانم، این است که «اعطای درجات نظامی و نشان و امتیازات افتخاری با مراعات قانون مختص شخص پادشاه است» البته آقایانی که در خارج بوده‌اند از پروتکل نشان دادن اطلاع دارند می‌دانند که مسأله نشان فوق‌العاده اهمیت دارد، نشانی تأسیس می‌شود برای یک کار مخصوص و برای تشویق مقامات معین و بعد شرایطی قرار می‌گذارند برای کسانی که استحقاق گرفتن نشان را داشته باشند و بعد یک شورای عالی معین می‌کنند برای اینکه تصدیق بکنند که آن شخص که گیرنده نشان است آیا استحقاق آن را دارد یا ندارد؟ با این تفصیلات بنده نمی‌دانم نشان معلم که حالا تأسیس شده یک صورت قانونی دارد یا ندارد؟ و اگر هم صورت قانونی دارد باید شخص پادشاه وزیر فرهنگ را بخواهند و بدست مبارکشان بدهند تا نشان یک ارزش بین‌المللی و ارزش مملکتی داشته باشد، نظر به این موضوع بنده تصور می‌کنم که آقای وزیر فرهنگ تشریف بیاورند که یک توضیحاتی بدهند شاید ما را قانع بکنند، در این باب بنده یک سؤالی از آقای وزیر فرهنگ کرده‌ام و تقدیم می‌کنم به آقای رئیس که ایشان در موقع خود تشریف بیاورند و جواب بدهند و یک پیشنهادی هم داشتم که چون اینجا جناب آقای رئیس تذکر دادند و تجلیل کردند شادروان شاهپور علیرضا را که ما آمده‌ایم در عمارت ایشان در کاخ ایشان مجلس سنا را تشکیل داده‌ایم معلوم است که اعلیحضرت همایونی کمال مرحکت و لطف را به تشکیل مجلس سنا داشته‌اند که این عمارت را داده‌اند و از طرف دیگر گمان می‌کنم نیت آن مرحوم هم نیت پاکی بوده است که یک چنین بنائی ساخته شده است که یک موقعی می‌رسد که محل خدمت به عامه ملت باشد در این صورت بنده پیشنهاد می‌کنم که عکس آن مرحوم را در هر نقطه‌ای که صلاح بدانند مخصوصاً عکس بزرگ ایشان را بگذارند و عکس اعلیحضرت همایونی را هم در آن بالای سر نصب نمایند (‌نمایندگان- هست آقا) خوب بسته به نظر آقایان است.

دکتر اقبال- اجازه می‌فرمائید.

رئیس- بفرمائید.

دکتر اقبال- بنده خواستم توضیحی خدمت حضرت والا بدهم که راجع به نشان است، البته بعضی نشان‌هائی است که آن را اعلیحضرت همایونی مرحمت می‌فرمایند مانند نشان همایونی، نشان تاج و غیره که همان طوری که فرمودند باید با آن تشریفات انجام شود ولی در وزارت فرهنگ یک نشان‌هائی است مانند نشان دانش، نشان فرهنگ، نشان هنر که آنها به تصویب شورای عالی فرهنگ است و آنها تابع مقررات و تشریفاتی که حضرت والا فرمودند نیست، و این نشانی که آقایان معلمین داده‌اند در حقیقت یک نشانی است که خودشان خواسته‌اند یک تجلیلی از آقای وزیر فرهنگ بکنند و تصور می‌کنم با این توضیحات رفع اشکال از حضرت والا شده باشد.

نمایندگان- صحیح است. خوب توضیحی بود.

دکتر سعید مالک- اجازه می‌فرمایند.

رئیس- بفرمائید.

دکتر سعید مالک- فرمایشاتی که جناب آقای شاهزاده شهاب‌الدوله فرمودند آن فرمایشات مربوط است به نشان‌های دولتی نه یک علائم مخصوصی که یک جمعیت‌هائی بین خودشان درست می‌کنند و به یک اشخاصی می‌دهند بنده خودم در آن جلسه حاضر بودم، خودم هم معلم هستم و خودم هم می‌دانم که اعلیحضرت همایونی نهایت لطف را نسبت به معلمین دارند و معلم هم هیچ وقت به حدود سلطنتی تخطی نمی‌کند و کسی هم به خودش اجازه نمی‌دهد که بر‌خلاف آنچه در قانون اساسی نوشته شده عمل نموده

+++

یا به حدود پادشاه تخطی بکند، این یک نشانی نبوده است که نشان دولتی اسمش را بگذارند جمعیت‌های متعددی در ایران یا در جاهای دیگر هست که علامت و نشان‌هائی دارند، این جمعیت معلمین برای قدردانی از وزیر فرهنگ یک چنین علامتی را درست کرده‌اند و به او داده‌اند که معلوم شود این شخص برای معلمین زحمت کشیده است و تصور می‌کنم که فرمایشات حضرت والا قدری تولید سوءتفاهم می‌کند، این نشان دولتی نبوده است که بروند طبق قانون اساسی عمل کنند، بنده هم ممکن است یک عده‌ای را دور خودم جمع بکنم و یک علامتی درست بکنم و فردا تقدیم حضرت والا بکنم که اسمش نشان است ولی نشان دولتی نیست.

شمس ملک‌آرا- این اسمش نشان نیست، اینها را مدال می گویند و نشان تصریح شده است.

سپهبد جهانبانی- بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم.

رئیس- بفرمائید.

سپهبد جهانبانی- بنده تصور می‌کنم که در اطراف نطق‌های قبل از دستور نمی‌شود بحث کرد و حالا معلوم می‌شود بحث می‌کنند، چون بحث کرده‌اند بنده فقط دو کلمه عرض می‌کنم (‌بعضی از نمایندگان- شما هم می‌خواهید بحث کنید) (‌خنده نمایندگان‌) اگر آقایان سینه افسران را ملاحظه فرموده باشند می‌دانند که از اینجا تا آنجا پر از نشان شده است و خود نشان اسمش مبتذل شده است، هی نشان تهیه کردن و دادن صحیح نیست.

نیک‌پور- اجازه می‌فرمائید.

رئیس- بفرمائید‌.

نیک‌پور- بنده می‌خواستم عرض بکنم معمول نیست که در اطراف نطق قبل از دستور بحث شود، آقا هم اخطار فرمودند و با اینکه اخطار کرده‌اند باز فرمایشاتی کردند، نطق قبل از دستور یک حقی برای نماینده است که نطق بکند و بعد سرجایش بنشیند، اگر بنا باشد که مطرح بشود اینکه صحیح نیست بنده خواستم استدعا بکنم که در اطراف نطق قبل از دستور دقت بفرمایند.

4- جواب سوال آقا دهستانی به وسیله آقای وزیر کشاورزی راجع به آب رودخانه شاهرود

رئیس- سؤال آقای دهستانی از آقای وزیر کشاورزی مطرح است. آقای وزیر کشاورزی بفرمائید.

(سؤال آقا دهستانی ازآقای وزیر کشاورزی به شرح زیر است )

«از وضعیت کشاورزی و سطح اراضی مرغوب و حاصلخیز فوق‌العاده بی‌آب شهرستان قزوین و بخش‌های تابعه آن اطلاع کامل داشته‌اید و همچنین آب رودخانه شاهرود طالقان که در تمام مدت سال جریان دارد و به دریا می‌ریزد کاملاً آگاه بوده و سابقه دارید که به عقیده اینجانب اهمیت آن از لحاظ توسعه کشاورزی به مراتب بیشتر از سد کرج بوده و کمتر نیست و متأسفانه توجهی به آن نشده و اسمی هم از آن در کار نیست، خواهش دارم صریحاً بیان کنید که علت عدم توجه در این امر پراهمیت چه بوده و برای بستن این سد عملاً چه موقع اقدام و عمل خواهند فرمود یا نه صریحاً بفرمایند.»

وزیر کشاورزی- بنده قبل از اینکه جواب سؤال آقای دهستانی را عرض کنم خواستم حضور جناب آقای فرخ عرض کنم که آقای دکتر صدیق خودشان به موضوع چاه لویزان رسیدگی فرمودند و الان می‌فرمودند که شکایت آنها بی‌مورد بوده است، بنده از ایشان خواهش کردم که توضیح بفرمایند فرمودند مقررات اجازه نمی‌دهد این بود که عرض کردم. جناب آقای دهستانی راجع به عدم استفاده از آب رودخانه شاهرود برای آبیاری قزوین سؤالی فرموده‌اند، این موضوع چندین سال است مورد صحبت است وضعیت هم این طور است که موضوع قابل توجه است برای اینکه شاهرود رودخانه مهم و پرآبی است در صورتی که این طرف کوه‌های البرز یعنی جلگه قزوین تا آبیک بی‌آب است در زمان اعلیحضرت فقید یک مطالعه خیلی مقدماتی شد در این خصوص چند نفر مهندس هلندی مطالعاتی کردند و گزارش خیلی مختصری دادند که خلاصه‌اش این است که از دره اسپرزان استفاده بکنند و آب را با یک تونلی که 8 کیلومتر و کسری طول داشت برسانند به جلگه آبیک، این کار هم خرجش بسیار بود یعنی 8 میلیون تومان آن زمان خرج داشت و آبی که وارد جلگه قزوین میشد خیلی کم بود البته بین راه را آبیاری می‌کرد این است که عملی نبود از لحاظ اقتصادی، ولی حالا جزو برنامه‌های عمرانی مطالعه الحاق یعنی برگرداندن آب شاهرود به جلگه قزوین منظور شده است امیدوارم که به زودی نقشه‌اش را تهیه بکنیم و همین که وسایل مالی اجازه داد شروع به عمل بکنیم.

رئیس- آقای دهستانی.

دهستانی- به طوری که جناب آقای وزیر کشاورزی فرمودند قضیه فوق‌العاده اهمیت دارد برای اینکه 150 کیلومتر در 150 کیلومتر اراضی مرغوبی است که می‌توان گفت یک دهم آن زراعت می‌شود بقیه یک اراضی حاصلخیز و قابل کشت همه نوع محصولات است، سؤالی که بنده عرض کردم توضیح بدهند که چه موقع اقدام خواهند نمود نه تنها این سؤال انجام وظیفه بود، بلکه روزی که اعلیحضرت همایونی از مسافرت آذربایجان مراجعت می‌فرمودند اظهار خوشوقتی از روحیه و تعصب ملت ایران فرمودند و اظهار تأسف فوق‌العاده از بیچارگی و خرابی کشور بیان کردند در این ضمن بنده به عرض رساندم جریان آب شاهرود را که توجه شاهنشاه را جلب کرد و فرمودند حتماً باید این سد بسته شود، به بنده و جناب آقای مجد و سایر نمایندگان توصیه فرمودند که تأکید کنید این مردم را از بدبختی نجات بدهند، با اینکه علاقه بنده در ساوجبلاغ است من اهمیت سد شاهرود را در قسمت کشاورزی به مراتب از سد کرج بیشتر می‌دانم، یعنی در برابر سد شاهرود باید بگویم این سد تفریحی است (دکتر بیانی- نه آقا این طور نفرمائید مملکت ایران هر چقدر سد بیشتر داشته باشد بهتر است) البته استفاده از سد همه جا خوب به خصوص از سد کرج ای کاش همه جا سد بسته شود، برای بنده سد شاهرود با سدهای دیگر هیچ فرقی ندارد، آقا جنابعالی پول قرض می‌کنید و حقوق می‌دهید، پول را خرج سد بکنید، تولیدی فراهم بکنید، حقوق را از سودی که تولید می‌شود لطف کنید، آقای وزیر کشاورزی جنابعالی کاملاً مطلعید که صحبت سد شاهرود دردی را دوا می‌کند صریح بفرمائید چه موقع خواهد شد یک جواب صریح و قانع کننده به بنده مرحمت کنید، بزک نمیرد بهار می‌آید به درد نمی‌خورد.

رئیس- آقای وزیر کشاورزی

وزیر کشاورزی- موضوعی که باید در نظر گرفت این است که اگر سد شاهرود و تونل بین آن و البرز را بدون اینکه سد سفید رود ساخته بشود عملی بسازند اگر قزوین آباد می‌شود در عوض گیلان خراب می‌شود بنابراین یک کار عبثی است باید یک کاری کرد که گیلان خراب نشود و قزوین هم در ضمن آباد بشود، بنابراین این مربوط است به سد سفید رود که الان در دست اقدام است (دهستانی- دو رودخانه است یکی از آن طرف می‌آید و این از طرف دیگر) آقای دهستانی بنده جغرافی مملکتم را می‌دانم که قزل اوزن از سفیدرود و شاهرود تشکیل شده، اگر شاهرود را برگردانیم که نرود گیلان آنجا صدمه می‌بیند در این تردیدی نیست (نبیل سمیعی- صحیح است) بنابراین باید کاری کرد که فاضلاب‌های سفیدرود که الان می‌رود به دریا ذخیره بشود تا بتوانیم از آب شاهرود برای قزوین تا آبیک استفاده بکنیم در کوهرنگ اگر ما اینکار را کردیم، کوهرنگ می‌رفت به کارون اهمیتی نداشت تأثیری ندارد ولی شاهرود در مقابل سفیدرود خیلی اهمیت دارد، حالا این عمل شروع شده و سد سفیدرود را می‌سازیم، تهیه نقشه یک سد که کار شوخی؛ یک سال دو سال نقشه‌برداری می‌خواهد، مطالعه می‌خواهد، مطالعات زمین‌شناسی می‌خواهد، برآورد می‌خواهد، تهیه پروژه قطعی می‌خواهد، چیزی که بنده می‌توانم به آقایان قول بدهم این است که این کار عملی خواهد شد منتهی بسته است به پیشرفت کارهای مطالعاتی و عملی و تخصیص بودجه برای آن، وقتی نقشه‌ها تهیه شد البته با درآمدهائی که الان به امور عمرانی تخصیص داده شده است این منظور هم عملی خواهد شد.

5- تصویب اعتبارنامه آقای پالیزی

رئیس- گزارش شعبه 4 راجع به اعتبارنامه آقای پالیزی که روز پنجشنبه در جلسه هیأت رئیسه سوگند یاد کرده‌اند قرائت می‌شود.

( گزارش شعبه 4 به وسیله مخبر شعبه آقای لسانی به شرح زیر قرائت شد)

جریان انتخابات درجه اول حوزه کرمانشاه از این قرار است:

1- آقای امام جمعه گروس به نمایندگی از طرف اهالی بیجار جهت انتخاب نماینده درجه دوم انتخاب گردید ولی انجمن مرکزی انتخابات به استناد تخلف انجمن انتخابات بیجار از مادتین 15 و 16 قانون انتخابات نجلس سنا انتخابات بیجار را ابطال نموده است.

2- آقای فرج‌الله آصف یکی از سه نفر از نمایندگان درجه اول سنا از طرف اهالی کردستان بوده و قبل از جلسه هفتم بهمن ماه 1333 که انتخابات درجه دوم به عمل آمده فوت نموده است.

به جهات مذکور در تاریخ 7 بهمن ماه 1333 هشت نفر از منتخبین درجه اول (‌به استثناء منتخب بیجار که انتخابات آن ناحیه ابطال شده بود و مرحوم فرج‌الله آصف یکی از نمایندگان کردستان که فوت کرده بود) تشکیل و طبق صورت مجلس موجود در پرونده انتخابات آقای هدایت‌الله پالیزی (‌رفعت السلطنه) دارای پنج را بوده و آقای عباس قبادیان دارای 3 رای و بالنتیجه آقای پالیزی به اکثریت پنج رأی انتخاب و اعتبارنامه از طرف انجمن به نام ایشان صادر و به مجلس سنا معرفی گردیده‌اند.

پس از وصول پرونده و ارجاع به شعبه چهار در تاریخ نهم اسفند ماه 1333 شعبه نامبرده اعتبارنامه آقای پالیزی را مورد رسیدگی قرار داد و در ضمن رسیدگی به یک فقره شکایت از طرف آقای احمد کمانگر یکی از منتخبین درجه دوم مواجه شد

+++

آقای کمانگر خلاصه 3 اعتراض بر جریان انتخابات نموده‌اند.

1- انتخابات شهرستان گروس صحیحاً انجام یافته و ابطال آن موردی نداشته و برفرض اینکه ابطال مجوزی می‌داشت لازم بود تجدید انتخابات به عمل می‌آمد.

2- با اعلام فوت مرحوم فرج‌الله آصف لازم بود که در کردستان نسبت به یک نفر به جای ایشان تجدید انتخابات به عمل می‌آمد.

3- به صراحت قانون انتخابات سنا از طبقه روحانیون کسانی حق انتخاب شدن دارند که مجتهد طراز اول باشند و دو نفر از نمایندگان کردستان و سقز یعنی آقایان مجتهدی و مطهری دارای شرایط مندرج در ماده 10 قانون انتخابات سنا نبوده‌اند. نسبت به اعتراضات مزبور دقیقاً رسیدگی به عمل آمده و به نظر شعبه 4 به جهات زیر اعتراضات مزبور وارد نیست:

1- انجمن مرکزی کرمانشاه به عللی که در صورت مجلس ذکر کرده رأی به بطلان انتخابات حوزه گروس داده و با توجه به پرونده انتخاباتی و دقت در ذکر علل و جهات مندرج در رای انجمن مرکزی نمی‌توان خدشه مؤثری بر رای انجمن مرکزی وارد کرد و انتخابات گروس را صحیح دانست و اما نسبت به جزء دیگر این اعتراض مبنی بر اینکه لازم بود تجدید انتخابات به عمل آید با در نظر گرفتن ماده 21 قانون انتخابات مجلس سنا که خلاصه حاکی از آن است که عدم انجام انتخابات پاره‌ای از حوزه‌های انتخابیه پیش‌بینی شده را موجب عدم انجام انتخابات درجه دوم ندانسته و در ماده نامبرده تصریح دارد که (حق انتخابات آنان ساقط و انتحابات سایر نقاط آن حوزه معتبر خواهد بود‌) و از ماده مزبور چنین استنباط می‌شود که اگر پاره‌ای از حوزه‌ها انتخابات خود را به عمل نیاوردند انتخابات درجه دوم البته بارعایت نصاب مقرر در قانون انتخابات درجه دوم ممکن است بنابراین اعتراض مزبور موجه به نظر نرسید.

2- اما نسبت به اعلام فوت فرج‌الله آصف و لزوم انتخابات شهرستان کردستان برای یک نفر- با توجه به پرونده امر معلوم می‌شود که انتخابات حوزه کرمانشاهان در سال گذشته خاتمه یافته و چند مرتبه منتخبین درجه اول برای انتخاب نماینده درجه دوم دعوت شده و به جهات قانونی مذکور در صورت مجلس انتخابات درجه دوم به عمل نیامده و برای آخرین جلسه که منتخبین درجه اول جهت انتخاب نماینده درجه دوم برای روز هفتم بهمن ماه دعوت شده بودند بر فرض اعلام فوت مرحوم آصف با حصول اکثریت قانونی یعنی حضور هشت نفر و زائد بر دو ثلث و مخصوصاً حضور معترض بر جریان انتخابات مجوزی برای تأخیر در امر انتخابات درجه دوم با در نظر گرفتن تبصره ذیل ماده 24 برای فرماندار محل در بین نبوده.

3- اعتراض بر صلاحیت آقایان مجتهدی مطهری دائر بر اینکه نامبردگان واجد شرایط مقرر در ماده 10 نبوده‌اند رسیدگی به صلاحیت منتخبین درجه اول بر عهده انجمن نظار مرکزی بوده و قهراً تا قبل از رسیدگی به صلاحیت آنان به دعوت مشارالیها جهت شرکت در امر انتخابات درجه دوم مبادرت نمی‌نمود و عمل انجمن مرکزی در دعوت نامبردگان پس از رسیدگی به صلاحیت آنان و احراز وجود شرط مقرر در دو نفر نامبرده بوده است.

بنا به جهات معروض شعبه چهارم پرونده انتخاباتی آقای هدایت‌الله پالیزی را خالی از اعتراض مؤثر دانسته و نمایندگی ایشان را در دوره دوم مجلس سنا تصویب و گزارش آن به مجلس محترم سنا تقدیم می‌شود.

مخبر شعبه چهارم

رئیس- نظری نیست؟ ( نظری اظهار نشد) تصویب می‌شود ( نمایندگان- مبارک است)

6- اعلام وصول و تصویب یک فوریت لایحه اجازه اعتبار وزارت دادگستری ارسالی مجلس شورای ملی

رئیس- لایحه اضافه اعتبار وزارت دادگستری از مجلس شورای ملی رسیده است، آقای وزیر دادگستری در این موضوع فرمایشی دارید؟ بفرمائید.

وزیر دادگستری- در دولت سابق بعضی از محاکم که وجود برای مملکت و برای تسریع در محاکمات کمال لزوم را داشت منحل شد و علاوه بر این محاکمی که منحل شد به واسطه وسعت مملکت و لزوم توسعه دستگاه قضائی باید بعضی از محاکم تأسیس بشود و همچنین در نظر است که قضات سیار برای رسیدگی به دعاوی مردم و یک نوع تفتیش و همراهی با دستگاه قضائی موجود در ولایات تأسیس بشود و سایر مخارج ضروری برای این کار یک اعتبار اضافی در حدود 17 میلیون تومان پیشنهاد شد و آقای وزیر دارائی هم موافقت کردند و به واسطه اینکه منتهای لزوم را داشت در کمیسیون بودجه مجلس شورای ملی به اتفاق آراء تصویب شد و در مجلس شورای ملی هم تصویب شد و به این جهت چون آخر سال است و به موجب مصوبات اخیر کمیسیون مشترک دولت وزارت دادگستری مکلف است که این محاکم را تأسیس بکند تمنی می‌کنم در نخستین در جلسه‌ای که در این عمارت جدید هست این کار خیر تصویب شود و هرچه زودتر به تصویب نهائی مجلس شورای ملی برسد که ما بتوانیم این کار مفید را برای مملکت با هدایت آقایان انجام بدهیم و برای مزید توضیح عرض می‌کنم که این امر به هیچ وجه رابطه‌ای با اشل قضات ندارد این اضافه اعتباری است برای تأسیس محاکم منحل و سیار و سایر مخارج ضروری دستگاه قضائی مملکت و تقاضا می‌کنم با قید یک فوریت این را تصویب بفرمایند.

رئیس- لایحه مزبور قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس سنا لایحه شماره 42727- 7 ر11 ر33

دولت راجع به اجازه پرداخت یک صد و شصت و شش میلیون و هشتصد و چهل و هشت هزار و یک صد و هشتاد ریال جهت تشکیل ‌دادگاه‌های منحل شده و احتیاجات ضروری وزارت دادگستری در جلسه روز 3 شنبه 10/12/33 مطرح و شور آن خاتمه یاقت اینک رونوشت لایحه قانونی نامبرده برای اظهار ملاحظات آن مجلس محترم به ضمیمه ایفاد گردید که در موعد مقرر اعاده فرمایند تا رأی نهائی گرفته شود.

رئیس مجلس شورای ملی- رضا حکمت

لایحه قانونی راجع به اجازه پرداخت اعتبار اضافی وزارت دادگستری جهت تشکیل دادگاه‌های منحل شده و احتیاجات ضروری

ماده واحده- به وزارت دارائی اجازه داده می‌شود مبلغ 166848180 ریال از محل درآمد عمومی کل کشور برای تشکیل دادگاه‌های منحل شده و احتیاجات ضروری به اختیار وزارت دادگستری بگذارند تا طبق صورت‌ریزی که با نظر وزارت دارائی تنظیم خواهد گردید به مصرف برسانند.

رئیس- آقای لسانی بفرمائید.

لسانی- لایحه به همان ترتیبی که استماع فرمودید در مجلس شورای ملی بدون فوریت تصویب شد ولی جریان کار به جائی رسید که به آخر سال منتهی شده است و اگر بخواهد سیر عادی را در مجلس سنا بکند این اضافه اعتبار برای تشکیلات سال جاری به درد نخواهد خورد بنده به مناسبت انسی که به دستگاه‌های دادگستری دارم و مضار این کار را که منتهی شد به تراکم کار در اغلب از محاکم به خوبی دیده‌ام و مخصوصاً که دو سه روز اخیر برای رفع خستگی به مازندران رفته بودم در عین اینکه تشکیلات قضائی بابل مورد رضایت فوق‌العاده همه مردم بود متأسفانه برخوردم به اینکه دقت دادگاه 13 ماه است یعنی اول اسفند 1333 ابلاع کردند برای اسفند 1334، این بطوء جریان قهراً یکی از عوامل مؤثر عدم رضایت مردم از دستگاه‌های قضائی خواهد بود زیرا کی می‌تواند حالا عرضحال بدهد 13-14 ماه دیگر دقت اول تعیین شود و بعد در وقت اول به مناسبت عذر وکیل یا تراضی طرفین منتهی به تجدید جلسه بشود یک 13 ماه دیگر هم باز دوباره تجدید وقت بشود معلوم نیست که این دعوی به کجا خواهد رسید، از لوازم محاکم قضا برای قطع و فصل سرعت کار است و قهراً بایستی این دادکاه شهرستان بابل به جای یک شعبه دو شعبه بشود وقتی دو شعبه شد سطح کار می‌آید پائین و به علاوه علت اینکه وقت دادگاه بابل این قدر طول می‌کشد این است که دادگاه شهسوار منحل شده، آمل منحل شده، همه اینها منحل شده در حدود 700 هزار جمعیت مواجه هستند با یک شعبه از محاکم حالا این اضافه اعتباری که خواسته شده است برای این است که این محاکمی که منحل شده بود و یا محاکمی که در اثر کثرت جمعیت و زیادی کار لازم است تأسیس بشود و امور قضا و دستگاه‌های دادگستری سرعت لازم را پیدا کند آقای وزیر دادگستری در این مورد دو تقاضا دارند یکی فوریت قضیه است که بنده اگر لازم باشد بحث بیشتری می‌کنم و آقایانی که با دستگاههای دادگستری سر و کار دارند بسیار خوب مستحضرند، جناب آقای صدر تشریف دارند می‌دانند که وقت دادگاه برای 13-14 ماه چقدر زننده است و هیچ راهی هم ندارد جز تأسیس دادگاه و یک تقاضای دیگری هم دارند که آن هم طبق ماده 45 آئین‌نامه این مسأله در جلسه فوق‌العاده رسیدگی بشود و منظور این است که این طرف سال این لایحه به تصویب برسد تا وزارت دادگستری بتوانند سازمان خودش را با در نظر گرفتن این اضافه اعتبار تأسیس بکند و این محاکمی که از بین رفته تشکیل بدهد و محاکم لازم را ایجاد بکند، تأسیس بکند که جریان کار بهتر و سریعتر بشود، این است که بنده هم این تقاضای ایشان را تأیید می‌کنم و تقاضا می‌کنم آقایان فعلاً به یک فوریت قضیه رأی بدهند (دکتر صدیق- خود دستور هم همین است) فوریت مطرح است و پیشنهاد کرده‌اند.

رئیس- آقای دادگر.

دادگر- آقای وزیر دادگستری آگاه هستند، معاون محترم ایشان هم می‌دانند که ما مدت‌ها است که این قضیه را دنبال می‌کنیم و قطع نظر از آن بطوء و کندی که در جریان کار هست، برای افراد استان 2 دشوار است، تکلف است

+++

که بیایند در تهرانی که مسکن ندارند، وکیل را نمی‌شناسند، آن هم با این طول مدت صبر بکنند تا کارش انجام بشود، ما خیلی راضی هستیم که جنابعالی در این باب اقدام فوری کردید و حق هم دارید تقاضای تسریع بکنید ولی اینجا یک مطلبی هست که بنده با اینکه از هواخواهان این قانون هستم خیلی هم محکم در اینجا استفاده می‌کنم و این مطلب را به شما عرض می‌کنم و آن این است که منظور از تشکیلات قضائی رفاه و آسایش و نیکبختی آن حوزه ای است که این محکمه قضائی در آنجا دایر می‌شود و اگر احیانا به دلخواه کارها را انجام بدهند نقض غرض است یعنی یک چیزی نباشد بهتر از این است که باشد و بد باشد، ما اطلاع مستمر و جاری داریم که در گرگان و مازندران دزدی اسب و گاو و گوسفند و خانه و از این قبیل علی‌الدوام دوام دارد شرارت و الواتی و ماجراجوئی فراوان است، خوب قوای انتظامی را ما از ایشان راضی هستیم چون می‌روند و می‌گیرند و می‌آورند تحویل مقامات قضائی می‌دهند، آنجا که رفت ولشان می‌کنند، یعنی به خفیف‌ترین شرایط کفالت قناعت می‌کنند و آنها را ول می‌کنند اصلاً یک دسته درست شده که این دسته برای ضمانت و کفالت است، از همان دزدها و از همان اشرار یکی دو نفراز آنها می‌روند ضمانت و کفالت می‌کنند و مؤمن را ول می‌کنند اینجا یک جای رسمی است و بد است که من یک کلماتی را بگویم که شاید زننده باشد ولی علت این کندی و تغییر و تبدیل و رهاکردن یک علت خاصی دارد که آقا خودتان تفرس بفرمائید که من برخلاف دستگاه قضائی حرفی نزنم، و این مستمراً این طوری است و یک دانه هم استثنا ندارد، تمام این اشخاص را می‌گیرند و می‌آورند دادگستری ول می‌کنند، مثلاً در گرگان اطلاع اخیر دارم، سرتیپ حداد رئیس قوه انتظامی آنجاست، حیلی هم دلش می‌خواهد که یک مرد انتظامی مفیدی باشد البته برای ترقی‌اش و آینده‌اش، به من می‌نویسد که من نمی‌توانم اینجا این کار انتظامی را به خوبی انجام بدهم مگر اینکه وزیر دادگستری هم برای این تزویر و تدبیری که دزد و سارق و چپاولچی می‌کنند یک فکر اساسی بکنند می‌گیرند اینها را از ده و از مزرعه می‌برند آنجا و سه چهار ساعت بعد آقا با سینه فراخ آزاد می‌شود و می‌آید و با غرور بیشتر کارش را بدتر دوام می‌دهد این را البته هر کس می‌داند که معرفة‌الروح به آدم نشان می‌دهد که انسان یک وهمی و یک حیائی و یک حائلی برای بدکاری دارد و اصل این است که نکند اما اگر دو دفعه سه دفعه او را بردند و دیدند حساب و کتابی در کار نیست و رهایش کردند این برایش ملکه می‌شود و دیگر هم نمی‌ترسد و کم کم عمل مرغ دزده می‌شود و گاو دزده اسب دزده می‌شود برای خاطر اینکه دائماً در حرفه خودش و در رفتار خودش ترقی می‌کند بنده توجه جنابعالی را مؤکداً جلب می‌کنم که این مسأله رها کردن را نمی‌دانم چطور توجیه بکنم جناب آقا خودتان بینائی دارید رها کردن دزد و آدم‌کش آدم‌کشی یک قاعده خاصی دارد اینها را یک کاری بکنید که تا ختم محاکمه ول می‌کنند در نتیجه یک تجری پیدا شده است ( صحیح است ) بنده برای شما عرض می‌کنم دهات را که شما دیده‌اید که حائل و دیواری ندارد منازل دارای فضائی است که دسترسی به آن فضا آسان است برای هر کسی خیلی آسان است و اینها شب نمی‌خوابند بنده پیشنهادی به ایشان کردم که فعلاً تا موقعی که دستگاه قضائی و محاکم توجه کنند خوب است یک فکری برای این کار بکنید به این ترتیب که شب‌ها به نوبت خودتان نخوابید و مراقبت کنید و محل خودتان را محافظت کنید تا اینکه وزارت دادگستری برای این کار فکر اساسی بکند قضیه‌ای که الان می‌فرمائید بسیار خوب است و مورد کمال رغبت مردم است و به نظر من یک گشایشی است در کار مردم اما این قضیه امنیت قضائی که می‌گوئید الان مردم امنیت قضائی ندارند یک نفر آدم بدکار می‌آید و کاری می‌کند و قوای انتظامی او را می‌گیرند و می‌برند اصلاً شب هم نمی‌ماند این کارهائی که آقای لسانی فرمودند که سیزده ماه چهارده ماه وقت لازم است که نوبت برسد اینها به دلایل خاصی که آقا تفرس فرموده‌اند علی الفور به قضایا تسلط پیدا می‌کنند و اگر احیانا این کار ادامه پیدا بکند و برای کارها فکری نشود این تشکیلات قضائی ولایات به درد مردم نمی‌خورد چه استفاده‌ای برای مردم دارد حوب آنجا که دعوای میلیون و بیلیون و زندگی وسیع نیست یک دعوای سامان است، فضا است، قرضه است راجع به مبتلا به آنهاست مسأله سرقت و دزدی و شرارت است و اگر این را زود معالجه نفرمائید و برای این کار تدبیر عاقلانه نفرمائید بنده تذکر می‌دهم به آقا که این محکمه هم مثل سایر محاکمات بی‌اثر خواهد بود.

رئیس- پیشنهادی از آقای لسانی رسیده است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

اینجانب پیشنهاد می‌کنم که لایحه اضافه اعتبار دادگستری یک شوری باشد و به یک فوریت آن رأی گرفته شود.

لسانی.

رئیس- آقای نبیل سمیعی بفرمائید.

نبیل سمیعی- گرچه پیشنهاد را جناب آقای لسانی داده‌اند ولی بنده هم در تأیید پیشنهاد ایشان تقاضا دارم آقایان موافقت بکنند که یک شوری باشد و همین طور جناب آقای دادگر تذکر فرمودند بنده هم چند ماه قبل یک شرحی خدمت آقای وزیر دادگستری عرض کردم که مردم تشکیل این دادگاه‌ها را مخصوصاً در استان یک و استان دو که معلوم نیست دولت سابق روی چه نظری آنها را منحل کرد خواستارند و الان احتیاجات الزام می‌کند هرچه زودتر این دادگاه‌ها تشکیل شود. خیال می‌کنم به مصلحت باشد که امروز به یک فوریت رأی داده شود و انشاءالله وقتی این لایحه گذشت جناب آقای وزیر دادگستری در تعیین افراد صالح دقت خواهند فرمود که اوضاع گذشته یک قدری اصلاح شود.

رئیس- آقای سزاوار فرمایشی دارید؟

سزاوار- بنده هم موافقم و تقاضا می‌کنم رأی بگیرید.

رئیس- به این پیشنهاد رأی گرفته می‌شود آقایان موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. لایحه اضافه اعتبار وزارت دادگستری به کمیسیون مربوطه ارجاع می‌شود.

7- اعلام وصول لایحه تصویب اعتبار وزارت کشور ارسالی مجلس شورای ملی و ارجاع به کمیسیون

رئیس- لایحه تصویب اعتبارات وزارت کشور از مجلس شورای ملی رسیده است طبع و توزیع و به کمیسیون شماره 3 ارجاع می‌شود چون وقت رسیدگی به گزارشات کمیسیون‌ها یک منقضی شده خواهشمندم آقایان رؤسای کمیسیون‌ها یک و دو فوری کمیسیون‌ها را تشکیل و ترتیب کار را بدهند که در جلسه بعد رسیدگی شود.

8- اعلام وصول طرح تمدید مدت کمیسیون‌های مشترک مجلسین ارسالی مجلس شورای ملی و تصویب خروج از دستور

رئیس- طرح مربوط به تمدید مدت رسیدگی کمیسیون‌های مشترک مجلسین از مجلس شورای ملی رسیده است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس سنا

طرح قانونی مربوط به تمدید مدت رسیدگی کمیسیون‌های مشترک به لوایح تصویبی آقای دکتر مصدق ناشیه از اختیارات که در جلسه روز پنجشنبه 5/12/33 با قید سه فوریت تقدیم گردیده بود پس از تصویب فوریت‌ها مطرح و در سه جلسه مورد شور و مداقه قرار گرفته و در جلسه روز سه‌شنبه 10/12/33 با اصلاحاتی تصویب گردید اینک طرح قانونی نامبرده برای تصویب آن مجلس محترم به ضمیمه ایفاد می‌گردد.

رئیس مجلس شورای ملی- رضا حکمت

طرح قانونی تمدید مدت رسیدگی کمیسیون‌های مشترک به لوایح تصویبی آقای دکتر مصدق ناشیه از اختیارات

ماده واحده- مدت رسیدگی کمیسیون مشترک مجلسین به لوایح تقدیمی از طرف دولت مربوط به لوایح آقای دکتر مصدق از تاریخ انقضاء برای یک بار به مدت چهار ماه تمدید می‌شود ایام تعطیلی عید نوروز جزء مدت تمدیدی محسوب نخواهد شد.

تبصره 1- لوایحی که در مدت مقرر از طرف کمیسیون‌های مجلسین مورد تصویب واقع نگردد ملغی خواهند بود.

تبصره 2- لایحه مربوط به مطبوعات پس از تصویب کمیسیون‌های مشترک مجلسین بلافاصله برای تصویب نهایی در مجلس مطرح می‌گردد.

تبصره 3- لوایح ناشیه از اخبارات که به کمیسیون‌های مشترک مجلسین ارجاع و مورد رسیدگی قرار گرفته و یا خواهد گرفت در صورتی که رؤسای مجلسین تشخیص دهند که در تغییرات و اصلاحاتی که شده است از حدود اختیاراتی که به موجب قانون الغاء اختیارات به کمیسیون‌های مشترک داده شده تجاوز شده است کمیسیون‌های مربوطه برحسب تقاضای رؤسای مجلسین درآن مواد مورد نظر سریعاً و با حضور وزرای مربوطه برای یک مرتبه تجدیدنظر نموده و پس از اظهارنظر مجدد موقةً به موقع اجرا گذارده خواهد شد.

تبصره 4- کمیسیون‌های مشترک نباید ضمن اصلاح مواد و مقررات لوایح تقدیمی قوانینی به تصویب برسانند که مستقیم یا غیرمستقیم مستلزم مخارج جدیدی بشود و همچنین مجاز نیستند که بر مالیات‌ها یا عوارض فعلی چیزی اضافه کنند.

طرح قانونی بالا که مشتمل بر ماده واحده و چهار تبصره است در جلسه سه‌شنبه 10 اسفند ماه 1333 به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

رئیس مجلس شورای ملی- رضا حکمت

رئیس- فوریت اول مطرح است آقای فرخ بفرمائید.

فرخ- بنده با اساس این پیشنهاد مخالفم عقیده‌ام این است که لوایحی که دولت احتیاج داشته است در این دو سه ماه تصویب شده است و لوایح دیگر مهم نیست و خوب است اگر دولت لایحه‌ای دارد مطابق اصول عادی به مجلسین بدهد و مطرح بشود و این کمیسیون‌های مشترک جز اینکه اسباب تعطیل کار بشوند و یک مقدار کار را مشکل کنند فایده‌ای ندارد بنده معتقدم اگر آقایان موافقت بفرمایند اساساً این پیشنهاد رد شود و قضایا مطابق اصول عادی برگردد به جریان پارلمانی

+++

رئیس- آقای وزیر دارائی بفرمائید.

وزیر دارائی (‌آقای دکتر علی امینی‌)- بنده اگر خواستم مطالبی عرض بکنم برای این است که قسمت عهده این لوایح مربوط به وزارت دارائی و بیشتر لوایح مالیاتی است و متأسفانه در این مدت یک قسمتی از این لوایح با کمال جدیتی که آقایان به خرج دادند و با تمام حسن‌نیتی که کمیسیون‌ها به خرج دادند و به عقیده بنده دولت هم باید تشکر بکند از این حسن‌نیت معذلک وقت کافی نبود که این لوایح طرح شود البته لوایح مالیاتی که تقدیم شده تصویبش قدری بیشتر وقت لازم دارد هم مذاکره‌اش زیاد است و هم مورد ابتلای همه هست اگر احیاناً این طرح مورد تصویب واقع نشود و رد بشود از این جهت هم وزارت دارائی و هم مؤدیان دچار زحمت می‌شوند و جناب آقای فرخ هم تصدیق بفرمایند که این لوایح که دارای سی چهل ماده بلکه هم بیشتر است بسیار کار مشکلی است که با جریان عادی در مجلسین شورای ملی و سنا تصویب بشود خواستم تقاضا کنم با تمام مشکلاتی که آقایان مواجه هستند و شاید در کمیسیون‌ها یک اقداماتی می‌شود که مورد تصدیق و تأیید همه نیست موافقت بفرمائید که این فوریت مطرح شود چون بیستم اسفند این مدت منقضی می‌شود و معلوم نیست تکلیف دولت با آن لوایح چیست؟

رئیس- آقای صدر بفرمائید.

صدر- بنده نظر به تجربه‌ای که در این مدت گذشته از تشکیل کمیسیون‌های مشترک داشته‌ام و دیده‌ام خیلی با تشکیل آن معتقد نیستم به جهت اینکه در کمیسیون‌هائی که بنده بودم اول وقت حاضر می‌شدم و آخر وقت می‌رفتم اولاً بعضی از اوقات اکثریت حاصل نشد دوم اینکه طرز رسیدگی طوری است که خیلی رضایت‌بخش نیست بنده در قسمت خود می‌بینم آن طوری که وجدانم اقتضا می‌کند نشده است کار بکنم و بهتر می‌دانم به محیط مجلس این قوانین تقدیم شود و جریان عادی خودش را طی بکند (‌صحیح است‌) والا این مطلبی که جناب آقای وزیر دارائی فرمودند حق است و راست است برای دولت و کارهای دولت هم باید فکری کرد زیرا که این لوایح دردست اقدام است و در مرحله اجراست و اگر نگذرد و تکلیفش معین نشود برای آینده کار دولت یک قدری مشکل می‌شود بنابراین بنده تصور می‌کنم برای تعیین تکلیف این لوایحی که تا به حال مانده است مجلسین یک تکلیفی معین بکنند که راهی برای دولت باز باشد که چه بکند (‌صحیح است‌) و در عین حال نه آن طور باشد که اجرا شود الی الابد و نه آن طور که جلوی آن گرفته شود و چرخ کارهای دولت که مستند به این قوانین است از کار بیفتد بنده می‌خواستم عرض کنم که باید یک فکری کرد و فرمولی و راهی پیدا کرد که دست دولت بسته نشود ولی در هر حال بنده مخالف تمدید هستم.

رئیس- آقای وزیر کشاورزی بفرمائید.

وزیر کشاورزی (آقای احمد حسین عدل)- اجازه می‌خواهم حضور آقایان عرض کنم که لوایحی که آقای دکتر مصدق به عنوان قانون ابلاغ کردند قسمت عمده‌اش لوایح جدید و خلق‌الساعه نبوده است لوایحی بود که سال‌ها دولت تهیه کرده بودند و تقدیم مجلس کرده بودند و در مجلس طرح نشده بود و حقیقت دولت‌ها از لحاظ نداشتن قانون برای آن منظوری که در زحمت بودند شاید چند فقره فقط لوایحی بود که ایشان خودشان تنظیم و تصویب و ابلاغ کردند که یک قسمتی از آنها را مجلسین رد کردند ولب عمده این لوایح لوایحی بود که دولت‌ها در پنج سال شش سال پیش کرده بودند و به مجلس تقدیم کرده بودند و حالا اگر بنا بشود این کار معوق بماند باز ما در این کارها بدون قانون می‌مانیم و دوباره می‌افتیم در آن جریان سابق که قانون در مواردی که لازم است نداریم به خصوص که یک قسمت از این قوانین در سو‌کمیسیون‌ها رسیدگی شده است و فقط باید بیاید در کمیسیون‌ها بنابراین در واقع کار تمام است اینست که استدعای بنده این بود که همین طرحی که از مجلسین آمده آقایان موافقت بفرمایند تصویب شود و این چهار ماه تمدید شود اگر لوایحی در این مدت مورد تصویب قرار نگرفت برگردد به جریان عادی.

رئیس- آقای لسانی بفرمائید.

لسانی- البته بیشتر از همه آقایان رؤسای کمیسیون‌ها متوجه اشکالاتی که در پیش آمده هستند آقایانی که دعوت می‌شوند برای جلسات تشریف نمی‌آورند و اگر آمدند همان طور که جناب آقای صدر فرمودند ممکن است اظهار‌نظرها خیلی ساده و صاف نباشد که قناعت و جدائی ایجاد بکند بنده به شهادت رؤسای کمیسیون‌های مربوطه اگر سلامت باشم و در تهران باشم از اعضاء ثابت و مستمر هستم و حتی یکی از رؤسای کمیسیون‌ها از پزحرفی بنده می‌نالد (‌وزیر دارائی- همه می‌نالند) ولی باید یک قدری دقت بکنیم و اطراف کار را خوب نگاه بکنیم برای مثال عرض می‌کنم آقای مصدق یک اصلاحی در اصول محاکمات حقوقی کردند که این اصلاح از مدت‌ها به این طرف مورد لزوم تشخیص داده شده بود و تمام مقامات قضائی تصدیق داشتند که این اصلاحات لازم است این اصلاحات که در حدود صد و چند ماده است داده شده است در مدت مقرره به کمیسیون در سو‌کمیسیون هم رسیدگی شده است و حالا اگر بخواهیم بگوئیم که اختیارات از بین رفته و مدت کمیسیون‌های مشترک هم تمدید نمی‌شود به این نتیجه می‌رسیم که بردیم به حالت اولیه و حال اینکه این اختیارات از فوائدش تسریع در جریان امر بوده است و اینکه ما همه می‌نالیم که چرا انجمن شهر نداریم و چرا شهردارها به میل دولت‌ها انتخاب می‌شوند یا چرا شهرداری تهران به وضع فعلی هست قانون انجمن شهر در دوره گذشته در مجلس سنا تصویب شد و فرستاده شد به مجلس شورای ملی با طولانی بودن آن قانون قطع داریم که به این زودی‌ها در مجلس شورای ملی تصویب نخواهد شد با مهمتر از همه به عقیده بنده قانون مطبوعات است که ادوار مختلف است نسبت به مطبوعات رفتار نامناسب می‌شود اخیراً قانون جامع و کاملی تهیه شده بود و آقای دکتر مصدق یک اصلاحات نامناسبی در این قانون کردند به هر حال قانون مطبوعات به کمیسیون مربوطه داده شده است و جناب آقای دادگر زحمات زیادی برای این کار کشیدند و تحت ریاست ایشان این کمیسیون تشکیل می‌شود و زحمتی کشیده‌اند و به یک جائی رسانیده‌اند. خلاصه از این قوانین مفصلی هست که اگر کمیسیون در مدت مقرر با استفاده از اختیاری که اعطا شده تصویب نکند کار را خیلی فلج می‌کند. نسبت به بیانی که جناب آقای صدر فرمودند به اینکه یک طریقه حلی در نظر بگیریم که پیشنهادی بشود برای اینکه یک مدت معینی آنها اجرا شود و در عین حال آنها در مجلسین تصویب شود نسبت به این طریقه حل و یا طرق دیگری که ممکن است پیش بیاید با زمینه‌ای که الان بنده در مجلس شورای ملی بین همکاران می‌بینم اگر یک رأی فوری بگیریم مبنی بر رد لایحه این مناسب نیست بنده معتقد هستم که فعلاً برای این یک جلسه پیشنهاد سکوت کنیم بماند برای جلسه بعد و در این خلال رؤسای کمیسیون‌ها بنشینند فکر کنند مضار و منافع را در نظر بگیرند و یک طریقی معین فرمایند که با آن طریقه هم قوانین لازمه در موقع مقرر خودش به تصویب برسد یعنی اجازه اجرا داده شود و هم آنهائی که لازم نیست از جریان خارج شود و الان یکی از مشکلات قضیه قانون گمرک است آن قانون سابق گمرک از بین رفت لایحه مجددی آقای دکتر مصدق مقرر داشتند و تصویب کردند و فرستاده شده است به مجلس شما در بودجه هم در سال جاری آقای وزیر دارائی نمی‌دانم که این شیفر را از کجا پیدا کرده‌اند چهارصد و بیست میلیون تومان برای عوائد گمرکی دادند و لابد طبق همین قانون دادند و حالا اگر این قانون از بین برود این عوائد از کجا تأمین می‌شود و به چه کیفیت وصول خواهد شد بنده نمی‌دانم در هر حال چون تصویب در کمیسیون‌ها مضار زیادی دارد و اینکه اعضاء کمیسیون‌ها حاضر نمی‌شوند و اینکه پاره‌ای از پیشنهادات که شاید تأثری برای اعضاء کمیسیون ایجاد بکند آن را کاملاً قبول دارم ولی رد کردن این اختیارات و گفتن به اینکه تمام این لوایح کلیه ملغی و از فردا اجرا نشود این را هم مضر می‌دانم و اسباب زحمت می‌شود و شاید به کلی چرخ‌ها از هم در برود این است که اگر آقایان فکر می‌کنند برای اینکه خطری داشته باشد پیشنهاد سکوت می‌کنم یا پیشنهاد خروج از دستور که در جلسه بعد مطرح شود.

رئیس- در همین زمینه دو پیشنهاد رسیده است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

بنده پیشنهاد می‌کنم که این لایحه از دستور خارج شود تا اینکه برای جلسه آینده کمیسیون‌ها بتوانند بیشتر رسیدگی نمایند که به چه قسم به صلاح کشور است.

سپهبد امیراحمدی

مسعودی- آقای نیک‌پور هم پیشنهاد فرموده‌اند.

نمایندگان- مخالفی نیست.

سپهبد امیراحمدی- اجازه بفرمائبد که توضیحات بیشتری در این زمینه به عرض برسانم.

نمایندگان- موافقیم احتیاج ندارد.

رئیس- رأی گرفته می‌شود به پیشنهاد خروج از دستور آقایانی که موافقند قیام بفرمایند (‌اکثر برخاستند‌) تصویب شد.

می‌ماند برای جلسه بعد

9- اعلام وصول و رد فوریت لایحه تشکیل آموزشگاه افسریاری ارسالی مجلس شورای ملی

رئیس- لایحه‌ای راجع به تشکیل آموزشگاه افسریاری از مجلس شورای ملی رسیده است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس سنا

در جلسه روز سه شنبه 10/12/33 برحسب تقاضای جناب آقای وزیر جنگ لایحه شماره 34420/12308 – 5/10/33 دولت راجع به تشکیل آموزشگاه افسریاری با قید فوریت مطرح و مورد شور واقع گردید و پس از تصویب فوریت اصل لایحه با مختصر اصلاحی به تصویب رسید اینک لایحه قانونی نامبرده برای تصویب آن مجلس محترم به ضمیمه ایفاد می‌گردد.

رئیس مجلس شورای ملی- رضا حکمت

لایحه قانونی راجع به تشکیل آموزشگاه افسریاری

ماده واحده- درجه‌داران ارتش که دارای گواهینامه سوم متوسطه بوده و بتوانند از عهده طی آموزشگاه فرمانده دسته برآیند به درجه افسریاری (‌بالاتر از استوار یکم و پایین‌تر از ستوان سوم‌) مفتخر می‌گردند. افسریاران به ترتیب سنوات خدمت

+++

و با در نظر گرفتن مقررات ارتش تا حداکثر از حقوق و مزایای درجه ستوان یکمی استفاده خواهند کرد.

در صورتی که افسریاران موفق به اخذ دیپلم شش ساله متوسطه شدند به درجه ستوان سومی بدون تقلیل حقوق مفتخر و از مزایای فارغ التحصیلان آموزشگاه افسری جزء استفاده خواهند کرد.

رئیس- حالا فوریت آن مطرح است به فوریت اول رأی گرفته می‌شود آقایانی که موافقند قیام بفرمایند.

نمایندگان- مجدداً دستور فرمائید لایحه قرائت شود.

(به شرح سابق قرائت شد)

لسانی- اجازه می‌فرمائید.

رئیس- بفرمائید.

لسانی- چون آقای وزیر جنگ حضور ندارند و قید یک فوریت شده است (دکتر اقبال- دولت هست و مسئولیت مشترک دارند) بنابراین توضیح بدهند که جهت اینکه فوریت تقاضا شده است چیست؟

بعضی از نمایندگان- فوریت لازم ندارد باید برود به کمیسیون.

رئیس- آقای وزیر دارائی بفرمائید توضیح بدهید.

وزیر دارائی- استدلال آقای وزیر جنگ این است که برای انجام کارهای مربوط به وزارت جنگ تعداد افسر خیلی کم است البته بنده زیاد در قسمت فنی این موضوع وارد نیستم ولی برای اینکه در کادر پایین تعداد زیادتری افسر داشته باشند و همچنین برای تشویق آنها این لایحه تنظیم و به مجلس شورای ملی تقدیم شد و در آنجا هم حسن استقبال ار این لایحه شد و فوریت آن را هم تصویب کردند حالا هم اگرچه به قید یک فوریت است ولی در هر حال به کمیسیون می‌رود و رسیدگی می‌شود بنابراین خواستم تقاضا بکنم که همان عملی که مجلس شورای ملی کرده‌اند یک فوریت آن تصویب شود و برود به کمیسیون.

رئیس- آقای سپهبد جهانبانی بفرمائید.

سپهبد جهانبانی- بنده فقط با فوریتش مخالف بودم به جهت اینکه کارهای فوری اموری هستند که اگر به فوریت انجام شود یک زمانی وارد خواهد شد این یک موضوعی است که به هیچ وجه فوریت ندارد یک ماه دو ماه سه ماه بماند اهمیتی ندارد به این جهت بنده پیشنهادم این است که فوریت برای آن منظور نکنند بگذارند به طور عادی بگذرد.

رئیس- آقای خواجه‌نوری بفرمائید.

خواجه‌نوری- بنده نظر آقای سپهبد را تأیید می‌کنم به طور کلی مطالبی باید جزء مطالب فوری باشد که ضرورت داشته باشد و طرز قانون‌گذاری این است که باید با دقت انجام شود لذا بنده هم با فوریت مخالفم.

رئیس- به فوریت اول رأی گرفته می‌شود.

آقایانی که موافق هستند قیام فرمایند (هیچ کس برنخاست) رد شد (مهندس شریف امامی- پس بفوریت دوم رای بگیرید) (خنده نمایندگان)

10- انتخاب دو نفر برای شورای عالی نفت

رئیس- پیشنهادی رسیده است برای تأخیر انتخاب اعضاء شورای عالی نفت که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

اینجانب پیشنهاد می‌کنم که انتخاب دو نفر اعضاء شورای عالی نفت به جلسه بعد موکول شود.

سزاوار

فرخ- بنده مخالفم.

نمایندگان- مخالفیم.

سزاوار- اجازه بدهید بنده توضیح بدهم.

رئیس- آقای سزاوار بفرمائید.

سزاوار- عرض کنم که آنچه را بنده استنباط کرده‌ام مثل این است که یک توافقی برای انتخاب دو نفر اعضاء شورای عالی نفت وجود ندارد بنابراین پیشنهاد بنده از این نظر بود که چون این موضوع فوتی و فوری هم نمی‌باشد برای جلسه آینده بماند تا درباره اشخاصی که صلاحیت دارند البته همه صلاحیت دارند ولی منظور اشخاصی است که مؤثر در کار هم باشند توافقی حاصل شود و اگر بماند به جلسه بعد حقی از بین نمی‌رود و هیچ فوریتی هم ندارد به نظر بنده به مصلحت است لهذا بنده استدعا می کنم که موافقت بفرمائید بماند برای جلسه بعد.

شمس ملک‌آراء- مخالفیم.

رئیس- آقای لسانی بفرمائید.

لسانی- اوایل دی ماه اساسنامه شرکت نفت به تصویب رسید و در بیست و سه بهمن دولت انتخاب دو نفر را تقاضا کرد نزدیک یک ماه است از تقاضای دولت می‌گذرد و نسبت به فوریت که فرمودند اتفاقاً فوریت زیادی دارد برای اینکه می‌خواهند بودجه تنظیم بکنند نقشه‌های آینده را تنظیم بکنند آن مقام کنترلی که مجلسین مقرر داشته‌اند برای شرکت نفت آن را ما هر جلسه به تأخیر می‌اندازیم آنها مشغول کار خودشان هستند و آن هیأت‌ها کارها و بودجه سال آینده را تنظیم می‌کنند الان چند جلسه است می‌گوئیم توافق نکردیم نسبت به دو نفری که می‌خواهند برای عضویت شورای عالی نفت در نظر بگیریم هر تصمیمی دارید اتخاذ بفرمائید و دیگر این کار بسیار مهم و فوری را معطل نفرمائید بنده با تأخیر مخالف هستم و فوق‌العاده این تأخیرها را مضر می‌دانم مخصوصاً در این آخر سال که آنها مشغول تهیه مقدمات و تنظیم امور هستند و به علاوه اعلام رأی هم شده است (‌نمایندگان- صحیح است.)

رئیس- به پیشنهاد آقای سزاوار رای گرفته می‌شود آقایانی که با این پیشنهاد موافقند قیام فرمایند (‌عده کمی برخاستند‌) رد شد (‌جمال امامی- ما باید بدانیم کاندیدها کی هستند که بتوانیم رأی بدهیم‌) اول سه نفر برای نظارت با قرعه انتخاب می‌شوند.

( اقتراع به عمل آمد و آقایان خواجه‌نوری و سرلشگر بقائی و سپهبد جهانبانی برای نظارت در اخذ آراء انتخاب شدند و سپس آقایان به شرح زیر در محل نطق حاضر و رأی دادند)

آقایان: جمال امامی، ظهیرالاسلام، دکتر اقبال، اسعد، سپهبد امیراحمدی، دکتر امیر اعلم، آموزگار، امیر سلیمانی، اکبر بوشهری، بهبهانی، دکتر بیانی، سرلشگر بقائی، سپهبد جهانبانی، حکیمی، حجازی، حقنویس، خواجه‌نوری، دشتی، دیوان‌بیگی، دهستانی، دادگر، سزاوار، ساعد، سمیعی، دکتر سجادی، مهندس شریف امامی، شمس ملک‌آراء، صدرالاشراف، دکتر صدیق اعلم، عبدالمهدی طباطبائی، عضد، فرخ، سرلشگر فیروز، لسانی، دکتر سعید مالک، ممقانی، مهدوی، مجد، مسعودی، سرلشگر مطبوعی، ناصری، نمازی، نظام مافی، نیک‌پور، وارسته، وکیلی، هدایت، مشیر فاطمی، مؤید ثابتی، پالیزی، سید محمد صادق طباطبائی.

رئیس- عده حاضر 52 نفر آقای فرخ 23 رأی، دکتر صدیق اعلم 22 رأی بوشهری 19 رأی، نبیل سمیعی 15 رأی، شریف امامی 12 رأی، آقای وکیلی 7 رأی آقای جمال امامی 3 رأی آقای لسانی 1 رأی بنابراین آقای فرخ و دکتر صدیق اعلم به اکثریت آراء برای شورای عالی نفت انتخاب شدند.

نمایندگان- مبارک است.

11- اعلام وصول و رد فوریت لایحه استخدام معلمین خارجی برای دانشکده‌های شهرستان‌ها ارسالی مجلس شورای ملی

رئیس- لایحه اجازه استخدام معلمین خارجی از مجلس شورای ملی رسیده قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس سنا

گزارش کمیسیونهای مربوطه در مورد لایحه شماره 58198-11/9/33 دولت راجع به استخدام معلمین خارجی دانشکده‌های شهرستان‌ها که برحسب پیشنهاد جمعی از آقایان نمایندگان یک فوریت در جلسه 10/12/33 تصویب شده بود در جلسه روز پنجشنبه 12/12/33 مطرح و با اصلاحی تصویب گردید اینک لایحه قانونی مزبور برای تصویب آن مجلس محترم به ضمیمه ایفاد می‌گردد.

رئیس مجلس شورای ملی- رضا حکمت

لایحه قانونی مربوط به اجازه استخدام معلمین خارجی دانشکده‌های شهرستان‌ها مصوب 27/2/28 و 12 تیر ماه 1330 تا اول مرداد ماه 1328 تمدید می‌گردد به وزارت فرهنگ اجازه داده می‌شود برای تدریس در دانشکده‌های پزشکی شهرستان‌ها که فعلاً دایر است و یا بعداً تأسیس خواهد یافت بیست نفر استاد متخصص که صلاحیت آنان از هر جهت محرز باشد از کشورهای اطریش- آلمان- فرانسه- سوئیس- بلژیک- امریکا و انگلیس استخدام نماید.

تبصره 1- حقوق معلمین خارجی کلیه دانشکده‌های شهرستان‌ها نباید از ماهی سی هزار ریال تجاوز نماید.

تبصره 2- وزارت فرهنگ مجاز است معلمین خارجی دانشکده‌های شهرستان‌ها را بر طبق مقررات و قوانین بیمه بین‌المللی در مقابل حوادث و امراض ناشیه از اشتغال به شغل تدریس بیمه نماید و اعتبار آن از اعتبارات دانشکده‌های شهرستان‌ها پرداخت خواهد شد.

تبصره 3- دانشگاه تهران مجاز است اضافه از تعداد فوق که برای شهرستان‌ها استخدام می‌شوند از استادان عالی مقام و مشهور کشورهای اروپا و امریکا برای تدریس در دانشگاه تهران نیز استخدام نماید.

رئیس- فوریت آن مطرح است نظری نیست؟

دکتر صدیق اعلم- دلیل فوریت آن چیست اگر الان می‌خواهند استخدام کنید رأی می‌دهیم اگر برای استخدام فوری است آقایان نمایندگان دولت تشریف دارند توضیح بفرمایند.

رئیس- به فوریت اول لایحه رأی گرفته می‌شود آقایان موافقین قیام فرمایند (عده کمی برخاستند‌) تصویب نشد به کمیسیون مراجعه می‌شود.

لسانی- آقای وزیر فرهنگ همیشه یا افغانستان هستند یا پاکستان هستند یا امریکا

12- تصویب شش ماه مرخصی استعلاجی آقای سید محمد صادق طباطبائی

+++

رئیس- گزارش مرخصی جناب آقای سید محمد صادق طباطبائی مطرح است گزارش کمیسیون شماره 6 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس سنا

چون به موجب نامه‌ای که جناب آقای سید محمد صادق طباطبائی سناتور محترم نوشته‌اند برای معالجه به مدت شش ماه دیگر مرخصی تقاضا نموده‌اند از این نظر مراتب باستناد ماده 163 آئین‌نامه داخلی گزارش می‌شود تا تصمیم مقتضی در جلسه علنی اتخاذ شود.

مخبر کمیسیون شماره 6 محمد علی مجد

شمس ملک‌آراء- کاملاً موافقیم.

ریاست محترم مجلس سنا

البته خاطر شخص عالی و آقایان امضاء مجلس مستحضر است که بنده مدتی است دچار کسالت خستگی اعصاب بودم با وجود معالجات هنوز بهبودی نیافته برای تعقیب معالجه ناگزیر از مسافرت به خارج شده‌ام این است که مستدعی است اقدام فرمایند که شش ماه مرخصی برای اینجانب از مجلس محترم سنا صادر گردد که زودتر حرکت کنم ؟ تشکر خواهد بود.

سید محمد صادق طباطبائی

رئیس- به این گزارش رأی گرفته می‌شود. اول سه نفر ناظر انتخاب می‌کنیم آقایان موافقین مهره سفید می‌دهند و آقایان مخالفین مهره سیاه (‌در این موقع اقتراع جهت تعیین سه نفر برای نظارت به عمل آمده و آقایان مجد، فرخ، سرلشگر بقائی انتخاب شدند و سپس نمایندگان به شرح زیر در محل نطق حاضر و رأی دادند.)

آقایان: آموزگار، اسعد، دکتر امیر اعلم، دکتر اقبال، حسن اکبر، سپهبد امیراحمدی، سرلشگر بقائی، بهبهانی، دکتر بیانی، سپهبد جهانبانی، حق‌نویس، ابراهیم حکیمی، دادگر، دشتی، دهستانی، دیوان‌بیگی، ساعد، دکتر سجادی، شمس ملک‌آراء، محسن صدر، دکتر صدیق، سید محمد صادق طباطبائی، عبدالمهدی طباطبائی، عضد، فرخ، سرلشگر فیروز، لسانی، دکتر سعید مالک، مسعودی، سرلشگر مطبوعی، مهدوی، نبیل سمیعی، وارسته، وکیلی، علی قلی هدایت، مجد، نظام مافی، ناصری، سید جواد امامی، مؤید ثابتی.

رئیس- عده حاضر 40 نفر موافقین 40 نفر ممتنع ندارد. مرخصی آقای سید محمد صادق طباطبائی به اکثریت 40 رأی تصویب شد (شمس ملک‌آراء انشاءالله به سلامتی بروید و برگردید که به ما کمک کنید)

13- شور اول لایحه انتقال املاک خالصه دولتی به وزارت کشاورزی

رئیس- لایحه انتقال املاک خالصجات دولتی به وزارت کشاورزی مطرح است گزارش کمیسیون شماره 3 قرائت می‌شود.

(‌به شرح زیر قرائت شد)

گزارش کمیسیون شماره 3 به مجلس سنا

لایحه شماره 14222- 14/9/33 دولت مربوط به انتقال املاک و خالصجات دولتی به وزارت کشاورزی که به موجب تبصره قانون الغاء کلیه لوایح آقای دکتر مصدق ناشیه از اختیارات در کمیسیون‌های مشترک مجلسین با حضور آقایان وزیران دارائی- وزیر کشاورزی مطرح و مورد شور قرار گرفت و پس از بحث کافی اصلاحاتی در آن به عمل آمد و به تصویب رسید.

اینک گزارش شور اول آن تقدیم مجلس محترم سنا می‌گردد:

لایحه قانونی انتقال املاک خالصجات دولتی به وزارت کشاورزی

ماده اول- از تاریخ چهارم آذر ماه یک هزار و سیصد و سی و یک که کلیه املاک و خالصجات دولتی که با سازمان اداری و بودجه آن از وزارت دارائی منتزع و ضمیمه وزارت کشاورزی شده اعمال حق مالکیت دولت نسبت به املاک و خالصجات مزبور و همچنین وصول مطالبات و انجام تعهدات مربوط به آن‌ها با وزارت کشاورزی می‌باشد.

ماده دوم- وزارت دارائی و وزارت کشاورزی مامور اجراء این قانون می‌باشند.

مخبر این کمیسیون شماره 3- مهندس شریف امامی

رئیس- مذاکره در کلیات اول است آقای دهستانی بفرمائید.

دهستانی- بنده موافقم و مخالفتی ندارم ولی این ماده واحده طوری است که تمام جریان امور را نمی‌رساند برای اینکه باید در ماده اول نوشته شود از اموال منقول و غیرمنقول و ماشین‌آلات و هرچه هست اینجا این قید نشده خالصجات ماشین‌آلاتی دارد اشیاء دیگری دارد از منقول و غیرمنقول بنده نظرم این بود که به طور کلی واگذار شود و در این زمینه یک پیشنهادی هم نقدیم کرده‌ام که اگر جناب آقای وزیر کشاورزی و وزیر دارائی موافقت بکنند به عقیده بنده بهتر است.

رئیس- آقای وزیر کشاورزی بفرمائید.

وزیر کشاورزی- در لایحه تأسیس بنگاه خالصجات که در کمیسیون شماره 3 الان مطرح است مراتبی را که جناب آقای دهستانی تذکر دادند منظور شده است این یک لایحه کلی است راجع به انتقال املاک و خالصجات دولتی و جزئیات در آن لایحه است که الان در کمیسیون شماره 3 مطرح است معذلک بنده مخالفتی ندارم اگر بفرمائید اضافه شود.

دهستانی- بنده پیشنهاد داده‌ام.

رئیس- مذاکرات در کلیات کافی است نسبت به ورود شور در مواد اخذ رأی به عمل می‌آید آقایان موافقین قیام فرمایند.

(‌در این موقع اکثریت نبود بعد از چند دقیقه اکثریت حاصل شد)

رئیس- نسبت به ورود در شور مواد رأی گرفته می‌شود و موافقین قیام فرمایند (‌اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده اول قرائت می‌شود.

ماده اول- از تاریخ چهارم آذر ماه 31 که کلیه املاک و خالصجات دولتی سازمان اداری و بودجه آن از وزارت دارائی منتزع و ضمیمه وزارت کشاورزی شد اعمال حق مالکیت دولت نسبت به املاک و خالصجات مزبور و همچنین وصول مطالبات و انجام تعهدات مربوط به آنها به وزارت کشاورزی می‌باشد.

رئیس- پیشنهادی رسیده که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم ماده اول به طریق زیر اصلاح شود.

ماده اول- کلیه خالصجات دولتی اعم از اموال منقول و غیرمنقول و موجودی نقدی و جنسی و ماشین‌آلات کشاورزی و غیره و هرگونه دعوی برله و علیه بنگاه خالصه بوده از تاریخ 4 آذر ماه 31 از وزارت دارائی منتزع شده و ضمیمه وزارت کشاورزی می‌شود.

دهستانی

رئیس- می‌رود به کمیسیون

نمایندگان- آقای دهستانی پیشنهاد خودشان را پس گرفتند.

دهستانی- بلی پس گرفتم آقا.

رئیس- ماده دوم قرائت می‌شود.

ماده دوم‌‌- وزارت دارائی و وزارت کشاورزی مأمور اجرای این قانون می‌باشند.

رئیس- نظری نیست. ( نمایندگان- خیر نظری نیست ) دو شوری است این شور اول است برای ورود به شور ثانی رأی گرفته می‌شود آقایان موافقین قیام فرمایند (‌اکثر برخاستند) تصویب شد و به کمیسیون ارجاع می‌شود.

شمس ملک‌آراء- روز چهارشنبه جلسه است و لوایح زیاد داریم بنابراین جلسه را ختم بفرمائید.

14- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

رئیس- امروز جلسه ختم می‌شود و جلسه آینده روز چهارشنبه ساعت 5/9 دستور جلسه دو هفته چاپ و توزیع شده است.

( مقارن ظهر جلسه ختم شد)

رئیس مجلس سنا- ابراهیم حکیمی

+++

 

یادداشت ها