wait لطفا صبر کنید
کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس سنا » دوره دوم مجلس سنا

0/0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس سنا، دوره 2
[1396/06/22]

جلسه: 99 چهارشنبه 11 مرداد ماه 1334  

فهرست مطالب:

  1. تصویب صورت مجلس

2- بیانات قبل از دستور آقای ظهیرالاسلام

3- مراسله وزارت دادگستری راجع به اصلاح عبارتی در قانون تشکیل دیوان کیفر

4- تصویب لایحه تمدید اختیار کمیسیون‌های مشترک

5- تصویب لایحه منع کشب خشخاش و استعمال تریاک

6- تقدیم لایحه قرارداد بازرگانی و اقامت دریانوردی بین ایران و ایتالیا

7- تصویب لایحه تمدید حکومت نظامی در چهار نقطه

8- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس سنا، دوره 2

 

 

جلسه: 99

چهارشنبه 11 مرداد ماه 1334

(دوره پنجم اجلاسیه)

 

فهرست مطالب:

  1. تصویب صورت مجلس

2- بیانات قبل از دستور آقای ظهیرالاسلام

3- مراسله وزارت دادگستری راجع به اصلاح عبارتی در قانون تشکیل دیوان کیفر

4- تصویب لایحه تمدید اختیار کمیسیون‌های مشترک

5- تصویب لایحه منع کشب خشخاش و استعمال تریاک

6- تقدیم لایحه قرارداد بازرگانی و اقامت دریانوردی بین ایران و ایتالیا

7- تصویب لایحه تمدید حکومت نظامی در چهار نقطه

8- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

 

مجلس ساعت نه صبح به ریاست آقای تقی‌زاده تشکیل شد

1- تصویب صورت مجلس

رئیس- صورت مذاکرات جلسه نهم مرداد ماه امروز صبح توزیع شده است اگر نظری هست خواهند فرمود (اظهاری نشد) ظاهراً از آقایان حاضرین کسی نظری ندارد لذا تصویب می‌شود اسامی، اسامی غایبین و دیرآمدگان جلسه قبل قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

غایبین با اجازه آقایان: جمال امامی - امیر سلیمانی - سپهبد جهانبانی - خواجه نوری - دادگر - ساعد - سید محمدصادق طباطبایی - لسانی - مشیر فاطمی - نمازی - مافی - ممقانی - جم - اکبر - دکتر سعید مالک.

2- بیانات قبل از دستور آقای ظهیرالاسلام

رئیس- آقای ظهیرالاسلام مطلبی دارند بفرمایید

ظهیرالاسلام- عرض من امروز در خدمت آقایان عظام این بود که برای این جشن محترم پنجاه ساله، نیم قرن، مشروطیت که رئیس محترم مجلس و وکلای مجلس با نهایت زحمت کشیدن و در نهایت قشنگی دارند انجام می‌دهند و نمایندگان مجالس ممالک اسلامی را دعوت کرده‌اند در شرکت این جشن عالی و یقین است که در نهایت عظمت انجام می‌گیرد. همان طور که لایق مملکت شاهنشاهی ایران و کنستیتوسیون است عرض من در این است که در این جشن با این عظمن که مثل یک میز غذایی است که در نهایت قشنگی از گل و ظرف‌های چینی چیده می‌شود برای میهمانان ولی آیا باید دید بر روی این میز غذایی هست برای میهمانان که بخورند یا خیر؟ نیم قرن برای دنیا خیلی کم است مثل یک ثانیه می‌ماند ولی برای یک مملکت خیلی است پنجاه سال است که تقریباً صد کابینه آمده است و رفته است و اگر در این جشن غذایی تهیه شده بود در همان جشن دوره اول مشروطیت بود که توانستند تحویل میهمان‌ها که ملت ایران باشد غذایی بدهند، خوشوقت هستم که بعضی از آقایان وزرا تشریف دارند و امیدوارم قدری توجه در این عرایضم بکنند قصدم هیئت دولت فعلی نسبت حقیقتاً بدون الفاظ معموله هیئت محترم دولت امروز محل توجه شخص اعلیحضرت همایونی و مجلسین و مردم است برای این که هم خوب هستند و هم می‌خواهند کار خوب بکنند خصوص در این پرگرامی که در سه روز قبل آقای علاء در مجلس شورای ملی گفتند که این کارها را خواهیم کرد قصد من این است که لازم بود به عقیده خودم در این نقطه گفته باشم که در این پنجاه سال ابداً برای ملت ایران که میهمان‌های عزیز این جشن هستند در سر این میز هیچ نیست اگر قدری دقت بشود نه به دهات به خود شهرها، چون حکما ثابت کرده‌اند که اگر شیئی لوازم آن با او نباشد هر چه گفته شود نخواهد بود. کنستیتوسیون، مشروطه، مملکت آزاد در تحت قوانین یک لوازمی دارد که اگر آن لوازم با آن نبود هی شما بگویید مملکت ایران مشروطه است وقتی لوازم نبود نخواهد بود. آیا در این پنجاه شصت هزار قریه‌ای که در این ایران هست اگر بچینید این پنجاه سال را بچسبانید به 1323 قمری آقایان وزرا شما را به خدا و از روی حق و حقیقت بین خودتان و خدای یکتا یک جایی هست که کوچک‌ترین فرقی کرده باشد از جهت بهداشت از جهت فرهنگ ابداً فرقی در این پنجاه سال نشده و آن نور ایمان و حقیقی که در مردم بود خیلی از جهت اخلاق تنزل پیدا کرده آیا در پنجاه سال قبل این مقدار الکل استعمال می‌شد؟ ابداً، این مقدار تریاک استعمال می‌شد؟ ابداً این بیست ساله کودتای از 1300 تا 1320 شاهنشاه فقید اگر آن را بچینند و بچسبانند 1300 را به 1320 چه می‌شود تحویل ملت ایران داد؟ هیچ، چرا؟ دردسر این است که الان همین قانون مقدسی که آقای وزیر بهداری برای تریاک تریاک آورده‌اند گمان نمی‌کنم حتی کسی که خود او از روی مرض یا عادت مبتلا شده باشد بتواند بگوید که تریاک ترکش بد است (صحیح است) اما یک عیب دارد قانونگذار ابداً در فکر این نیست که اجرای قانون چگونه می‌شود یک قانونی می‌گذرانیم این قوانینی که در عرض این پنجاه سال از مجلس سنا شورای ملی و در عرض این چهار سال از مجلس گذشته است نه اجرا شده است و نه مجلسین نظارت در اجرا داشته‌اند که اگر یک وزیری اجرا نکرد با نهایت نزاکت و ادب به او بگویند چرا اجرا نکردی، این قانون منع مسکرات که گذشت اگر بد بود چرا گذشت؟ وقتی از دو مجلس گذشته است یعنی بیان حرمت 1300 سال قبل را کرده آقایان وزرا اقلاً پیاله فروشی را قدغن نکردند که تمام این فجایعی که هر روز در این مملکت هست و کشت و کشتار اتومبیل و چاقو واقع می‌شود از صد، نود و پنج از آن است واقعاً برای جشن این پیاله فروشی را قدغن بکنن که دلخوش بشوند که ماده قانون اجرا می‌شود مریضی وقتی نزد دکتر می‌رود نسخه می‌گیرد صرف نسخه مفید نیست

+++

باید دوا را خرید خورد و خوب شد صرف قانون کافی نیست این قدر کتب قانون نوشته شد، که حد ندارد این قانونی که آقای وزیر بهداری آورده انشاءالله امیدوارم این کابینه که هست اجرایش بکند به طوری که باعث ضرر یک مشت رعیت و اتلاف یک عده نفوسی که از بندر آستارا تا بندر گز به جهت کسالت یا جهت دیگر مبتلی شده‌اند نشود. عرض من تمام روی این بود که در این جشن محترم پنجاه ساله مشروطیت که با نهایت قشنگی داده می‌شود متأسفانه چیزی که تحویل میهمان‌ها داده شود نیست ولی ما از خداوند می‌خواهیم و این تذکر را بنده می‌دهم که به دست این کابینه با آن نطقی که جناب آقای علاء کرده‌اند سال دیگر بتوانند بیایند پشت این تریببون یا تریبون مجلس و بگویند که برای مردم این عمل و این عمل از روی قوانین پیش آمده تا بتوانند حق به معنای حقیقی خودش داشته باشند

3- مراسله وزارت دادگستری راجع به اصلاح عبارتی در قانون تشکیل دیوان کیفر

رئیس- راجع به لایحه مربوط به تشکیل دیوان کیفر که از مجلس گذشت و تصویب شد مراسله‌ای از وزارت دادگستری رسیده است و گویا یک اشتباه عبارتی یا اصلاح عبارتی باید بشود مراسله قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس سنا

چون در ماده دوم لایحه مربوط به تشکیل دیوان کیفر کارکنان دولت ظاهراً در موقع چاپ نسخی که قبل از جلسه مورخه 9/5/1334 بین جنابه آن آقایان سناتورها توزیع گردیده بعد از عبارت «مدیران کل» عبارت «رؤسای ادارات مرکزی وزارتخانه‌ها» از قلم افتاده بود و به این لحاظ بدون افزایش عبارت اخیر‌الذکر ماده دوم لایحه در جلسه عمومی مطرح گردیده متمنی است قدغن فرمایید برای تصحیح و رفع اشتباه نامبرده اقدام شایسته معمول فرمایند که از این حیث اشکالی پیش نیاید.

وزیر دادگستری

رئیس- آقای آموزگار بفرمایید

مخبر- عبارتی که در کمیسیون تصویب شده است کلمه رؤسای ادارات استان‌ها و شهرستان‌ها را هم دارد البته تهران هم جزء استان است و شهرستان به عقیده بنده از نظر وزارت دادگستری و محاکم این منظور تأمین است ولی آقای وزیر دادگستری می‌گویند بعد از کلمه وزارتخانه‌ها رؤسای ادارات مرکزی، هم بوده بنده عرض می‌کنم چون نوشته‌ایم استان و شهرستان شامل ادارات تهران هم می‌شود و چیزی حذف نشده بود چون آوردند و تطبیق کردیم ولی اگر آقایان موافقت دارند اضافه کردن آن چیز تازه‌ای نیست و یک توضیح واضحی است و مانعی ندارد و بنده هم موافقت می‌کنم که بعد از رؤسای ادارات کل «ادارات تابعه» مثل اداره شهربانی و آمار که اینها ادارات کل هستند «رؤسای ادارات مرکزی» نوشته شود که نظر آقای وزیر دادگستری این است و این عبارتی که بنده عرض کردم کافی است ولی چون ایشان نامه نوشته‌اند و مقام ریاست هم فرمودند قرائت بشود بنده هم موافقت می‌کنم که رؤسای ادارات کل مرکز هم اضافه بشود بسته به نظر آقایان است

4- تصویب لایحه تمدید اختیار کمیسیون‌های مشترک

رئیس- اگر آقایان موافقند چون توضیح عبارتی است و یک توضیحی است که بعد از گذشتن لایحه داده می‌شود (بعضی از نمایندگان - مانعی ندارد) ظاهراً مخالفی نیست همین طور تصویب می‌شود.

رئیس- حالا اجازه اجرای 23 فقره از لوایح دکتر مصدق جزء دستور است باید عرض بکنم که در این فاصله که این لایحه تقدیم مجلس شده است چند لایحه در کمیسیون‌ها تصویب شده و احتیاطاً در این لایحه گذاشته‌اند به احتمال این که شاید در کمیسیون‌های مشترک کارشان تمام نشود ولی در این بین سه چهار تا تمام شده است که حذف می‌شود از آن جمله لایحه مالیات بر درآمد است که کارش در کمیسیون مشترک تمام شده و لایحه حفظ امنیت اجتماعی و لایحه مطبوعات که اینها تمام شده و مراحل قانونی خودش را در کمیسیون‌های مشترک طی کرده است و به دولت از طرف مجلس سنا ابلاغ باید بشود و همین امروز هر سه ابلاغ می‌شود بنابراین از 23 فقره بیست تا باقی می‌ماند لایحه مطرح شد قرائت شد و به دو فوریتش رأی گرفته شد و هر دو تصویب شد حالا اگر لازم است یکبار دیگر قرائت شود (بعضی از نمایندگان - خوانده شده آقا کافی است) حالا ماده واحده مطرح است

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده واحده- دولت مجاز است لوایحی که طبق فهرست ضمیمه به کمیسیون‌های مشترک ارجاع و یا هنوز در آن کمیسیون‌ها مطرح نشده و تقدیم مجلس محترم سنا می‌شود مادام که تکلیف لوایح مزبور از طرف مجلسین تعیین نشده اجرا نماید

دکتر صدیق- این چیزی که ما در دست داریم غیر از این است

بعضی از نمایندگان- عوضی چاپ کرده‌اند به ما داده‌اند.

نبیل سمیعی- این چیزی که چاپ شده است آن لایحه‌ای است که دولت داد و به امضای جناب آقای نخست‌وزیر است بعد پریروز با حضور آقایان اصلاح شد و چون بعضی از لوایح برداشته شد و به جای آن اینها گذاشته شد دیگر مجال نشد که مجدداً چاپ شود.

دکتر صدیق- یک دفعه دیگر اصلاح شده آن را قرائت بفرمایید

رئیس- ماده واحده قرائت می‌شود

ماده واحده- دولت مجاز است 24 فقره لوایح مصوب آقای دکتر مصدق که طبق فهرست ضمیمه تقدیم مجلس سنا می‌شود و در سابق به کمیسیون‌های مشترک مجلسین ارجاع و در کمیسیون‌های مزبور مورد بحث و یا هنوز مطرح نشده مادام که لوایح مزبور به تصویب مجلسین نرسیده است کماکان اجرا نماید.

(صورت لوایح به شرح زیر است)

لایحه مربوط به وزارت فرهنگ

1- لایحه راجع به تحریک دانش آموزان و امتحان دهندگان سرپیچی از اجرای مقررات امتحانی.

2- لایحه راجع به مجازات دانش آموزان و دانشجویان و یا اشخاصی که به جای دیگری در امتحانات شرکت می‌کنند.

لایحه مربوط به وزارت دارایی

1- لایحه مربوط به کالاهای وارده از طرف اداره همکاری فنی.

2- لایحه راجع به تأسیس پلیس گمرک.

3- لایحه راجع به نسخ تصویب‌نامه‌های مربوط به امور استخدامی.

لایحه مربوط به وزارت کشاورزی

1- لایحه اجازه تأسیس بنگاه آبیاری.

2- لایحه قطع درخت گردو و دریافت عوارض از چوب‌های صادراتی.

لایحه مربوط به وزارت کشور

1- لایحه مربوط به بنگاه عمرانی کشور.

2- لایحه مطبوعاتی.

3- لایحه امنیت اجتماعی.

لایحه مربوط به وزارت اقتصاد ملی

1- لایحه مربوط به معادن برای مدت 3 ماه و با قید این که دولت در ظرف این مدت لایحه جامعی برای معادن تقدیم مجلسین نماید

لایحه مربوط به وزارت کار

1- لایحه شرکت‌های تعاونی

2- لایحه بیمه اشخاص ثالث در مقابل حوادث

فهرست لوایحی که مورد احتیاج دادگستری است

1- لایحه مجازات اخلالگران در صنایع نفت ایران

مصوب 22/7/31

2- لایحه اصلاح ماده 13 قانون راجع به ورود و اقامت اتباع خارجه در ایران

مصوب 16/11/31

3- لایحه مربوط به دفاتر اوراق اداره ثبت کل

مصوب 21/10/31

4- لایحه مجازات حمل چاقو و انواع دیگر اسلحه سرد و اخلال نظم و امنیت عمومی

مصوب 17/7/31

5- لایحه اصلاح ماده 43 قانون مجازات مرتکبین قاچاق

مصوب 14/8/31

6- لایحه چک بی‌محل مصوب 27/8/31

7- لایحه تشدید مجازات بزه عبور از مرزی

مصوب 28/7/31

8- لایحه اصلاح مواد 23 و 24 قانون مجازات مرتکبین قاچاق مصوب اسفند 1312

مصوب 16/2/32

9- لایحه اصلاح قانون مجازات مرتکبین قاچاق

مصوب 25/3/32

10- لایحه مربوط به متهمین قاچاق

مصوب 21/4/32

رئیس- چنانکه عرض کردم دو فوریت لایحه تصویب شده حالا خود لایحه مطرح است در کلیات صحبت می‌شود آقای دکتر صدیق بفرمایید

دکتر صدیق- بنده می‌خواستم توضیح مرحمت بفرمایند که آیا متنی که می‌خواهند به مورد اجرا بگذارند آن متنی است که با امضای دکتر مصدق رسیده است یا متنی است که دولت تقدیم مجلسین کرده است و یا متن جداگانه‌ای است که حالا تقدیم خواهد کرد. کدام یک از این سه متن است؟

رئیس- آقای وزیر دادگستری بفرمایید

وزیر دادگستری (آقای دکتر امینی)- عرض کنم آنچه که دولت تقدیم مجلس کرده است همان لوایحی است که آقای دکتر مصدق امضا کرده‌اند بنابراین مادام که تکلیف آنها در کمیسیون‌ها و مجلسین معین نشده همان لوایح امضا شده ایشان را اجرا می‌کنیم البته بعد اگر تغییر و تبدیلی در کمیسیون‌ها یا مجلسین داده شد آن متن تغییر داده شده اجرا خواهد شد ولی عجالتاً همان متنی است که ایشان امضا کرده‌اند

رئیس- آقای نیک‌پور بفرمایید

نیک‌پور- چون شور در کلیات این لایحه است بنده نظری داشتم که می‌خواستم توجه دولت را جلب کنم

به طوری که خاطر همکاران محترم استحضار دارد اخیراً وزارت اقتصاد ملی به سه قسمت مجزا و منفک تقسیم شد و هر قسمت از امور این وزارتخانه به مسئولیت یک معاون که در آن قسمت صلاحیت دارد محول شده و از جمله امور معدنی و کارهای مربوط به معادن یه یک نفر معاون جدیدی که از طرف وزیر اقتصاد ملی انتخاب و به مجلسین معرفی شده محول شده است و برای انجام این منظور و هدفی که برای این فکر اساساً

+++

بود یک مطالعات قبلی شده بود که آن مطالعات عبارت از این بود که هر یک از این سه قسمت تجارتی و صنعتی و معدنی در یکی از این دستگاه‌ها متمرکز باشد و برای این تمرکز البته یک فوائد بی‌شماری بود که در کمیسیون‌های مشترک که صحبت شده بوده روی این نظر موافقت شد و با آقای نخست‌وزیر هم مذاکره شد ایشان هم موافقت کردند به این که هر قسمتی از این امور که در دستگاه‌های مختلف کشور مشغول فعالیت و کار هستند در یک نقطه متمرکز بشود از جمله کار معادن بود که به طوری که بنده مکرر در اینجا عرض کرده‌ام و خاطر همکاران محترم را توجه داده‌ام این تفرق و تلاشی امور معدن موجب شده بود که از این منبع تولیدی آن استفاده‌ای که باید کماهو حقه مملکت بکند نکرده و حتماً لازم بود که این امور در یکجا متمرکز بشود و البته آقایان به خاطر دارند که کارهای استخراج معادن و اکتشاف معادن و بهره‌برداری از معادن یک قسمت در ینگاه اکتشافات و معادن و سازمان برنامه عمل می‌شود یک قسمت در اداره معادن وزارت اقتصاد ملی و یکی قسمت در اداره معادن و امتیازات وزارت دارایی. یک قانون معادن هم ما داریم که آن قانون معادن از تصویب مجلس شورای ملی گذشته بود که بعداً آقای دکتر مصدق بر طبق اختیارات حاصله آن قانون را ملغی کرد و یک قانون دیگری تدوین کرد و تنظیم کرد و به موقع اجرا گذاشت البته در کمیسیون مشترک که ما مطالعه کردیم اشکالات زیادی به این قانون دوم متوجه بود و به علاوه شکایات زیادی هم از مردم رسیده بود نسبت به این قانون دوم که بعد از یک سلسله مذاکراتی که در کمیسیون شد بالاخره به این نتیجه رسیدیم که بهتر این خواهد بود که یک شخص مسئولی که دارای اطلاعات کافی در امور معادن باشد و در کار معادن و اکتشافات هم ذی‌نفع نباشد چون متأسفانه بنده باید اینجا یک پرانتز باز کنم که در گذشته در بعضی از قسمت‌های معادن آن طوری که باید و شاید مسئولین کار وظایف خودشان را از نقطه نظر حفظ منافع عمومی انجام ندادند روی این نظر بنده در جلسه خصوصی استدعا کردم که دولت به این موضوع معادن که یکی از منابع مهم تولیدی است توجه مخصوص بکند و این امور را در یک دستگاهی متمرکز بکند و در نتیجه تمرکز این امور و جلوگیری از این تشتت و تفرق و تلاشی یک نتیجه عاید بشود و آن این است که اشخاصی که می‌خواهند مراجعه بکنند برای کار معادن یک مرکز ثابتی باشد که بتوانند آنجا مراجعات خودشان و پیشنهادات خودشان را بدهند و بشود از این منابع تولیدی به نفع مملکت استفاده کرد آن روز از اطرف دولت موافقت شد که قانون معادن مورد مطالعه دقیق دولت قرار بگیرد و برای مدت سه ماه مطالعات کافی بکند و قانون معادن رابه مجلس پیشنهاد بکند در اینجا البته همین موضوعی که مورد موافقت قرار گفت در متن لایحه‌ای که الان مطرح است گنجانده شده ولی بنده خواستم در ضمن این که دولت در خلال این سه ماه باید لایحه مربوط به معادن را مطالعه بکند و قانون معقولی که متضمن مصلحت اقتصادی مملکت باشد پیشنهاد بکند و در آن قانون آن نظریات را بگنجاند یک نکته را در نظر بگیرند و این تذکر بنده فقط از این نقطه نظراست که الان باز آن پراکندگی که وجود دارد مانع از این است که اشخاص بتوانند پیشنهادات خودشان را به یک مرکز معینی بدهند و یک جواب منطقی بگیرند (صحیح است) و نظر بنده این است که دولت در ضمن این قانونی که می‌خواهد پیشنهاد بکند بنگاه اکتشافات و معادن که در دست سازمان برنامه است و همچنین اداره امتیازات و معادن که در وزارت دارایی است اینها را هم ضمیمه این دستگاه بکنند که در مقابل مجلسین یک مسئولی معرفی شده باشد و مردم هم در مراجعات خودشان همین طور دائم به مراجع مختلف نروند که نتیجه مثبت عایدشان نشود (صحیح است) بالاخره خواستم از این موضوع استفاده بکنم و از آقایان اعضا دولت خواهش کنم که به این موضوع توجه بکنند و در موقع تدوین قانون این را در نظر داشته باشند که آن منظور اصلی ما فوت نشود (صحیح است) چون تمام منظور این بود که افرادی که می‌خواهند یک معدنی استخراج بکنند و یا شرکتی برای ایجاد منابع تولیدی تأسیس بکنند اینها به قسمت‌های مختلف مراجعه نکنند و بالاخره هم نتیجه مثبت نگیرند. یک دستگاه را مسئول این کار بکنند که نه در وزارت دارایی و نه در سازمان برنامه دستگاه‌های علیحده وجود نداشته باشد یعنی همین معاون وزارت اقتصاد ملی که معرفی شده است برای کار معادن مسلط بر تمام امور معادن و مقررات قانونی و سازمان‌ها و تشکیلات باشد و اگر مراجعاتی می‌شود در آن مرجع جواب مثبت یا منفی به اشخاص داده شود والا مردم را به دوایر مختلف سوق ندهند که بالاخره نتیجه مثبت از این عمل عاید مملکت نشود خواستم این تذکر را عرض کنم و استدعا دارم با موافقتی که از طرف مجلس می‌شود برای این که این اختیارات برای مدت سه ماه تمدید شود آقایان در این مدت سه ماه با کمال دقت این موضوع را انجام بدهند و مطالعه بکنند که یک عمل خلاف منظوری انجام نشود (صحیح است)

رئیس- آقای مهندس شریف امامی بفرمایید.

مهندس شریف امامی- بنده راجع به اصل پیشنهاد دولت عرضی ندارم و موافق هستم ولی می‌خواستم یک پیشنهادی بکنم که لایحه‌ای که تا حال رویش عمل شده است و حقوقی برای مردم ایجاد شده است و به تصور این که در این دو سه روز اخیر ممکن است در کمیسیون‌ها به تصویب برسد بگذرد آن را دولت در لیست لوایح نگذاشته است ولی متأسفانه وقت کافی نبود و این امر باعث می‌شود که حقوق عده‌ای فوق می‌شود این است که بنده پشنهاد می‌کنم لایحه حقوق بازنشستگی افسران و کارمندان و ردیف افراد شهربانی کل کشور و افراد پلیس راه‌آهن جزء این فهرست منظور شود (بعضی از نمایندگان - بسیار خوب)

رئیس- آقای وزیراقتصاد ملی بفرمایید

وکیل وزارت اقتصاد ملی (آقای کاشانی)- بنده نسبت به فرمایشات جناب آقای نیک‌پور خواستم عرض کنم همان طور که می‌فرمایند متأسفانه امور معادن متفرق است و در سه جا است یعنی در واقع دو جا یکی در وزارت اقتصاد ملی است در قسمت معادن و یکی هم در سازما ن برنامه در اداره اکتشافات وزارت دارایی الان عملی می‌شود که همان اداره معادن سابق است خود بنده وقتی که آمدم در وزارت اقتصاد ملی متوجه شدم که یک عملی در دو جا می‌شود یکی از وزارت اقتصاد ملی و یک در سازمان برنامه فوراً تلفن کردم به آقای ابتهاج که آقا معنی ندارد که یک کار در یک مملکت در دو جا بشود ایشان هم با بنده موافق بودند و قرار شد که مطالعه بکنیم و اتفاقاً چون مصادف بود با این که این لوایح اینجا مطرح می‌شد قرار شد همان طور که جناب آقای نیک‌پور فرمودند فکری بشود که این تشتت و تفرقه‌ای که الان وجود دارد از بین برود با آقای ابتهاج هم مذاکره شده است اما یک فرق مختصری دراد کاری که سازمان برنامه می‌کند با کاری که ورزات اقتصاد ملی فقط اجازه بهره‌برداری و این طور چیزها دستش است در صورتی که سازمان برنامه خودش مثل یک فرد مثل یک شرکت اجازه از وزارت اقتصاد ملی می‌گیرد برای اکتشاف بعضی مواد معدنی که برای خودش لازم دارد مثلاً سنگ سیمان و سایر چیزها ولی معهذا کارها همان طور که فرمودند طوری است که هم در اینجا است و هم در آنجا و امیدوارم در این فرصتی که هست یک قانون بسیار مفیدی همان طور که فرمودند تنظیم شود که از این تشتت و تفرقه جلوگیری بکند و بیاید و تصویب شود

رئیس- در کلیات ظاهراً دیگر نظری نیست آقایانی که با ورود در شور خود ماده موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد حالا صحبت در خود ماده است (مهندس شریف امامی - نظری نیست آقا) چون نظری نیست پس باید رأی گرفته شود به اجرای موقتی 23 فقره لوایح (بعضی از نمایندگان - 20 فقره) (مهندس شریف امامی - یک لایحه هم بنده پیشنهاد کرده‌ام) بلی، بلی بیست فقره لایحه به علاوه پیشنهادهایی که رسیده است و به آن چیزی باید اضافه شود. حالا پیشنهادی که رسیده قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس سنا

چون از طرفی لایحه قانونی سازمان صنایع کشور در کمیسیون مشترک اقتصاد به تصویب رسیده و فرصت کافی برای طرح آن در کمیسیون مشترک اقتصاد نخواهند بود و از طرف دیگر بودجه این سازمان در ردیف 24 بودجه کل کشور به تصویب مجلسین رسیده و نیز در ضمن برنامه‌های فوری سازمان برنامه مصوب کمیسیون برنامه وظایفی به عهده سازمان صنایع محول شده که باید انجام گیرد امضا کنندگان زیر پیشنهاد می‌نماییم که لایحه قانونی سازمان صنایع کشور نیز به تعداد لوایحی که دولت تقدیم مجلس سنا نموده اضافه گردد. چند امضا

رئیس- آقای وزیر دادگستری بفرمایید

وزیر دادگستری- عرض کنم دولت البته مایل بود که تمام این لوایحی که معوق است در آن صورت بگذارد ولی در آن کمیسیونی که تشکیل شد آقایان فرمودند برای این که بار سنگین نشود و در حقیقت اختیارات به طور مطلق نباشد آنهایی که فوریت و ضرورت قطعی داشته باشند بگذارند البته پیشنهاداتی که آقایان می‌کنند دولت نهایت موافقت را دارد و کاملاً قبول می‌کند

مهندس شریف امامی- زیاد بارمان را سنگین نمی‌کند

رئیس- البته آقایان توجه باید بفرمایند که به تدریج ممکن است هر کسی لایحه‌ای به خاطرش بیاید و اضافه بکند و آن وقت سر بزند به چهل پنجاه لایحه ‌این را باید اول فکرش را کرده باشند حالا یک پیشنهاد دیگری رسیده است راجع به دو سه تا لایحه دیگر البته بر حسب اصول مانعی نیست که یکی از آقایان یک پیشنهاد بکند اما می‌ترسم که بحث زیاد بشود آقای آموزگار فرمایشی دارند بفرمایید

آموزشگار- به عقیده بنده پیشنهاد از طرف مجلس سنا برای این که دولت اجازه اجرا داشته باشد بر خلاف اصول است دولت حق ندارد و بعد از روز آخر اینها ملغی است حالا دولت آمده است متوسل شده است به مجلسین که من چند تا لایحه ضروری دارم که خواهش می‌کنم کمیسیون تشکیل بدهید و موافقت بکنید. از ده تا شروع شده به 23 تا رسیده حالا که بنا شده موافقت بکنیم و بعد هم مجلس شورای ملی با نظر ما موافقت بکنند ما چطور می‌توانیم که

+++

خومان پیشنهاد بکنیم و اجازه اجرا بدهیم و حالا چون بالاخره سه نفر چهار نفر از آقایان محترم پیشنهاد کرده‌اند می‌شود قبول کرد ولی دیگر پیشنهاد نفرمایند

رئیس- عجالتاً مسئله سازمان صنایع مطرح است و باید رأی بگیریم برای اضافه کردن به آن لوایحی که مال دولت است وآقای معاون نخست‌وزیر فرمایشی دارند

معاون نخست‌وزیر (آقای ذوالفقاری)- همان طور که جناب آقای دکتر امینی فرمودند دولت خیلی مایل است که تمام لوایحی که در کمیسیون‌ها باقی است اجازه اجرایش را مجلسین بدهند ولی همان طور که فرمودند قرار بر این شد که دولت 23 فقره لایحه تقدیم مجلس سنا و مجلس شورای ملی بکند و دولت هم به قول خودش وفا کرده و 23 لایحه تقدیم کرده الان اگر بنا باشد استثنایی قائل باشند برای یک موضوع این گمان می‌کنم خوب نباشد یا اجازه بفرمایند که همه لوایحی که پیشنهاد می‌فرمایند تصویب شود و یا یک استثنا از نظر دولت معنی ندارد

نیک‌پور- خواهش می‌کنم پیشنهاد بنده را بخوانند

رئیس- آقای سرلشگر مطبوعی بفرمایید

سرلشگر مطبوعی- این دو لایحه‌ای که پیشنهاد شده لوایحی است که در یکی از کمیسیون‌های مشترک تصویب شده منتهی حدس می‌زدند این یکی کافی نیست و بعداً معلوم شد که در کمیسیون دیگری هم باید برود چون وقت نیست این است که تقدیم شده به هر حال این دو لایحه هر دو در کمیسیون‌های مشترک مجلسین گذشته لایحه‌ای که نگذشته باشد نیست به این جهت استدعا می‌کنم که رأی بگیرند که ضمیمه بشود

رئیس- آقای دکتر ملک‌زاده بفرمایید

دکتر ملک‌زاده- اگر در مجالسی که جوان‌ها عضویت داشته باشند و خیلی آشنایی به قوانین نداشته باشند چنین پیشنهاداتی بشود خیلی جای تعجب نیست ولی در اینجا عدم آشنایی و رعایت اصول اسباب حیرت است از یک طرف گفته می‌شود که چون از فردا اختیار کمیسیون‌های مشترک تمام می‌شود بنابراین هر لایحه که در اینجا خاتمه نیافته باشد دیگر قابل طرح و آمدن به مجلس نیست و صورت قانونی ندارد.

از یک طرف گفته می‌شود که آن یکی را چون چند نفر امضا کرده‌اند آن را بگذرانند اساساً مجلس وقتی قبول کرد که یک مرحله‌ای به آن صورت طی شد و من در سهم خودم بسیار مشعوفم و از کسانی که در این راه قدم برداشتند که این کمیسیون‌های مختلط ملعون از بین رفت بسیار متشکرم چرا به واسطه آن که من شخصاً مراجعه کردم به آن لوایحی که از طرف دولت مصدق به تصویب رسیده بود با آن اصلاحاتی که در مجلس و در کمیسیون‌های مختلط شده بود و خدا می‌داند با کمال بی‌نظر، (چه نظری دارم من) دیدم که به جای یک اصلاحاتی یک مفاسدی هم به وجود آمده است (بعضی از نمایندگان - این طور نیست) در بعضی نه همه و بنابراین من در سهم خودم از این که این کمیسیون‌های مختلط منحل شد و بنا شد این لوایح مثل لوایح معمولی به مجلس بیاید و به کمیسیون‌های مربوطه برود بسیار متشکر و سپاسگزارم و اما در اینجا هیچ مانعی ندارد که از طرف نمایندگان هر چند لایحه‌ای که جزء لوایح دکتر مصدق بوده است و در این لیست گذاشته نشده جزء آن لیست گذاشته شود هیچ مانعی ندارد، بیست تا سی تا با هم بگذارند مانعی ندارد

رئیس- پس رأی می‌گیریم به اضافه کردن لایحه سازمان صنایع کشور

نیک‌پور- بنده استدعا می‌کنم قبل از این که رأی در این موضوع گرفته شود بنده 3 فقره را پیشنهاد کرده‌ام که یکی از آنها هم همین است بنده نسبت به مجموع 3 فقره پیشنهاد داده‌ام دستور بفرمایید قرائت بشود بعد نسبت به فقره رأی بگیرند

رئیس- پیشنهادات را یکی یکی رأی می‌گیریم اول راجع به پیشنهاد آقایان که برای سازمان صنایع پیشنهاد داده‌اند جنابعالی هم دوباره درج کرده‌اید در پیشنهاد خودتان ولی آقایان توضیح دادند بحث کافی شد رأی می‌گیریم و بعد از آن پیشنهاد آقای مهندس شریف امامی است برای شهربانی و بعد از آن پیشنهاد جنابعالی که یکی آن ساقط می‌شود (صحیح است)

حالا رأی می‌گیریم آقای مؤید ثابتی می‌گویند شاید دولت مخالف است (کفیل وزارت اقتصاد - مخالف نیستیم موافقیم) خود دولت مخالفتی ندارد رأی می‌گیریم به اضافه کردن قانون سازمان صنایع کشور به آن 20 فقره که باقیمانده است حالا پیشنهاد آقای مهندس شریف امامی (مهندس شریف امامی - اجازه بدهید توضیحی عرض بکنم) اجازه بدهید خواهند بشود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم لایحۀ قانونی بازنشستگی افسران و کارمندان و افراد و ردیف افراد شهربانی کل کشور و افسران و هم‌ردیفان و استواران و درجه‌داران و افراد پلیس راه‌آهن به فهرست ضمیمه ماده واحده اضافه شود.

شریف امامی

مهندس شریف امامی- اگر مخالفی نیست بنده عرضی ندارم (مخالفی نیست)

رئیس- اگر نظری نیست رأی می‌گیریم به اضافه کردن این لایحه آقایانی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. پیشنهادی از آقای نیک‌پور رسیده است خوانده می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم لایحۀ سازمان صنایع کشور، بازنشستگی پلیس راه‌آهن و لایحه قانونی کمک به مستمندان از محل عوارض بنزین جزء این لایحه بشود

نیک‌پور

رئیس- آقای نیک‌پور بفرمایید

نیک‌پور- عرض کنم بنده در پیشنهادی که تقدیم کرده بودم چند تا موضوع بود یکی در ضمن پیشنهاد عده‌ای از آقایان راجع به صنایع کشور تصویب شد و یکی هم آقای مهندس شریف امامی پیشنهاد کردند و این یکی هم راجع به عوارض بنزین اضافه است که بنده پیشنهاد کردم استدعا می‌کنم موافقت بفرمایید که آن هم اضافه بشود

دکتر صدیق- اگر درست خرج بشود موافقیم

نیک‌پور- آن را دیگر بنده مسئولش نیستم

رئیس- پس در طرح پیشنهادی آقای نیک‌پور درباره مستمندان...

نیک‌پور- بنده آن دو تا را استرداد می‌کنم چون در مجلس تصویب شد همون لایحه کمک به مستمندان است.

رئیس- آقایان اگر موافقند که لایحۀ کمک به مستمندان به آن اضافه بشود قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) این هم تصویب شد دیگر چیزی نمانده فقط آقای ناصری پیشنهادی داده‌اند که قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم لایحۀ تهیه وسایل مبارزه با قاچاق که در کمیسیون مشترک دادگستری به تصویب رسیده و منتظر فرصت است که در کمیسیون مشترک دارایی نیز تصویب و قابل اجرا باشد به صورت 21 لایحه اضافه شود

ناصری

بعضی از نمایندگان- هست آقای

ناصری- می‌گویند نیست. آقای رئیس کمیسیون دارایی می‌گویند در صورت نیست.

نظام‌مافی- چند ماده هست که کمیسیون دادگستری موافقت کرده و به کمیسیون دارایی رفته بنابراین خوب است باشد و پیشنهاد آقای ناصری به جا است

نبیل سمیعی- توجه بفرمایید این لوایح هست: لایحه اصلاح مواد 23 و 24 قانون مرتکبین قاچاق و لایحۀ مربوط به متهمین قاچاق.

ناصری- این لایحه مربوط به تهیه وسایل مبارزه با قاچاق است به علاوه اگر در صورت هم بود خارج می‌شود اشکالی ندارد.

نبیل سمیعی- حالا این را [ناخوانا] مبارزه با فساد بکنید.

رئیس- آقا این یکی را که پیشنهاد کرده‌اید رأی می‌گیریم ولی هر کدام دیگر را می‌خواهید کتباً باید پیشنهاد بفرمایید. آقایان چه نظری دارند در باب لایحۀ مبارزه با قاچاق آن هم ضمیمه این لایحه شود (نمایندگان - موافقیم آقا) خوب آقایانی که موافقند آن هم ضمیمه بشود قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد حالا 24 هم گذشت.

(شمس ملک‌آرا - دیگر بس است)

ماده واحده قرائت می‌شود.

(به شرح سابق قرائت شد)

رئیس- ظاهراً آنچه که اضافه شدنی بود اضافه شد حالا باید برویم برای آخر ولی قبل از آن یک پیشنهادی رسیده از آقای دکتر سجادی که ظاهراً همه آقایان موافقند قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به این شرح به ماده واحده افزوده شود.

تبصره- مدت اجزا موقت این قانون 4 ماه از تاریخ ابلاغ لوایح به دولت می‌باشد و هر گاه ظرف مدت نامبرده لوایح مذکور به تصویب مجلسین نرسد اجرای موقت آنها موقوف و تصویب این لوایح جریان عادی قانونگذاری را طی خواهد کرد. دکتر سجادی

رئیس- آقای دکتر سجای بفرمایید

دکتر سجادی- اولاً یک اشتباهی در اینجا شده است که از تاریخ ابلاغ این قانون مراد است نه از تاریخ لوایح اگر یک دفعه دیگر قرائت بفرمایند مراد بنده این است که از تاریخ ابلاغ این قانون عرض کنم که بنده یقین دارم که آقایان همکاران محترم بنده با من هم عقیده‌اند که دولت با تقدیم این لایحه یک تقاضای فوق‌العاده و استثنایی کرده است اجرای یک لایحه‌ای قبل از این که طی مدارج قانونگذاری را بکند این یک امر خلاف اصلی است البته آقایان نمایندگان دولت توضیح دادند به چه علت این تقاضا را کرده‌اند و چون نظر مساعدی هست بر قبول این تقاضا بنده هم عرضی ندارم چیزی که هست برای این که این امر صورت لایتناهی پیدا نکند بنده پیشنهاد کردم که آقایان تصویب بفرمایند که این اجرایش محدود به چهار ماه از تاریخ ابلاغ این قانون به دولت باشد (صحیح است) بدیهی است یک مطلب هم مربوط به دولت نیست مربوط به خود ما است و آن این است که ما خودمان اهتمام بکنیم که این لوایح ظرف این مدت صورت رسیدگی قطعی را در مجلس پیدا بکند و قانونی باشد که به دولت ابلاغ شود در این مورد البته آقایان رؤسای مجلسین و همچنین دولت هم به سهم خودش برای تقاضای در دستور گذاشتن این لوایح تسریع لازم را خواهند کرد این است که به نظر بنده تصویب یک چنین

+++

تبصره‌ای ضروری است (صحیح است)

رئیس- آقای دکتر امینی.

وزیر دادگستری (آقای دکتر امینی)- بنده خیال می‌کنم که در مجلس شورای ملی هم اکثریت آقایان موافق باشند که یک مدتی برای اجرای این قانون باید در نظر گرفت از این جهت دولت مخالفت اصولی ندارد ولی یک مطلبی هست چرا ما تقاضای تمدید کرده‌ایم برای این که یک قسمت از لوایح آقای دکتر مصدق برای افراد ایجاد حقی کرده است که فکر ‌کردیم اگر اینها ملغی بشود ممکن است ایجاد مشکلات برای مردم و دولت بکند و حالا این 4 ماهی که آقایان پیشنهاد کردند و دولت لوایح خود را تهیه کرده و جزو دستور هست دولت وظیفه خودش را انجام داده و حالا اگر به جهاتی فرض بفرمایید که در ظرف این چهار ماه عملی انجام نشد آن وقت اجازه بفرمایید که دوباره بیاییم و تقاضای تمدید بکنیم یا دولت که وسیله فشار آوردن به مجلسین را ندارد مگر این که خود آقایان در ضمن این ماده یا این تبصره تکلیفی برای این کار تعیین بفرمایید که اگر احیاناً مجلسین این کار را نکردند تکلیف دولت چیست؟ یعنی دوباره با همین وضعی که الان مواجه هستیم مواجه خواهیم بود و ناگزیریم همان استدلال را بکنیم که چون حقوق مکتسبه برای مردم ایجاد شده است باید این لوایح را اجرا کرد خیال می‌کنم این کار ما نیست و خود آقایان برای مجلسین وظیفه‌ای قائل بشوند که کمیسیون‌ها یا مجلسین حداکثر تا فلان مدت موظف باشند رد یا قبول بکنند این لوایح را

رئیس- تکلیف دولت همان خواهد بود که اگر الان لایحه را رد بکند، وسیله فشار نمی‌خواهد مجلسین می‌خواهند به دولت کمک بکنند که کارش بگذرد و آن را هم خواهند کرد. آقای مسعودی فرمایشی دارید بفرمایید.

مسعودی- بنده با تعیین مدت کاملاً موافقم چون اگر مدت تعیین نشود این بی‌معنی خواهد بود پس این تعیین مدت کمال لرزوم را دارد ولی اگر برگردیم به گذشته می‌بینیم که در گذشته یک تسهیلاتی فراهم بود برای این لوایح و آن کمیسیون‌های مشترک بود و با این که کمیسیون‌های مشترک بود و تسهیلات فراهم بود معذلک نزدیک یک سال گذشت و نصف این مقدار قوانین هم نگذشت حالا این طور نیست حالا یک قانون در دو مجلس باید مراحل طبیعی و عادی خودش را طی کند یعنی یک لایحه ممکن است به دو کمیسیون سه کمیسیون مراجعه شود و یک لایحه ممکن است دو شور طی شود و اغلب لوایح دو شوری است ممکن است یک لایحه در دو شور در کمیسیون‌های مختلف هر لایحه‌ای 15 روز یک ماه وقت بگیرد بنابراین اگر آقایان توجه دارند به این که بعد از گشتن مدت دیگر تمدید نکنند بهتر این است که الان مطالعه بفرمایند و امکانات را در نظر بگیرند که آیا در مدت چهار ماه که دو ماه از آن تعطیل است و ما در 14 مهر مجلس را باز می‌کنیم می‌ماند دو ماه حالا در دو ماه آیا 24 قانون به طور عادی و طبیعی از کمیسیون‌های مختلف که شور می‌شود از مجلس می‌گذرد؟ هرگز؟ بنابراین از حالا توجه داشته باشند آقایان که مدت طوری باشد که بشود این قانون از دو مجلس بگذرد بنده نظرم این است و با مدت حرفی ندارم ولی طوری تعیین بشود که متناسب باشد.

رئیس- البته مجلس سنا هر طور صلاح بداند کار خودش است ولی باید توجه داشته باشند که این لایحه در مجلس شورای ملی هم باید بگذرد آقای وزیر دادگستری مسبوق هستند و آنجا احتمال می‌رود که اصلاً نگذرد اگر این اصلاح بشود ما توافق کردیم بدون اجازه آقایان عرض می‌کنم هر جور رأی بدهند مانعی ندارد ولی آنها شاید دو سه ماه موافقت دارند مثلاً دو ماه تعطیل مجلسین که گذشت اولین کارش را دولت همین لوایح قرار بدهد دولت تقاضا بکند اکثریت هم که دارد در هر دو مجلس هر تقاضایی بکند قبول می‌کنند باید اینها را بر تمام لوایح مقدم بدارند و تمام بکنند بر فرض محال نشد نظیر همین را بیاورید تقاضا بکنید.

معاون نخست‌وزیر- ما موافقیم و بنده از جناب آقای دکتر سجادی تقاضا می‌کنم که مدتش را اضافه بفرمایند که 4 ماه بشود 6 ماه که عملی باشد.

دکتر سجادی- احتمال عدم قبول دارد احتمال رد دارد.

ذوالفقاری- دو ماه را استدعا داریم جنابعالی اگر موافقت بفرمایید 6 ماه بکنید ما مجلس را درست می‌کنیم (دکتر سجادی - 6 ماه بفرمایید موافقم)

رئیس- آقای اگر بخواهید بگذرد همین 4 ماه حد اعلایش است (یکی از نمایندگان - دولت تقاضا کرده) به دولت مربوط نیست اگر مجلس قبول بکند کارشان سبک می‌شود آنها گفتند دو ماه به استثنای تعطیل یا 4 ماه با شمول تعطیل باز هم دو ماه بعد از تعطیل می‌شود تمام این کارها را تمام بکند آقای دکتر ملک‌زاده

دکتر ملک‌زاده- عرض کنم که به عقیده بنده این پیشنهادی که جناب آقای دکتر سجادی دادند پیشنهاد صحیحی بود متأسفانه به واسطه عدم رعایت اصول هنوز قوانین و اختیاراتی که به مرحوم داور داده شده که بیاید به صورت قانون قطعی در بیاید در حال اجرا است و برنگشته است که صورت قانون پیددا بکند ولی می‌خواهم این نکته را عرض بکنم که آن چیزهای که ما خودمان نمی‌خواهیم به گردن دیگری می‌گذاریم من در آن تاریخ نوشته‌ام که تا قبل از مشروطه در خانه‌اش را جاروب نمی‌کرد می‌گفتند چرا جارو نمی‌کنی می‌گفت که خانه صاحب دارد منتظر بود که امام زمان بیاید و جاروب بکند حالا تکلیف این لوایح با ما است دولت داده است در اجرا هم هست اگر ما علاقه‌مندی نشان بدهیم و سعی بکنیم قانون بگذرد زودتر می‌گذرد اگر ما نخواهیم دولت بر فرض هم کوشش بکند الحمدلله ما خوب ایستادیم هزار مانع می‌تراشیم بنابراین تأمینش با ما است خود جنابعالی هم که در کمیسیون دادگستری هستید و ما موافقیم که در قسمت خودمان بدون این که منتظر مجلس بشویم مجلس شورای ملی خود می‌داند ولی شک نیست خود شما آقا وزیر بوده‌اید می‌دانید گذراندن این قانون که بعضی شاید 40 یا 50 ماده است این صحبت یک روز و دو روز و چهار روز نیست ما دو ماه و نیم تعطیل داریم در دو ماه این قوانین نمی‌گذرد بنابراین موافقت بفرمایید همان شش ماه باشد هم ما و هم دولت سعی می‌کنیم که بگذرد (شمس ملک‌آرا - 6 ماه موافقیم)

رئیس- آقای کاشانی بفرمایید

کفیل وزارت اقتصاد ملی- در صورتی که اینجا نوشته شده ضمیمه است لایحه معادن یک قدری فرق دارد با اینها یعنی محدود شده است برای سه ماه و حالا که قرار شده است بقیه لوایح هم محدود بشود به هر مقدار که آقایان تصمیم اتخاذ بفرمایند یا 4 ماه یا 6 ماه بنده می‌خواستم استدعا بکنم که آن لایحۀ معادن هم حدش همان حدی باشد که برای سایر لوایح است. بنده شاید بد متوجه شدم به نظر بنده نوشته شده است این لایحه باید تا سه ماه اجرا شود و بعد از سه ماه قابل اجرا نخواهد بود مگر دولت لایحه جدیدی بدهد اگر آن لایحه جدید که دولت داد و در سه ماه تصویب نشد لایحه‌ای که الان ورود دارد آن هم ملغی شد آن وقت تکلیف چیست؟ این بود که بنده خواستم استدعا بکنم حالا که لوایح دیگر هم مدتش محدود می‌شود حد آن هم همان باشد (مسعودی - بنده هم پیشنهاد کردم که 4 ماه پس از تعطیل تابستان باشد)

رئیس- آقای آموزگار

آموزگار- اولاً نظر جناب آقای کفیل وزارت اقتصاد ملی راجع به این که سه ماه معادن هم عطف بشود به مدتی که تعیین شده این مطلب تأمین است زیرا در این لایحه ننوشته‌اند که جلوی اجرا را بگیرد نوشته‌اند لایحه مربوط به معادن برای سه ماه و یا حداکثر دولت در ظرف این مدت لایحه جامعی برای معادن تقدیم بکند و نگفته است بعد از 3 ماه اجرا نشود حالا اگر مضمونش این باشد پیشنهاد حذف بدهید و بنده هم نظری ندارم و موافقم ولی راجع به اصل موضوع آقایان هم خوشبختانه وارد هستند تماس هم با مجلسین دارند و کلاً همه وحدت نظر دارند و نظر همۀ ماها هم یکی است ولی در تماس‌ها فرد فرد ما با آقایان تماس داریم یک حقایقی هست که از نظر جریان نمی‌شود اینجا در جلسه علنی گفت صحیح است که ما مستقل، آنها هم مستقل هر رأیی ما دادیم و آنها رأی دادند صحیح آرا مختلف اگر دارند در این موقع که دولت دچار این زحمت هست و امروز غروب هم این قوانین ملغی شده است به اتکا قانون اساسی از فردا قابل اجرا نیست اگر بنا شد که ما تصویب کردیم ولی مجلس شورای ملی اگر در جلسۀ فردا یا به زودی تصویب نکند این فاصله چه می‌شود؟ فکر این را بفرمایید که حقوق مکتسبه مردم که آقای وزیر دادگستری فرمودند چه می‌شود. قضیه،قضیه فوق‌العاده است گرهی در کار هست قضیه عادی نیست که با یک حالت عادی بخواهیم با نسنجیدن تمام اطراف و جوانب تصمیم بگیریم موضوع فوق‌العاده، قضیه فوق‌العاده، زمان هم فوق‌العاده، برای این که عرض کردم مجلس امروز تمام می‌شود اگر در قوانین مملکت قانون اساسی پیش‌بینی کرده است اگر مجلسین اختلاف نظر پیدا کردند کمیسیون مختلط است، راه حل دارد البته خیلی هم روشن است این قضیه قضیه‌ای نیست که ما استناد بکنیم که اگر مجلسین اختلاف نظر کردند برود به کمیسیون مختلط الی آخر که تکلیف معین بشود دولت دچار زحمت است، آقا دولت آمده آنجا ما 5 نفر که نماینده شما بودیم در جلسه خصوصی امر فرمودید رفتیم به آنجا 4 ساعت یک روز 4 ساعت یک روز به قدری زحمت کشیدیم راجع به این لوایح دولت یکی یکی گفت نظر من اینها است و آنها لازم است باید اجرا شود دلیلش هم این است که اگر یک روز جلو اجرا گرفته شود اسباب تشنج و زحمت است برای ما بعد از حرف‌های زیاد تصویب کردیم و گزارش در جلسه خصوصی عرض کردیم مواجه شدم با مدت دیدیم رئیس جلسه برای این که بگویند با تصویب نهایی مجلسین زمینه حاضر نیست بعد از مذاکرات زیاد و زحماتی که مقام ریاست کشیدند زحماتی که مقام ریاست مجلس شورای ملی کشیدند گفتند خوب زمینه ممکن است برای اتحاد نظر تا حدود سه ماه ممکن است باز چانه زدند که دو ماه تعطیل است و گفتند اقلاً یک کاری بکنید که 4 ماه بشود گفتند 4 ماه حالا آقایان می‌خواهند بکنند 6 ماه، مجلس است مستقل است اختیار هم با آقایان است

+++

مجلس است رأی او متبع است ولی این حقایق را بنده خدمتتان عرض کردم و اما این که یکی از آقایان فرمودند که بعد از 4 ماه تمدید می‌شود، لغت تمدید مرد آقا! اسمش را نبرید! دیگر این قوانین دکتر مصدق امروز عصر تمام است رأی دادید که چون بر خلاف قانون اساسی است ملغی است یک اجرا موقتی را اجازه می‌دهید نسبت به 23 قانون مسئله تمدید اگر بنا بود حالا می‌کردند این راه حل‌ها که فرمودید کمیسیون خصوصی تشکیل بشود برای این بود که مخالف قانون اساسی و قوانین مملکتی نشود پس بنابراین دیگر تمدید و این حرف‌ها مطلقاً نیست و شاید این موضوع که اگر در 4 ماه تصویب نکند چه باید کرد مقام ریاست صریحاً جواب دادند گفتند و الان اگر تصویب نمی‌کردید چه می‌کردند 4 ماه دیگر هم بکنند و اما این که اگر مجلس و کمیسیون‌ها سعی بکنند آقا توی این گرما کدام دعوت از کمیسیون دادگستری شد که نیامده‌اند کمیسیون‌ها هم البته می‌آیند و زحمت هم می‌کشند و امیدوارم که تا چهار ماه تمام بشود فقط یک نکته‌ای هست که اگر موافقت کند دولت توی همین 23 تا هم آنهایی که ضرورت دارد بالنسبه آنها را جلوتر بیندازد و مرتب به کمیسیون بفرستد که در این چهار ماه آنهایی که واقعاً حقوق مکتسبی برای مردم هست و دچار زحمت می‌شود جلو بیندازند حالا اگر راجع به مجازات قاچاق تهیه نشد چهار ماه دیرتر تهیه شود ولی بعضی‌ها هست که حقیقتاً تماس با حقوق عامه دارد و اگر نباشد تصویب نشود بعد از چهار ماه باور بفرمایید که برای هر دولتی چه این دولت و عدم وسیله مبارزه قاچاق هر دولتی دیگر دچار زحمت و ایجاد تشنج می‌کند. (بسیار خوب)

رئیس- باید حالا رأی بگیریم آنچه که لازم بود گفته شد و آقای وزیر دادگستری هم در این صحبت‌ها وارد بودند، و اگر ایشان ریسک این را می‌کنند ما دیگر آخرین جلسه‌مان است امروز دیگر نمی‌توانیم زیاد بکنیم یا کم بکنیم، پس می‌رود آنجا هر کاری خودشان می‌خواهند بکنند ما که اول در جلسه خصوصی مجلس سنا موافقت کردیم که بدون مدت گفتند یک سال ما صحبت کردیم آخرش در سه ماه ولی بنده دیروز عصر اصرار کردم چهار ماه بکنیم یک قدری بیشتر وقت داشته باشند، یک قدری بعد از تعطیلات باشد. حالا هر طور که صلاح می‌دانید؛ به پیشنهاد آقای دکتر سجادی رأی می‌گیریم.

آقای ذوالفقاری.

معاون نخست‌وزیر - دولت هم امر جناب آقای تقی‌زاده ریاست مجلس سنا را اطاعت می‌کند و همان چهار ماه را موافقت می‌کند.

مسعودی - بنده چهار ماه پیشنهاد کرده‌ام پس از تعطیلات

رئیس- آقا آنها می‌گویند دو ماه بدون تعطیلات یعنی به استثناء تعطیل ما گفتیم 4 ماه با تعطیل همان معنی می‌شود حالا شما می‌فرمایید چهار ماه بی‌تعطیل می‌شود 6 ماه به هر حال رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر سجادی تا چهار ماه اجرای موقت اجازه داده شود آقایان که موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. (مسعودی بنده پیشنهاد خودم را پس می‌گیرم) پس حالا به خود لایحه باید رأی بگیریم ظاهراً 24 فقره شد و این 24 فقره لایحه را اجرای موقت اجازه داده می‌شود به دولت تا چهار ماه در سر چهار ماه البته موقوف‌الاجرا می‌شود مگر این که جریان پارلمانی را سیر بکند و البته خواهد کرد پس مجدداً در کلیات اگر نظری هست علی‌الرسم خواهند فرمود (نظری نیست) ظاهراً نظری نیست پس رأی می‌گیریم به کلیه لایحه یعنی ماده واحده با اجازه اجرای موقت 24 فقره از آن لوایح برای مدت چهار ماه آقایانی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

5- تصویب لایحه منع کشت خشخاش و استعمال تریاک

رئیس- آقای وزیر بهداری مدنی است برای لایحه کشت خشخاش می‌خواهند صحبت بکنند، آقای دکتر صدیق پیشنهادی داده‌اند برای فوریت این لایحه بدون فوریت شور اول است ولی چون وقت منقضی است به شور ثانی دیگر نمی‌رسیم این است که ایشان توجه فرمودند و تقاضای فوریت کردند.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم که لایحه منع کشت خشخاش و استعمال تریاک با یک فوریت تلقی شود

دکتر صدیق

رئیس- با یک فوریت یعنی همین شوری که می‌کنیم شور آخر باشد

آقای دکتر صدیق بفرمایید

دکتر صدیق - علت این که بنده پیشنهاد فوریت دادم چند چیز است یکی این که یک مرتبه این لایحه آمده است اینجا و نظریات آقایان محترم بیان شده و اظهار شده و کمیسیون که بعداً تشکیل شده است این نظریات را رعایت کرده و درباره آنها بحث کرده است و تصمیمی اتخاذ کرده است.

دوم این که در کمیسیون‌های مختلطی که تشکیل شد از سه کمیسیون بهداری و دارایی و کشاورزی 25 نفر از آقایان محترم دعوت شدند که شرکت بکنند یعنی نصف عده نمایندگان مجلس سنا به اضافه چند نفر از آقایان دیگر که در این سه کمیسیون تشریف ندارند و تشریف آوردند و نظریات خودشان را فرمودند و البته کمیسیون طبق گزارشی که ملاحظه می‌فرمایید پیشنهاد داده است.

و دلیل سوم این که به طوری که مقام ریاست فرمودند این آخرین جلسه‌ای است که ما قبل از تعطیل داریم زیرا مطابق آیین‌نامه از اول تیر باید مجلس تعطیل شود و هنوز نشده بنابراین دیگر وقتی نخواهد بود که یک شور دیگر بکنیم به اضافه تمام مطالب گفته شده است اگر دومرتبه برود به کمیسیون دیگر مطلب تازه‌ای نخواهد بود که به آن اضافه شود این است که بنده پیشنهاد می‌کنم که فوریت آن تصویب شود.

فرخ- مخالفم

رئیس- با فوریت مخالفید بفرمایید

فرخ - فرمایشات آقای دکتر صدیق راجع به فوریت موضوع به هیچ‌وجه قابل قبول نیست چرا؟

اولاً قوانینی که بخواهند با اعمال نفوذ و فشار بگذرانند قابل اجرا نخواهد بود قانون باید با دقت مطالعه و [ناخوانا] و دو شور بشود.

باید دقت کرد تا بتوان بعد اجرا کرد والا با فشار هی تند تند بنشینید و پا بشوید این آقا قانون نخواهد شد. اما راجع به کمیسیون که فرمودند متأسفانه کمیسیون کشور نبود تمام نظریاتی که دادم یک کدامش را تحت توجه قرار ندادید و توجه هم نگردید حالا بنده دلایل خودم را در پشت تریبون در موقع طرح لایحه عرض خواهم کرد.

رئیس- وقت قرائت راجع به طرح لایحه بگویید راجع به فوریت مطلبی دارید بفرمایید.

فرخ - بنده راجع به فوریت که فرمودند اولاً این لایحه فعلاً آمده است به مجلس سنا بعد باید برود به مجلس شورای ملی و معلوم نیست در آنجا چه تغییراتی داده شود و باز برگردانند به مجلس سنا در هر حال به این فوریت که شما امروز رأی بدهید و این لایحه قابل اجرا نیست باید دید که شما الساعه در امروز رأی قطعی هم بدهید باید برگردد به مجلس شورای ملی بنابراین این لایحه بهتر است دو شوری باشد و اما این هم که فرمودید مجلس جلسه آخرش است بنده خواستم از مقام ریاست استدعا بکنم که این ماده آیین‌نامه را راجع به تعطیل حذف بفرمایید که ما اصلاً بدنامیش را نکشیم.

(دکتر بیانی - فشاری در کار نبود. به هیچ‌وجه فشاری در کار نبود)

رئیس- آقای فرخ بر خلاف فوریت حرف زدند آقای دکتر صدیق پیشنهاد فوریت کرده بودند و دلایل آن را هم گفتند حالا باید رأی بگیریم به فوریت این لایحه (فرخ - عده کافی برای اخذ رأی نیست) ظاهراً عده کافی است (فرخ - بیست و پنج نفر در جلسه بیشتر حضور ندارند) (نبیل سمیعی - 25 نفر کافی است) آقایانی که با فوریت لایحه موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. در کلیات لایحه قبلاً صحبت شده بود حالا ماده به ماده قرائت می‌شود و نسبت به آن رأی گرفته خواهد شد. حالا گزارش کمیسیون و ماده اول قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش در کمیسیون شماره 7 به مجلس سنا

لایحه شماره 65020 - 6/11/1329 موضوع منع کشت خشخاش و استعمال تریاک که در جلسه مورخ 28/4/1334 مجلس سنا مقرر گردیده بود در کمیسیون مختلط بهداری - دارایی - کشاورزی مورد شور و رسیدگی قرار گیرد با حضور آقایان دکتر صالح وزیر بهداری، مهندس طالقانی وزیر کشاورزی، مبشر معاون وزیر دارایی مطرح و پس از اصلاحات لازمه به شرح زیر به تصویب رسید اینک گزارش آن برای شور اول تقدیم مجلس محترم سنا می‌شود

مخبر کمیسیون شماره 7 - دکتر بیانی قانون منع کشت خشخاش و استعمال تریاک

ماده 1 - از تاریخ تصویب این قانون کشت خشخاش و تهیه و ورود مواد افیونی (تریاک و شیره و سایر مشتقات آن) و استفاده از اماکن عمومی برای استعمال مواد مزبوره و ساختن و وارد کردن آلات و ادوات مربوطه به آن در سراسر کشور ایران ممنوع خواهد بود.

رئیس- آقای فرخ بفرمایید.

فرخ - بنده در جلسه قبل عرض کردم که با استعمال تریاک همه مخالف هستند (نمایندگان - صحیح است) ولی استعمال تریاک با کشت خشخاش دو عمل است، دولت ترکیه مقدار زیادی کشت خشخاش و تریاک دارد ولی تریاک نمی‌کشند، (وزیر بهداری - در مذهب آنها حرام است) لرستان یکی از نقاطی است که محصول آن منحصر است به تریاک ولی در آنجا یک نفر تریاکی وجود ندارد، تریاک را جای دیگر می‌کشند نه آنجایی که زراعت می‌کنند، بنده در کمیسیون پیشنهاد کردم که دولت باید منع کشت خشخاش را در مدت سه سال عملی نماید. یعنی در مهر و آبان سال 1334 یک ثلث موضوع کند و در سال 1335 یک ثلث و در سال 1336 به کلی تمام بکند که دیگر کشت خشخاش نشود و در نقاطی که می‌شود محصول دیگر جایگزین آن شود، محصول دیگری جایگزین آن بکنند و فقط در دو منطقه آباده و لرستان که محصول دیگری نمی‌شود جای آن را بگیرد، تریاکش محصور بشود به مقدار معینی و برای مواد به اصطلاح طبی و مدیکال مصرف کنند (وزیر بهداری

+++

نمی‌شود آقا) این پیشنهاد را آقای وزیر بهداری فرمودند که عملی نیست، آقای وزیر بهداری شما که نمی‌توانید یک ثلث را کم کنید چطور همه‌اش را جلوگیری خواهید کرد؟ به بنده بگویید ببینم. آقای وزیر بهداری بنده والی آذربایجان بودم والی خراسان بودم والی فارس بودم، والی کرمان بودم، والی گیلان بودم، وزیر داخله بودم و تمام نقاط مملکت را یکی یکی دیده‌ام، شما که نمی‌توانید یک ثلث را جلوگیری بکنید تمام آن را چطور می‌توانید جلوگیری کنید، اگر فقط منظور این است که بگویید چون پرگرام دولت مبارزه با فساد است و تریاک هم واقعاً یکی از فسادهای مهم است لذا جهت مبارزه با فساد تریاک را هم جلوگیری کرده‌اید اگر مقصود این است، فبها‌المراد باشد. ولی اگر منظور این است که نقشه را عملی کنید و مناطقی را جلوگیری بکنید شما پریروز بود آقای وزیر جنگ نشسته‌اند اینجا می‌نویسند که باصری را خلع سلاح کنید توصیه می‌شود نکنید باصری خلع اسلحه نشده را شما آن وقت می‌توانید جلوی تریاکش را بگیرید یا بروند ادارات این کار را عملی بکنند؟ می‌خواهید آقا ما را گول بزنید (وزیر بهداری - در آنجا به دست خود آقا این کار را عملی خواهیم کرد) در امسال ولو بنده استاندار فارس هم باشم و شما بخواهید تا آخر شهریور بروم فارس و در آبان تریاک تمام منطقه فارس را جلوگیری کنم این یک امر محالی است، اگر بنده دو سال، سه سال والی فارس باشم و انتریک‌های مرکز هم گذاشت بلی صحیح است این کار را خواهم کرد (وزیر بهداری - انشاءالله به دست شما عملی خواهد شد) آقا والله بالله بنده مقصود و نظری ندارم و اهل تریاک و زراعت تریاک هم نیستم منظورم این است که این عملی که شما می‌کنید قابل اجرا باشد می‌توانید فارس را در مدت یک سال یا دو سال با مساعدت و کمک آقای وزیر جنگ به مرور خلع اسلحه کنید و آن وقت در مناطقی که خشخاش کشت می‌شود به جای آن در آن مناطق یکی یکی زراعت دیگری بگذارید تا این کار عملی شود والا فقط اگر «شاتو آن اسپانی» است دلمان خواسته است این عملی نیست. آقا می‌نویسند که ما طایفه دره شوری را خلع اسلحه کرده‌ایم و هفتاد قبضه تفنگ گرفته‌ایم، آقا در دره شوری پنج هزار قبضه برنو است آن وقت شما چطور می‌خواهید در همان منطقه جلوی تریاک را بگیرید! این آقا نمی‌شود، بنده این عرایضی را که می‌کنم اصراری ندارم که مجلس رأی بدهد یا رأی ندهد بنده این عرایض را می‌کنم برای این که امروز می‌دانم که شما تا سال 1338 موفق به جلوگیری از کشت خشخاش نخواهید شد این عرایض بنده را یادداشت بفرمایید و اگر همچو چیزی نشد دست بنده را قطع کنید، آقا شما بدانید که ممکن نیست در ظرف یک سال بتوانید در تمام مناطق ایران منع کشت خشخاش بکنید. حالا می‌خواهید بکنید، بکنید این لایحه در جلسه قبل رفت به کمیسیون که مجدداً مورد دقت قرار گیرد کمیسیون فقط کاری که کرد این بود که یک تبصره به آن زیاد کرد که دولت به آنها کمک مالی خواهد کرد آقا به خدای واحد و احد که اگر یک فاز دولت بتواند کمک مالی به این مردم بکند (وزیر بهداری - آقا دولت کمک خواهد کرد) از کدام اعتبار از کدام محل (وزیر بهداری - از بانک کشاورزی) با دویست و هفتاد میلیون کسر بودجه؟ چه عرض کنم «انا رب‌الابل و للبیت و رب‌الاخر» بنده عرایض خودم را عرض کردم و حالا بسته به نظر اکثریت مجلس است و بنده مدعی نیستم.

عرض دوم بنده این است که کسانی که استعمال تریاک می‌کنند آنهایی که از امروز تریاکی می‌شوند آنها را محکوم کنید به هشت سال حبس با اعمال شاقه و محرومیت از حقوق اجتماعی و آنهایی که مثلاً تا پنجاه سال دارند و معتاد هستند آنها را تا شش ماه ملزم کنید که تریاک‌شان را ترک کنن والا به حبس با اعمال شاقه محکوم خواهند شد و کسانی که از پنجاه سال سن‌شان بیشتر است اداره‌ای باشد و به آنها جواز بدهند جلوگیری از استعمال تریاک برای آنها حکم انتحار را دارد و این درست نیست، آن را هم قبول نکردند گفتند در نظامنامه‌اش هست

عرض سوم بنده راجع به قاچاق بود گفتم کسانی که در داخله کشور مشغول قاچاق هستند آنها را محکوم بکنید به هشت سال حبس با اعمال شاقه و دو برابر قیمت برایشان تعیین بکنید ولی کسانی که از خارج قاچاق می‌کنند از مملکت اجنبی تریاک را به طور قاچاق وارد مملکت می‌کنند حکمش اعدام باشد، این را هم قبول نکردند که به صرفه‌تان بود، خوب این کمیسیون نتیجه‌اش چه بود؟ هیچ آقای دکتر صدیق

«نشستند و گفتند و برخاستند»

به هیچ کدام از پیشنهادات بنده توجه نمی‌کردند (وزیر بهداری - اینها ضمن آیین‌نامه منظور شده است) بنده ندیده‌ام به هر حال بنده این نکته را به آقا عرض می‌کنم که بنده صد در صد موافقم که امروز باید با کمال سختگیری و شدت اماکن عمومی را بست به شرطی که کمیسر ماهی دو هزار تومان نگیرد (دکتر صدیق - کلانتر) عرض کنم که بنده چند مرتبه از کمیسیون عرایض همین موضوع را نوشتم به دولت و اجرا نشده است حالا ببینیم آقای وزیر بهداری چطور اجرا خواهند فرمود. گذشته از اینها شما از امروز جلوی کشیدن تریاک را با کمال سختی بگیرید ولی زراعت خشخاش را باز هم عرض می‌کنم موفق نمی‌شوید که در ظرف یک سال منع کنید، من حاضرم به این قانون رأی بدهم ولی در نظامنامه شما این موضوع را رعایت کنید، این کار نمی‌شود آقا احترامش با اجرای آن است برای قوه مقننه موهن است که قانونی بگذارند و اجرا نشود اقلاً این را در نظامنامه رعایت کنید والا به محظور بر خواهید خورد، بنده شاید تا سه چهار سال دیگر زنده نباشم شما آقای وزیر بهداری جوان هستید و خواهید دید که بنده با موی سفیدم عرضی که می‌کنم روی تجربه است و صحیح است و اشتباه خواهید کرد آقایان می‌خواهند رأی هم بدهند بدهند، اشکالی ندارد.

رئیس- آقای دکتر ملک‌زاده بفرمایید.

دکتر ملک‌زاده - عرض کنم بیشتر این که من به یک اندازه علاقه‌مندی راجع به این قانون پیدا کردم کتابچه و رساله‌هایی است که منتشر شده است راجع به این موضوع و البته از طرف اشخاصی که از راه کشت خشخاش استفاده می‌کنند یا این که بدبختانه معتاد هستند و همان طوری که با کمال حسن نیت آقای فرخ گفتند باید در نظامنامه‌ها نوشت حتی یک اشخاصی هستند که اگر تریاک را از آنها قطع کنند می‌میرند و واقعاً این است که باید نشست و با در نظر گرفتن مصلحت البته یک نظامنامه کامل و قاطعی تدوین کرد. اساساً جناب آقای فرخ مادام که دنیا رو به نیروی روشنایی می‌رود یک کارهایی است که ما بخواهیم یا نخواهیم باید بشود یکی از آنها همان کشت یک سمی است که در سال میلیون‌ها افراد را مسموم می‌کند (فرخ - دولت با کمال سختی از کشیدن تریاک جلوگیری کند) آقا اجازه بفرمایید اختلاف ما با شما در همین جا است مادام که تریاک مثل نخودچی کشمش در دسترس مردم گذاشته شده است محال است به وسیله حب و مریضخانه و وسایل دیگر بتوانند جلوگیری کنند (نمایندگان - صحیح است) این بدبختی است آقا یک ملتی مثل ملت ترکیه بشود که خشخاش را می‌کارد ولی استعمال نمی‌کند (دکتر بیانی - در آنجا از نظر مذهبی حرام است) نکته‌ای که می‌خواهم توجه آقایان را جلب کنم این است که امروز در تمام دنیا موتوری که جامعه بشر را می‌چرخاند و این جامعه را به این مقام علم و تمدن رسانده است نیروی کار است هر فردی که نیروی کار آن بیشتر است افراد دیگر به او محتاج هستند و بالاخره او سروری خود را در جامعه احراز می‌کند، این ملت آلمان هم در جنگ بین‌المللی که شش سال جنگید پولی نداشت فقط با کار این جنگ را انجام داد و بعد از جنگ هم امروز با کار این مقامی را که ملاحظه می‌فرمایید پیدا کرد و هر عاملی که به نیروی کار یک فرد یا یک جامعه صدمه بزند به عقیده من جامعه مصلح باید سعی بکند که آن عامل را از میان بردارد و به طور قطع و مسلم مسئله استعمال تریاک یکی از عواملی است که به نیروی معنوی یعنی نیروی روحی و نیروی جسمی جامعه صدمه وارد می‌آورد و از این نیرو می‌کاهد، اساس سوسیالیستی هم از روی همین پایه کار البته استوار است که امروز در [ناخوانا] دارای این همه مزایا شده است در طب جناب آقای امیر اعلم تشریف دارند یک مبحثی ما داریم که می‌گویند بعضی از اقوام و ملل هستند که آنها از نظر «پاتولژی» مریض نیستند ولی وقتی که نگاه‌شان می‌کنند آدم سالمی هم نیستند، آدم‌های ضعیف و نحیف که نه دارای بنیه و نیروی معنوی هستند و نه دارای بنیه و نیروی مادی.

بعد می‌گوید یکی از فلاسفه است که در صدد کشف این موضوع برآمدند که چه عواملی سبب شده است که یک قسمت از نژادش را به این صورت در آورده است پس از تحقیق معلوم شد که در مملکت ما دو عامل موجب این بدبختی شده است که یکی مالاریا و یکی هم مسئله تریاک که این دو عامل نه فقط از نیروی بدنی و جسمی ما فوق‌العاده کاسته است و ما را به تنبلی و بیکاری واداشته است، حتی از نظر علم الروح این عدم اراده و هزارها معایب روحی و اخلاقی که در ما هست در نتیجه این تریاک و در نتیجه مالاریا است. خوشبختانه چند سال است که مبارزه با مالاریا شروع شده است و پیشرفت‌های مهمی هم شده است و امید دارم که ریشه این مرض تا چند سال دیگر از مملکت ما کنده شود، و این عامل دوم هم که عبارت از تریاک است بالاخره باید از میان برود. اصلاً جای تعجب است که در یک مملکتی در قرن بیستم گفته شود یک جماعتی زحمت می‌کشند و یک سمی را به وجود می‌آورند که با این سم هزاران نفر را مسموم بکنند. این عمل یک قسمت از این جامعه است، درست فکر بکنید چون عادت قبح را از میان می‌برد یا اگر نبرد قبح را در نظر مردم کم می‌کند! آقا شما حاضر نشوید که بگویند در دنیا یک مملکتی است که چندین صد هزار نفرشان بیست و چهار ساعته مشغول کار هستند و عرق می‌ریزند و زحمت می‌کشند و یک سمی را به وجود می‌آورند برای این که به واسطه به وجود آوردن این سم هزارها نفر دیگر را هم مسموم بکنند. من خودم در سه سال پیش در کرمان بودم یک احصائیه به دست آوردم که آقا روزی یازده من تریاک در این شهر گدا که گدایی

+++

و بدبختی آن هم روی استعمال تریاک است مصرف می‌شود. بچه وقتی متولد می‌شود تریاک به او می‌دهند تا وقتی که از دنیا می‌رود آقا روزی 11 من تریاک در این شهر استعمال می‌شد و دود می‌شد. البته مسلم است که این یک ضرر اقتصادی دارد (دکتر بیانی - ندارد) دارد آقا، کمی دارد ولی این ضرر در مقابل مصلحت جامعه، صحت جامعه کم‌ترین و کوچک‌ترین ارزشی به عقیده من ندارد و فقط نکته قابل توجه این است که شما گفتید صحیح است که اجرا بشود ولی کم‌کم، آقا به عقیده بنده قانون در این مملکت مسخره شده یک عمل هجوی شده راجع به منع کشت خشخاش در چند سال پیش قانونی گذاشته است نمی‌دانم مراجعه کرده‌اید یا نه. آقا منظور از تصویب قانون این است که آن قانون عملی شود.

«دو صد گفته چون نیم کردار نیست»

البته امیدوارم که این تصمیمی که گرفته شده است و اسباب سرفرازی ما در جامعه است و با این عمل یک لکه سیاهی که روی پیشانی ملت ما هست برداشته می‌شود دولت موفق شود که به مورد عمل درآورد و همه ما هم کمک کنیم در انجام این امری که به نفع مردم است.

رئیس- آقای ناصری بفرمایید

فرخ - ایشان موافق هستند بگذارید یک مخالف صحبت بکند.

ناصری - بلی بنده موافقم.

رئیس- آقای وزیر بهداری

دکتر صدیق- اجازه بفرمایید بنده جواب آقای فرخ را عرض کنم.

رئیس- بفرمایید.

دکتر صدیق - جناب آقای فرخ اسم بنده را بردند و فرمودند که فلانی و کمیسیون نشستند و گفتند و برخاستند. بنده به این دلیل می‌خواهم چند کلمه عرض بکنم والا مطلب اساسی را یک قسمت جناب آقای دکتر ملک‌زاده فرمودند و یک قسمت دیگر را هم جناب آقای دکتر صالح وزیر بهداری خواهند فرمود ما در سه جلسه که روی هم رفته هفت ساعت می‌شد صرف این لایحه کردیم یک جلسه یک ساعت و یک جلسه سه ساعت و یک جلسه سه ساعت و تمام مطالبی که ممکن بود در این باب گفته شود آنجا گفته شد و جواب داده شد این قسمتی که خیلی مورد توجه جناب آقای فرخ است و به آن اشاره فرمودند به ایشان جواب عرض کردم و در ضمن یک آیین‌نامه‌ای که از طرف دولت تدوین شده و به کمیسیون آوردند و چاپ هم شده است و بنده خدمت ایشان ارائه داده‌ام منظور شده است تمام نکات، برای استحضار خاطر ایشان عرض می‌کنم که در این آیین‌نامه که 28 ماده دارد چند قسمت دارد، یک قسمت راجع به کشت خشخاش است، یک قسمت راجع به حمل مواد افیونی است یک قسمت برای مبارزه با استعمال تریاک است که از طرف کمیسیون مشترک تصویب خواهد شد و این آیین‌نامه مجری خواهد شد و در ماده آن پیش‌بینی شده است تمام نکاتی که فرمودند و بنده فقط یک ماده را می‌خوانم برای این که مطمئن بشوند که دولت تمام این نکات را در نظر دارد ماده 5 می‌گوید «هر کس مواد افیونی به طور قاچاق از ایران خارج یا در ایران وارد کند به حبس مجرد از دو تا 5 سال و پرداخت جریمه نقدی معادل یکصد ریال برای هر یک گرم مال مورد قاچاق محکوم خواهد شد و در صورت تکرار علاوه بر پرداخت جریمه فوق در دفعه دوم به حبس با اعمال شاقه از سه تا 5 سال و در دفعه سوم به حبس ابد محکوم خواهد شد» ملاحظه بفرمایید که بیش از آنچه شما در نظر دارید دولت پیش‌بینی کرده و به محض این که این لایحه تصویب شد این آیین‌نامه را بنده خواهم آورد و تقدیم مجلس خواهم کرد و در کمیسیون دادگستری و کشاورزی و کشور مطرح خواهد شد و پس از تصویب به موقع اجرا گذاشته می‌شود، البته تا به حال در اجرای قانون آن طوری که می‌بایستی نهایت کوشش را بکنیم شاید نکرده‌ایم و شاید اشکالاتی هم برای اجرای قانون در مملکت به طور کلی وجود داشته است ولی امیدوارم که با کمک مجلس و با داشتن یک دولت صالحی این قانون به طور صحیح اجرا شود و آن نتیجه‌ای که ما از آن در نظر داریم اخذ شود.

فرخ- اجازه می‌فرمایید.

رئیس- بفرمایید.

فرخ- جناب آقای دکتر صدیق تصدیق بفرمایید در یک چنین امر مهمی هفت ساعت مذاکره کافی نیست، چرا این آیین‌نامه را برای بنده نفرستادید؟ (دکتر بیانی - بعداً می‌فرستیم) همین پروژه‌ای که دادید بنده معتقدم برای قاچاق وارد کردن تریاک به ایران این که نوشته‌اید کم است باید بنویسید هر کس تریاک به طور قاچاق وارد ایران کند اعدام شود، یقین دارم تمام تریاک افغانستان سرحد خراسان را بر می‌دارد عرض کردم آن روز آقای وزیر کشور بودند غارهایی در آنجا هست که پنج کیلومتر و شش کیلومتر توی کوه خروار خروار تریاک از افغانستان می‌آید و در آنجا مخفی می‌کنند از ترکیه هم تریاک قاچاق می‌آید، در مورد قاچاق داخله همان چیزی که نوشته‌اید کافی است ولی در مورد قاچاق خارج باید نوشته شود هر کس تریاک از خارجه به طور قاچاق وارد مملکت کند اعدام شود و الا موفق به جلوگیری نخواهید شد و بنده تمنی می‌کند این پروژه را هم به بنده بدهید برای این که آنچه گفته می‌شود اگر بنا باشد این قانون اجرا شود تقریباً نصفش در قسمت جنوب فارس است بنده می‌خواهم این را هم ببینم که چیست و بعد راجع به آباده و لرستان آقا یک فکری بکنید در نتیجه کاشته نشدن تریاک آنها از گرسنگی خواهند مرد این درست نیست یک فکری بکنید.

رئیس- پیشنهادی برای کفایت مذاکرات رسیده است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

چون موافق و مخالف به اندازه کافی توضیحات در اطراف لایحه داده‌اند پیشنهاد می‌کنم به کفایت مذاکرات رأی گرفته شود.

دکتر سجادی

رئیس- آقای دکتر سجادی بفرمایید.

دکتر سجادی - گرچه مطلب محتاج به توضیح زیاد نیست و به عقیده بنده به قدر کافی آقایان موافق و مخالف صحبت کرده‌اند و کسانی هم که مثل بنده نه اطلاع از کشت تریاک دارند و نه از استعمال آن آنها هم به قدر کافی اطلاع پیدا کردند که اثرات عمل چیست و مضرات آن از چه قرار است و اگر منع شود چه فوایدی دارد به این جهت بنده تقاضا می‌کنم که رأی به کفایت مذاکرات بگیرید.

رئیس- آقایانی که با کفایت مذاکرات موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. پیشنهادی از آقای سپهبد امیراحمدی رسیده که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

بنده پیشنهاد می‌کنم که در منطقه لرستان که به هیچ‌وجه افراد لر آلودگی به استعمال تریاک را ندارند موقتاً مشمول این قانون نشوند دولت پس از آن که در مناطق آلوده و سایر مناطق منع کشت خشخاش را عملی نمود منطقه لرستان هم در آن زمان مشمول این قانون گردد.

سپهبد امیراحمدی

رئیس- آقای سپهبد امیراحمدی بفرمایید.

سپهبد امیراحمدی - بنده تردید ندارم که نمایندگان محترم به این نکته توجه فرموده‌اند که هر فردی که پشت این تریبون بیاید هر چه اظهار می‌کند فقط و فقط به خیر و صلاح مملکت است والا هیچ کس بر علیه مملکت نمی‌آید اینجا مطالبی را بگوید، مطالبی که گفته می‌شود روی دو پایه است، بعضی‌ها روی علم و اطلاع و وارد بودن در مسائل صحبت می‌کنند، بعضی‌ها روی عقیده و سلیقه و فکر خودشان، این که بنده این پیشنهاد را کرده‌ام که لرستان مشمول نشود از این نقطه نظر است که نمایندگان محترم به خوبی شاهد این مطالبی هستند که بنده می‌خواهم عرض کنم. امنیت کشور در طلوع اعلیحضرت رضا شاه از پشت دروازه‌های تهران شروع شد مخصوصاً من به خاطر دارم که لجام اشرار لرستانی از پشت دروازه بروجرد و همدان و کرمانشاه جمع‌آوری شد بنابراین اگر پایه این امنیتی که امروز به وجود آمده است مختل شود ممکن است دچار زحمت بشویم تصور نفرمایید که این امنیت کنونی به سهولت به وجود آمده است ارتش پس از زحمات بسیار و دادن تلفات زیاد موفق شد تا امنیت را در لرستان برقرار نماید پس از آن که ارتش موفق شد لرستان را تحت اطاعت در آورد تفنگ را از دست او گرفت به دستش بیل داد، فشنگ را گرفت و به او گاو‌آهن داد خلاصه با راهنمایی آنان به امر کشت و زراعت راه شرارت و هرزگی را در آن حدود مسدود کرد، حالا اگر شما تفنگ را از دست لرستانی بگیرید چه به دستش می‌دهید؟ زندگی اولیه او که پایه‌اش را کشت خشخاش تشکیل می‌دهد سیصد هزار خانواری که یک نفر تریاکی در بین آن نیست شما با چه موضوعی آن را در شاهراه نگاه می‌دارید، خوشبختانه لرستانی‌ها چون خون پاک ایرانی در عروق‌شان جریان دارد و اصیل و نجیب هستند به این شاهراه خو گرفته و چنانچه اگر ما به جهاتی بیاییم زندگانی آنها را مختل بکنیم بدون این که توجه و دقتی به این اصل داشته باشیم من یقین دارم که مختل می‌شود و اوضاع و احوال مجدداً بر می‌گردد به وضع اول آن وقت اگر برگشت بنده نمی‌دانم چه وضعی به وجود خواهد آمد، بنده به مصداق این شعر که می‌گوید:

شکسته استخوان داند بهای مومیایی را ، من مجبورم در راه سعادت مملکت که پایه اولیه‌اش امنیت است این مطالب را بگویم حالا اگر آقایان رأی دادند و رد شد و بعد روشن شد این مطالب بنده برای یادآوری کافی است.

رئیس- آقای دکتر بیانی (مخبر کمیسیون)

مخبر - هیچ کس منکر فرمایشات تیمسار معظم و جناب آقای فرخ نیست که واقعاً نظرشان جز این که صلاح مملکت باشد چیز دیگری نیست ولی پیشنهادی که تیمسار معظم دادند در کمیسیون دلایلی ذکر شد که خود جنابعالی هم موافقت فرمودید که پس گرفته شود و پس گرفتید و فرمودید که در صورت جلسه کمیسیون هم قید شود که دولت در این قسمت عطف توجهی بکند در صورت جلسه کمیسیون هم قید شد و رئیس کمیسیون و آقایان وزرا که تشریف داشتند تعهد کردند که در این قسمت عطف توجه بکنند و زودتر از تمام نقاط قسمت لرستان را توجه بکنند، به علاوه دولت می‌گوید که من کمک می‌کنم به رعایایی که کشت خشخاش در آن نقاط منع خواهد شد به خصوص راجع به لرستان این موضوع قید شد، موضوع دیگری که می‌خواهم عرض بکنم آقای فرخ می‌فرمایند که در آباده کشت خشخاش منع نشود جنابعالی می‌فرمایید که در لرستان کشت خشخاش منع نشود پس در کجا ممکن است کشت منع شود (وزیر بهداری - کاشان!) از همه مهم‌تر صحبت در این است که در این کار ملاحظه می‌فرمایید باید آن بوته از زمین سبز نشود و این عامل را دست اشخاص ندهیم آقایان هی مثال می‌زنند از

+++

ترکیه که در ترکیه کشت خشخاش می‌شود یا در لرستان کشت خشخاش می‌شود ولی تریاکی ندارند، آنها اولاً قوانین بسیار مشکلی دارند که بعداً به اطلاع آقایان خواهد رسید و ما هم در این آیین‌نامه‌ای که پیش‌بینی شده است داریم و هم این که از نظر مذهب در کردستان و در ترکیه حرام است مخدرات (نبیل سمیعی - مگر در مذهب ما مجاز است؟) تا این اندازه حرام است که مجازات اعدام دارد هم از نظر مذهبی و هم از نظر قانونی، بنابراین بنده نمی‌دانم با این که واقعاً دولت کمک می‌کند به زارعین و برای آنهایی که استعمال تریاک می‌کنند تمام وسایل را فراهم می‌کنند که ترک بکنند و به علاوه دولت هم می‌گوید که آقا مبارزه با فساد است و این هم بزرگ‌ترین فساد است برای مملکت با آن هم می‌خواهد مبارزه بکند با تمام قدرت و بنده خیال می‌کنم که تمام موانع در پیش پای ما ناچیز است ما هیچ احتیاجی نداریم که بیش از این راجع به این موضوع صحبت بکنیم حالا آقای وزیر بهداری هم می‌خواهند صحبت بکنند.

وزیر بهداری - آقای ناصری صحبت می‌فرمایند بعد بنده.

رئیس- آقا برای پیشنهاد چهار پنج نفر صحبت نمی‌کنند فقط پیشنهاد دهنده یعنی کسی که پیشنهاد می‌کند و کسی که مخالف است باید صحبت بکند.

وزیر بهداری - بنده فقط عرضی داشتم راجع به این پیشنهاد

رئیس- بفرمایید

وزیر بهداری - بنده امیدوار بودم با مذاکراتی که جناب آقای تیمسار سپهبد امیراحمدی در کمیسیون شد دیگر اینجا این پیشنهاد را ندهند و حالا البته آقای دکتر بیانی توضیح دادند و بنده هم عرضی می‌کنم که با تبصره بعدی که بعداً قرائت خواهد شد، که از طرف بانک کشاورزی وام به اندازه کافی برای یک مدت خیلی طولانی داده خواهد شد و در درجه اول لرستان را ما در نظر می‌گیریم و بنابراین بنده خواهش می‌کنم که همین جا آقا پیشنهاد را پس بگیرند و مطمئن باشند همان طور که در کمیسیون گفته شد نظر آقا در این باره تأمین خواهد شد اما راجع به این که فرمودند در لرستان می‌کارند و لی نمی‌کشد و در ترکیه فلان همان طوری که آقای دکتر بیانی به عرض رساندند ترک‌ها هم اول منع کشت خشخاش را کرده‌اند و گذشته از این اعتیاد به تریاک یکی از بلاهای آنها نبوده است بعد از این که تریاک را از بین بردند کشیدن تریاک هم رفت از بین، بعد آمدند به جامعه بین‌الملل گفتند آقا یک مردمانی هستیم که طبق قوانین بین‌المللی رفتار کردیم حالا بیایید باز تحت نظر خودتان به ما اجازه بدهید یک چهار دیواری محصور را فلان قدر جریب، فلان قدر هکتار برای مصرف داخلی و مقداری صادرات بکاریم، آنها چون به تعهد اولیه خودشان در مقابل مجمع بین‌المللی رفتار کرده بودند مثل نماینده ما در مجمع بین‌المللی بلند نشد و نگفت که ما به کلی تکذیب می‌کنیم که در ایران تریاکی هست و البته در خفا به ما خندیدند، آنها چنین کاری نکردند آنها مطابق یک قانون به تعهدی که در مقابل مجامع بین‌المللی داشتند رفتار کردند و وقتی که آمدند خوب رفتار کردند گفتند حالا ممکن است این قدر تریاک بکارید این قدر هم طبق این قانون خارج کنید بنده عرض کردم که این موضوع تریاک گذشته از این که تمام تعادل نیروی مملکت را از بین برده است گذشته از این که هزارها صدمه به این مملکت زده، برای ما یک ننگ بین‌المللی است بنده این را تکرار می‌کنم شما را به خدا بیایید از مذاکره‌ای که نماینده شما آقای اردلان در مجمع بین‌المللی پارسال کرده و تکذیب کرده که تریاکی در ایران نیست، با رأی خودتان ثابت کنید، بنده عرض دیگری ندارم.

سپهبد امیراحمدی - بنده یک توضیحی در مقابل این فرمایشات دارم.

چند نفر از نمایندگان - آقا به ما هم اجازه بفرمایید.

رئیس- فقط یک نفر پیشنهاد دهنده حرف می‌زند مطابق آیین‌نامه.

دکتر ملک‌زاده - آقا کسی که هنوز صحبت نکرده، دولت و مخبر که حساب نیست، مخالف صحبت نکرده.

رئیس- مطابق آیین‌نامه پیشنهاد دهنده حرف می‌زند و یک مخالف که حرف زدند و خود دولت.

سپهبد امیراحمدی - وقتی صحبتی کردند بنده مجبورم که توضیحاً جوابی عرض کنم.

دکتر ملک‌زاده- توجه بفرمایید آقا دولت و مخبر کمیسیون که جزو مخالف نیست آنها در هر موردی می‌توانند صحبت بکنند.

رئیس- مخبر هم جزو مخالف است، و اگر هم نباشد نوبت به جنابعالی نخواهد رسید برای این که آقای ناصری مقدم می‌شود.

سپهبد امیراحمدی- بنده می‌خواستم در صورتی که دولت تعهد بکند که انجام می‌دهد بنده پیشنهادم را پس بگیرم.

وزیر بهداری- بنده عرض کردم و تعهد کردم که از نقاط کشت خشخاش بیشتر از همه به لرستان دولت کمک خواهد کرد در درجه اول.

سپهبد امیراحمدی- بنده این مطلب که عرض کردم برای این بود، البته در کمیسیون این مطلب گفته شده بود و بنده خواستم که دولت در پشت تریبون اعتراف بکند، بگوید که این کار را می‌کند.

رئیس- آقا پس حالا رأی می‌گیریم، آقای آموزگار یک توضیحی دارند.

سپهبد امیراحمدی- اجازه بفرمایید توضیحی بدهم راجع به این مطالب.

رئیس- آقا پنج شش نفر می‌خواهند فقط یک توضیحی بدهند. آقای آموزگار

آموزگار- از مجموع فرمایشات آقایان معلوم شد که لایحه منع کشت خشخاش که بنده صد در صد رأی می‌دهم،دو سه جا هست که می‌گوید به تدریج دولت برای اینهایی که تریاکی هستند فکر می‌کند و از 50 سال به آن طرف هم نسبت به آن مقدار تریاک که مورد احتیاجتان است که از سن 50 سال به بالا بدهید و این یک مدتی لازم می‌شود که به کلی از بین برود، چون از امسال این کشت تریاک منع خواهد شد، از سال آتیه اگر کسر آوردید از خارج می‌خرید؟

وزیر بهداری- تا 50 سال تریاک اضافه داریم.

مخبر- جوابش قربان این است که الان طبق آماری که وزارت دارایی داده است سه هزار صندوق موجود است و دولت به هیچ‌وجه احتیاجی ندارد.

وزیر بهداری - غصه تریاکی‌ها را نخورید، به آنها تریاک می‌دهیم.

رئیس- به هر حال باید رأی بگیریم به پیشنهاد آقای سپهبد امیراحمدی.

مسعودی- ایشان پیشنهاد خودشان را به شرط تعهد دولت پس می‌گیرند.

سپهبد امیراحمدی - در صورتی که دولت تعهد بکند که ارزاق آنها را تأمین بکند و اقلاً یک کارخانه قند در آنجا به وجود بیاورند که این ارزاقشان را تأمین بکند بنده پس می‌گیرم.

وزیر بهداری - تعهد می‌کنم که جبران بکنم.

سپهبد امیراحمدی - کارخانه قند را هم تعهد می‌کنید؟

وزیر بهداری - کارخانه قند را که بنده نمی‌توانم تعهد بکنم.

رئیس- به هر حال اگر دولت تعهد نمی‌کند پس می‌خواهید رأی بگیریم؟

وزیر بهداری - اجازه بفرمایید. بنده تعهد عمومی می‌کنم بر این که نظر تیمسار محترم درباره این که به اهالی لرستان چه از حیث مادی و معنوی و چه از حیث رامپلاسمان و جانشین کردن تریاک حالا به هر راهی که متخصصین صلاح بدانند، حال کارخانه باشد یا راه دیگری انجام بدهیم.

سپهبد امیراحمدی- بسیار خوب قبول کردم، در صورت جلسه بنویسید بنده پیشنهادم را پس می‌گیرم.

رئیس- پس رأی می‌گیریم به خود ماده اول آقایانی که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده دوم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 2 - از تاریخ تصویب این قانون تا شش ماه مهلت داده می‌شود که معتادین به مواد افیونی خود را به مراکزی وزارت بهداری آگهی خواهد کرد معرفی نمایند تا وسایل معالجه در دسترس آنان گذاشته شود.

تبصره- دولت مکلف است به وسیله بانک کشاورزی و سایر بنگاه‌های وابسته به خود کمک‌های اعتباری به صورت وام‌های طویل‌المدت و همچنین کمک‌های فنی لازم به منظور تسهیل تبدیل زراعت خشخاش به زراعت‌ها دیگر در حدود مقدورات و توانایی خود به کشاورزانی که فاقد استطاعت مالی باشند به عمل آورد و نیز دولت ملزم است اعتبار کافی برای اجرای مقررات ماده 2 در اختیار وزارت بهداری بگذارد.

نمایندگان- مخالفی نیست

رئیس- ظاهراً مخالفی نیست.

شمس ملک‌آرا- وسایل معالجه را ترک تریاک بکنید بهتر است آقا، معالجه مریض کافی نیست.

وزیر بهداری - توی آن مستتر است.

رئیس- آقایانی که با ماده دوم و تبصره موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده سوم قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 3- پس از انقضا مدت شش ماه مذکور در ماده قبل استعمال مواد افیونی و نگاهداری و خرید و فروش آن ممنوع خواهد بود.

رئیس- آقای آموزگار

آموزگار- مطابق توضیحی که آقای وزیر بهداری دادند فرمودند که چندین صد خروار تریاک داریم و کافی است و البته برای 6 ماه کمک به آنهایی که مبتلا هستند، فروشنده هم دولت خواهد بود، به موجب این ماده شما خرید و فروش را ممنوع کردید، آیا دولت مجانی خواهد داد یا این که می‌فروشد؟ اینجا توضیح بدهند

رئیس- آقای وزیر بهداری

وزیر بهداری- عرض کنم جناب آقای آموزگار ما که به تریاکی بعد از 50 ساله تریاک نمی‌دهیم ما معتادین تریاک را به دو دسته تقسیم می‌کنیم یکی آنهایی که عرض کردم 80 درصد تریاکی‌های تفریحی هستند یا تریاکی‌هایی که در نتیجه معاشرات و مجالست و موانست با مردم تریاکی هستند و طبقه جوان و یک عده هم طبقه 50 ساله و قدیمی که از سن 50 - 55 بالاترند، آنهایی که تریاکی هستند از جنابعالی و تمام آقایان سناتورها خواهش می‌کنم یک روز در بنگاه دارویی کل کشور تشریف بیاورند ببینند که 6 ماه قبل از این که

+++

بنده این قانون را تهیه بکنم حب ترک تریاک را مطابق فرمول بین‌المللی در میلیون‌ها قرص تهیه کرده و در بسته‌های منظمی برای ارسال به ولایات حاضر است و بنده خیلی متأسفم که یک نمونه آنها را آوردم به وزارتخانه که بیاورم اینجا فراموش کردم، بنابراین 80 درصد آنها سرپایی معالجه می‌شوند، هر قرص کمتر از 5 شاهی قیمت دارد و برای هر معتادی 14 روز معالجه لازم است. طبق نظر متخصصین دنیا، ملاحظه فرمودید و مقدار حبی که این می‌خورد از 60 تا تجاوز نمی‌کند یعنی 60 تا 5 شاهی می‌شود [ناخوانا] قران یعنی با 15 قران ما می‌توانیم تریاکی را معالجه بکنیم، تریاکی خودش که مجانی تریاک نمی‌کشد می‌رود تریاک را می‌خرد و تریاک می‌کشد. ما با یک دهم قیمت معالجه می‌کنیم و اما راجع به آنها که فرمودند سن‌شان از 50 بالاتر است از الان ما به تمام ولایات و به تمام مراکزی که مخصوصاً مبتلا به این بیماری هستند دستور دادیم با نهایت دقت صورت تهیه کنند و بودجه پیش‌بینی می‌کنیم و کرده‌ایم که آسایشگاه‌های کوچکی برای این کار ایجاد کنیم که این اشخاص را که از 50 سال به بالا هستند و نمی‌شود سرپایی معالجه کرد با داروهایی از قبیل دموترن و داروهایی که ضد تریاک است بستری بکنیم و معالجه بکنیم و بنابراین ما که به اینها تریاک نمی‌دهیم که تریاک داشته باشیم مصرف داخلی مملکت ایران حداکثرش برای مواد دوایی تاکنون 200 کیلو در سال نبوده است اگر این 3 هزار صندوقی که الان در وزارت دارایی موجود است به جرأت می‌توانم عرض بکنم که به زحمت می‌توانند بفروشند و این هم باز می‌توانم پشت این تریبون عرض کنم دلایل بین‌الملل دارد که نخواهند خرید و نمی‌خرند به جمیع دلایل زیرا دیده‌اند ما تعهدات خود را انجام نمی‌دهیم این سه هزار صندوق را شما بگذارید انشاءالله برای نسل آتیه کافی است و امیدوارم که تا 20 سال دیگر دواهایی تهیه شود به جای تریاک و عرض کردم داروی سن‌تتیک درست شده دیگر احتیاج ندارند به فروشش وقتی که کمیسیون شد در آیین‌نامه‌ای که درست کردیم، آنچه که لازم داریم برای مواد داخلی نگاه می‌داریم و نمی‌فروشیم به مردم.

آموزگار- بنده خواستم کمک بکنم به دولت، این ممنوع است فروشش

دکتر صدیق- آقا رأی بگیرید

رئیس- عده برای رأی کافی نیست

نبیل سمیعی- آقایان در کمیسیون‌ها هستند فرستادیم که بیایند.

(پس از چند لحظه عده کافی شد)

رئیس- عده کافی شد رأی گرفته می‌شود به ماده سوم آقایانی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد

ماده 4 قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 4- دولت مکلف است منتها تا یک ماه از تاریخ تصویب این قانون آیین‌نامه اجرایی و طرح مجازات و جریمه متخلفین از مقررات این قانون را تنظیم و پس از تصویب کمیسیون‌های مشترک مجلسین به موقع اجرا گذارد (نمایندگان - مخالفی نیست)

رئیس- پس رأی گرفته می‌شود به ماده چهارم آقایانی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده پنجم قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 5- وزارتخانه‌های بهداری و کشور و دارایی و دادگستری و کشاورزی مأمور اجرای این قانون می‌باشند

رئیس - آقایانی که با این ماده موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد حالا اگر در کلیات نظری هست بفرمایید،آقای دکتر ملک‌زاده بفرمایید

دکتر ملک‌زاده - بنده خواستم که فقط یک تذکری بدهم، گاهی یک حرف‌های حسابی به حقی زده می‌شود ولی خوب در مقابل مصلحت کلی انسان از آن حق یا از آن مصلحت صرف‌نظر می‌کند. پیشنهادی که آقای سپهبد امیراحمدی دادند این نظری بود که متکی بر اطلاعات عمیقی که ایشان از آن ناحیه داشتند بود و به عقیده من در عمل چون شروع به همه این نواحی ممکن نیست شاید بعضی‌ها مشکل‌تر باتشد و بعضی‌ها آسان‌تر باشد ولی در هر حال راجع به لرستان سعی شود این قسمت عمل شود و قبل از این که شروع به اقدام هم بشود همان طور که قبول دارند وسایل آسایش و کمک به آنها فراهم شود.

رئیس- آقای دهستانی فرمایشی دارند.

دهستانی- در منع استعمال و ترک تریاک عموم نمایندگان متفق بودند و موافق ولی در قسمت منع کشت خشخاش تصور می‌کنم 90 درصد موافق نبودند (دکتر بیانی - این چه فرمایشی است که می‌کنید) گوش بده، یگانه چیزی که مجلس سنا را وادار کرد پشتیبانی از لایحه منع کشت خشخاش بکند فقط و فقط پشتیبانی از دولت علاء بود و همین طور برای رعایت ملت ایران بود که از این بدبختی نجات پیدا بکند و این تصویب این لایحه بر تمام مردم ثابت خواهد کرد که مجلس شورا و سنا و ملت ایران پشتیبان دولت جناب آقای علاء هستند و اگر دیگری بود دولت دیگری بود ممکن نبود که مجلس سنا یا شوری به این سهولت این لایحه را تصویب بکنند. پس باید همه بدانند که تمام افراد کشور باید از دولت جناب آقای علاء پشتیبانی کنند.

رئیس- ظاهراً در کلیات دیگر نظری نیست حالا رأی می‌گیریم به کلیه لایحه که عبارت است از 5 ماده آقایانی که موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

رئیس- آقای وزیر بهداری فرمایشی دارند

6- تقدیم لایحه قرارداد بازرگانی و اقامت دریانوردی بین ایران و ایتالیا

وزیر بهداری- عرض کنم، از این که مجلس محترم سنا با نهایت دقت و علاقه این قانون منع کشت خشخاش و استعمال تریاک را که به عقیده وزارت بهداری که تهیه کننده این لایحه بوده است سرآمد قوانین بهداشتی کشور و در حقیقت مایه آبروی ایران در مقابل مجامع بین‌المللی است تصویب فرمودند از طرف دولت و همین طور از طرف دردمندانی که مبتلا به این بلای خانمانسوز هستند تشکر می‌کنم.

رئیس- آقای سمیعی (معاون وزارت خارجه)

معاون وزارت خارجه

مجلس محترم سنا

دولت شاهنشاهی ایران و دولت ایتالیا به منظور بهبود و بسط روابط اقتصادی و بازرگانی از سال 1949 مذاکراتی آغاز کردند که در تاریخ ششم بهمن 1330 منجر به امضای قراردادی به نام «قرارداد بازرگانی اقامت و دریانوردی» شد به موجب این قرارداد بسیاری از مسائل مانند رفت و آمد و اقامت اتباع و اشتغال آنان به صنعت و تجارت، موضوع مالکیت، حمایت قانونی و قضایی اشخاص و اموال، صادرات و واردات و ترانزیت، امور حمل و نقل و دریانوردی و بنادر و مقررات گمرگی و غیره تنظیم و حل و فصل می‌گردد، امید کامل می‌رود که تصویب این قرارداد اثر به سزایی در عقق آرزوی دیرین که دولت در مورد توسعه مناسبات اقتصادی و بازرگانی و در نتیجه تشیید علایق دوستی که ملت ایران و ایتالیا داشته باشد اینک با تقدیم ترجمه فارسی قرارداد که با متن فرانسه آن مطابقت کامل دارد تقاضای تصویب ماده واحده زیر را دارد.

رئیس- رجوع می‌شود به کمیسیون مربوطه، آقا سه لایحه و طرح باقی است که در دستور گذاشته بودیم تبدیل وضع بانک سپه به صورت شرکت سهامی، الحاق دولت ایران به قراردادها و مقاوله‌نامه‌های پستی جهانی و طرح مربوط به شکار و صید ماهی، ولی هر سه لایحه، طرح شور اول است و طول خواهد کشید، مقصود این است که وقت کافی نخواهد بود که امروز بگذرد اگر چه ما همیشه حاضریم که سه ساعت حداقل باشیم ولی کمیسیون‌هایی هست که مشغول کار هستند و لذا با اجازه آقایان جلسه را ختم می‌کنیم. آقای وزیر جنگ فرمایشی دارند.

7- تصویب لایحه تمدید حکومت نظامی در چهار نقطه

وزیر جنگ- بنده لایحه تمدید حکومت نظامی را در چهار نقطه‌ای که حکومت نظامی موجود است تقدیم می‌کنم.

رئیس- آقایان تأمل بفرمایید، اگر عده کافی داشتیم همین حالا مطرح می‌کردیم، چون احتمال این است که ما دیگر جلسه‌ای نداشته باشیم مگر برای همین یک جلسه فوق‌العاده تقاضا بکنند.

عده‌ای از نمایندگان- همین امروز مطرح بفرمایید.

مسعودی- پیشنهاد می‌کنم پس از چند دقیقه جلسه را مجدداً تشکیل بفرمایید.

رئیس- بنده هم عقیده‌ام همین است اگر آقایان بیایند.

آموزگار- چون همه در کمیسیون‌ها هستند اگر امر بفرمایید تعطیل بکنند درست می‌شود.

دکتر ملک‌زاده- بنده می‌خواستم پیشنهاد بکنم که چند دقیقه‌ای تنفس بدهید که کمیسیون‌ها هم کارش تمام بشود و مجدداً جلسه را تشکیل بدهیم و بحثی در اطراف این لایحه نیست والا آقا کم‌کم این تعطیل هم صورت شوخی را پیدا کرده است. این قانون است، بالاخره دولت لوایحی دارد و هر روز راجع به لوایح عادی که هیچ فوریت هم ندارد ما جلسه می‌کنیم بنابراین تقاضا می‌کنم یک چند دقیقه، یک ربع ساعت تنفس داده شود و بعد جلسه تشکیل شود و این لایحه بگذرد.

رئیس- آقا بنابر تجربه‌ای که داریم این لایحه حکومت نظامی طول نمی‌کشد همان طور که آقای دکتر ملک‌زاده فرمودند اگر آقایان صلاح بدانند خبر بدهیم از کمیسیون‌ها آقایان تشریف بیاورند بالا ده دقیقه این کار را تمام بکنیم، چون امروز آخرین جلسه ما است (صحیح است)

عده‌ای از نمایندگان- تنفس لازم ندارد،به آقایان خبر بدهید بیایند بالا.

(پس از ده دقیقه عده کافی شد)

رئیس- لایحه قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس سنا

نظر به این که حفظ امنیت و تأمین آسایش اهالی کشور ادامه برقرای مقررات حکومت نظامی را در نقاط نام برده پایین ایجاب می‌نماید لذا ماده واحده زیر را تقدیم و تقاضای تصویب آن را دارد.

ماده واحده- به دولت اجازه داده می‌شود که مقررات فرمانداری نظامی را در نقاط مشروحه زیر:

1- شهرستان تهران از تاریخ انقضا 15/5/34 الی 15/8/34

2- پالایشگاه کرمانشاه از تاریخ انقضا 7/5/34 الی 7/8/34

3- راه‌آهن سراسری ریل‌ها از تاریخ انقضا 9/5/34 الی 9/8/34

4- هشت نقطه خوزستان (آبادان - آغاری - بندر معشور - خرمشهر - گچساران - لالی- مسجد سلیمان - هفت گل) از تاریخ انقضا 6/5/34 الی 6/8/34 به مدت سه ماه دیگر تمدید نماید.

نخست‌وزیر - حسین علاء

وزیر جنگ - سپهبد عبدالله هدایت

+++

نمایندگان- نظری نیست آقا

رئیس- مخالفی نیست؟ برای لایحه حکومت نظامی همیشه جلسه فوق‌العاده مخصوص تشکیل می‌شد ولی چون ما امروز جلسه فوق‌العاده داشتیم لازم نیست به یک جلسه دیگر بماند حالا شور در کلیات لایحه است (نمایندگان - مخالفی نیست) آقایان تشریف نبرند اکثریت برای رأی کافی نیست (لحظه‌ای بعد اکثریت کافی شد) رأی می‌گیریم به ورود در شور خود ماده واحده آقایانی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد خود ماده واحده که الان قرائت شد مطرح است، بحث در خود ماده واحده است اگر نظری هست خواهند فرمود (نمایندگان - نظری نیست) نظری نیست؟ دیگر شور در کلیا ت آخر هم موردی ندارد پس رأی می‌گیریم به ماده واحده به طور کلی آقایانی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد کار ما هم تمام شد آقای صدر فرمایشی دارند.

صدر- بنده در این قانون صحبتی ندارم و می‌خواستم این را عرض بکنم که در آن قانون منع کشت خشخاش در آخر جلسه آقای دهستانی بیاناتی کردند بنده صد در صد مخالفم ایشان اظهار کردند که برای خاطر دولت بود که رأی دادند خیر برای دولت نبود برای این است که مصلحت را تشخیص دادند و رأی دادند والا پنجاه شصت نفر سناتور که هر کدام لایق هست مملکت‌داری بکنند برای خاطر دولت رأی نمی‌دهند، به این لحاظ رأی نمی‌دهند، بلکه فهمیده رأی می‌دهند (نمایندگان - آقای دهستانی اشتباه کردند) بنده خواستم که در صورت مجلس نوشته شود، و این قدر هم توهین نشود.

8- موقع و دستور جلسه - بعد ختم جلسه

رئیس- آقا دیگر جلسه را ختم می‌کنیم، عجالتاً جلسه‌ای خبر نمی‌شود مگر این که اتفاقی روی دهد و برای موارد غیر عادی.

(مجلس ساعت 11 و بیست و پنج دقیقه ختم شد)

رئیس مجلس سنا - سید حسن تقی‌زاده

+++

یادداشت ها