wait لطفا صبر کنید
کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » اخبار کتابخانه » پژوهش و انتشارات
0/0 (0)
نشست در نمایشگاه کتاب تهران
[1397/02/15]

گزارش تفصیلی از برگزاری نشست تذکره‌نویسی فارسی در شبه‌قارّه  

 

نشست تذکره‌نویسی فارسی در شبه‌قارّه، با معرّفی تذکره‌های مقالات‌الشعراء اثر حیرت اکبرآبادی، خزانه عامره تألیف آزاد بلگرامی و نفائس‌المآثر نوشته کامی قزوینی، در روز چهارشنبه مورّخ 12/2/1397 در سرای اهل قلم نمایشگاه بین‌المللی کتاب برگزار شد.

در این نشست، ‌سه تن از محقّقان زبان فارسی در شبه‌قاره، آقایان دکتر علیرضا قزوه، دکتر سعید شفیعیون و دکتر مهدی رحیم‌پور به ایراد سخنرانی پرداختند.

در آغاز این جلسه، آقای بهروز ایمانی، مدیر مرکز پژوهش کتابخانه مجلس، ضمن خوشامدگویی به حضّار، بیان نمودن که شبه‌قارّه هند، فراخ‌ترین و کهن‌ترین جغرافیای زبان فارسی است و تألیف تاریخ جامع زبان فارسی، بدون مطالعه فراگیر آثار پدیدآمده فارسی در این جغرافیای فراخ‌دامن، میسّر نیست. با وجود تلاش‌های بسیار، هنوز مخازن خطّی شبه‌قارّه، آکنده از نفایس متون فارسی است و معرّفی و احیای آنها، توجّه و همّت بیشتری می‌طلبد.

وی ادامه دادد: تذکره‌هایی که در شبه‌قاره رقم خورده‌اند، به‌ویژه تذکره‌های عصری، سرشارترین منابع تاریخ ادبیات فارسی در این شبه‌قاره محسوب می‌شوند و اسناد معتبری برای حضور فرهنگی ایران و اسلام در این گستره بزرگ زبان فارسی به شمار می‌روند.

دکتر علیرضا قزوه، با اشاره به اهمیّت و تنوّع متون فارسی موجود در کتابخانه‌های شبه‌قارّه، از حضور چند ساله خود در هند و تحقیق در تذکره‌های فارسی پدید آمده در شبه‌قاره، سخن گفت که حاصل آن تحقیق و تصحیح تذکره‌های مردم دیده حاکم لاهوری، کلمات‌الشعراء سرخوش و مقالات‌الشعراء حیرت اکبرآبادی است.

او ادامه دادد: مقالات‌الشعراء اکبرآبادی، تنها تراجم احوال و نمونه اشعار شاعران را نقل نمی‌کند، بلکه در مطاوی شرح حال سرایندگان، اطلاعات ارزشمند تاریخی، سیاسی و اجتماعی نیز می‌توان یافت.

 دکتر مهدی رحیم‌پور، به معرّفی تذکره خزانه عامره پرداخت واظهار داشت که نویسنده این تذکره، یکی از بزرگان و سرآمدان زبان فارسی در شبه‌قاره است و آثار او به حیث مطالعات مربوط به سبک‌شناسی، زبان‌شناسی و نقد ادبی در شبه‌قارّه، از اهمیّت بسیار برخوردار است.

رحیم‌پور، با ذکر نمونه‌هایی، متذکّر ارزش‌های محتوایی این تذکره شد و جایگاه آن را در بین تذکره‌های تألیف شده در شبه‌قارّه، بسیار ممتاز دانست.

او در پایان، اشاره‌ای به تعلیقات تذکره خزانه عامره نمود و برخی از توضیحات مصحّح را از نوع "توضیح واضحات" برشمرده، تصریح کرد که آوردن شرح حال شاعرانی چون سعدی، حافظ و... در تعلیقات این تذکره، بایسته نبود.

 دکتر سعید شفیعیون، ضمن معرّفی تذکره نفائس‌المآثر، این اثر را از نوع تذکره _ تاریخ تعریف نمود و اظهار داشت با توجّه به اینکه اطّلاعات این تذکره، حاصل مشاهده مؤلّف یا برگرفته از منابع و راویان ثقه است و با دید انتقادی و علمی نگارش یافته، تذکره‌ای اصیل و تحقیقی به شمار می‌رود.

دکتر شفیعیون افزود که چندی از تذکره‌نویسان، همچون بداؤنی، امین احمد رازی و قاطع هروی، به نوعی از داده‌های اطّلاعاتی کامی قزوینی در نفائس‌المآثر استفاده کرده‌اند، بدون اینکه از وی نامی به میان آورند.

گزارش از: مرکز پژوهش

 

بازدید:73
یادداشت ها