wait لطفا صبر کنید
کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » اخبار کتابخانه » اسناد ملی و بین المللی
0/0 (0)
[1397/03/19]

گرامیداشت روز جهانی آرشیوها 2018  

 

کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، عضو حقوقی شورای جهانی آرشیو، با دارا بودن بیش از یازده میلیون برگ سند، یکی از غنی‌ترین و مهم‌ترین مراکز آرشیوی کشور است.

این نهاد ضمن گرامیداشت روز جهانی آرشیوها، گزارشی را در این‌باره ارائه می­‌نماید:

 

 

گرامیداشت روز جهانی آرشیوها 2018 با شعار آرشیوها: حاکمیت، حافظه و میراث

نهم ژوئن برابر با نوزدهم خرداد ماه روز جهانی آرشیوهاست.

در کنگرۀ بین‌المللی شورای جهانی آرشیو که در سال 2004 در وین برگزار گردید، مشارکت‌کنندگان که بالغ بر 2000 نفر بودند، قطع‌نامه‌ای را به تصویب رساندند که از سازمان ملل تقاضا می‌کرد روزی را به عنوان روز جهانی آرشیوها تعیین کند. برخی کشورها در این زمان روزی ملی برای آرشیوها در کشور خود تعیین کرده بودند تا آگاهی عمومی دربارۀ آرشیوها را افزایش داده و تصمیم‌گیرندگان کشور را نسبت به اهمیت آرشیوها آگاه سازند.

در سی و سومین نشست کنفرانس عمومی یونسکو در سال 2005 در پاریس 27 اکتبر به عنوان روز جهانی میراث شنیداری دیداری معرفی شد که فرصتی مغتنم برای معرفی و افزایش آگاهی عمومی دربارۀ آرشیوهای شنیداری دیداری است. اگر چه این حرکت ابتکاری مهم  بود، اما آرشیوهای شنیداری دیداری تنها آرشیوهای در معرض خطر و نیازمند توجه نیستند.

به همین علت بود که شورای جهانی آرشیوها در نشست سالیانۀ خود در نوامبر 2007 تصمیم گرفت خود نهم ژوئن را به عنوان روز جهانی آرشیوها معرفی کند. این تاریخ به دلیل تقارن با نهم ژوئن 1948 تاریخ ایجاد شورای جهانی آرشیوها تحت حمایت سازمان جهانی یونسکو انتخاب شد و به تصویب هیئت اجرایی ایکا و جامعۀ جهانی آرشیوها رسید.

چرا روز جهانی آرشیوها؟

تصویری که از آرشیوها در ذهن عموم مردم وجود دارد، تصویری مبهم است. آرشیوها اغلب با کتابخانه‌ها اشتباه شده و یا به عنوان مکانی برای ثبت اسناد برای بایگانی و استفادۀ داخلی در نظر گرفته می‌شوند که دسترسی و استفاده از آنها برای مورخان و علاقه‌مندان دشوار است. مفهوم سند و آرشیو و سازمان‌های ایجاد‌کنندۀ آنها برای مردم روشن نیست. چنین تصویر مخدوشی بر منابع مالی و انسانی مورد نیاز مدیران و دست‌اندرکاران برای سازماندهی و عملکرد مؤسسات اسنادی و آرشیوی تأثیر می‌گذارد.

لازم است به یاد داشته باشیم که پیشینه‌ها و آرشیوها، اسنادی هستند که به عنوان شواهد و اطلاعات توسط فرد یا سازمان به دنبال انجام وظایف قانونی و یا در حین انجام معاملات و تراکنش‌های کاری ایجاد، دریافت و نگهداری می‌شوند.

 پیشینه‌های آرشیوی اسنادی هستند که به دلیل ارزش قانونی یا حائز اهمیت بودن به لحاظ تاریخی توسط ایجاد کنندگان سند، افراد جانشین و یا مؤسسات آرشیوی حفظ و نگهداری می‌شوند.

آرشیوها میراث فرهنگی و منابع اطلاعاتی بسیار ارزشمندی هستند. میراث آرشیوی مدرک و شاهدی ارزشمند از پیشرفت اقتصادی، سیاسی و اجتماعی جامعۀ انسانی است. تنوع منابع و قالب‌های آرشیوی قابل توجه است. برای اطمینان از حفظ و نگهداری این منابع، رویکردی جامع که تمام قالب‌های منابع آرشیوی را دربرگیرد مورد نیاز خواهد بود.

 

در روز جهانی آرشیوها ما می‌توانیم:

  • آگاهی عمومی دربارۀ اهمیت پیشینه‌ها و آرشیوها را افزایش دهیم تا این درک ایجاد شود که پیشینه‌ها و آرشیوها بنیانی برای حقوق و هویت مردم فراهم می‌کنند.
  • آگاهی مردم، بخش خصوصی و دولتی را دربارۀ اهمیت حفظ و نگهداری درازمدت آرشیوها و فراهم کردن دسترسی به آنها افزایش دهیم.
  • توجه بخش بیشتری از مردم را به اسناد منحصر به فرد، فوق‌العاده و کمیابی که در موسسات آرشیوی نگهداری می‌شوند جلب کنیم.
  • تصویر پیشینه‌ها و آرشیوها را بهبود بخشیده و زمینۀ توجه به آنها را در سطح جهان فراهم کنیم.

شعار امسال روز جهانی آرشیوها که برای کنفرانس سالیانۀ شورای جهانی آرشیوها (نوامبر 2018 – یائونده، کشور کامرون)، «آرشیوها: حاکمیت، حافظه و میراث» اعلام شده است.

 کیفیت زندگی، رشد اقتصادی و توسعۀ اجتماعی همگی به حاکمیت خوب، برنامه‌ریزی موثر و احترام به عدالت و حاکمیت قانون وابسته هستند که این عوامل به نوبۀ خود از مدیریت پاسخگو، شفاف و کارآمد آرشیوها و اسناد تاثیر می‌پذیرند. به علاوه رشد و موفقیت ملی و منطقه‌ای به حفظ و نگهداری بلند مدت و مدیریت حافظه‌های فردی و جمعی و حفاظت از میراث مستند جامعه نیاز دارد.

شانزدهمین آرمان توسعۀ پایدار سازمان ملل با عنوان  «صلح، عدالت و نهادهای توانمند» به دنبال ارتقای جوامع صلح‌آمیز و فراگیر برای توسعۀ پایدار، فراهم کردن دسترسی به عدالت برای همه و ایجاد نهادهای کارآمد، مسئول و فراگیر است. در سال جاری نقش پیشینه‌ها، آرشیوها و میراث مستند در ارتقای حاکمیت قانون، فراهم آوردن دسترسی برابر به عدالت، توسعۀ نهادهای شفاف و پاسخگو، اطمینان از حفظ و بقای حافظۀ جمعی و تأمین هدف دسترسی همگانی به اطلاعات و دانش مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

 

تنظیم: شقایق غنیان، کارشناس اشاعه و اطلاع‌رسانی اسناد شنیداری ـ دیداری و سازمان ملل کتابخانه مجلس

 

یادداشت ها