کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » اخبار کتابخانه » نسخ خطی و کتب کمیاب
0.0 (0)
برگی از کتابی قدیمی
[1396/09/21]

کتاب تجارت و قضاء و شهادت  

کتاب تجارت و قضاء و شهادت ترجمه و تنظیم بخش‌هائی است از کتاب قواعد الاحکام فی مسائل الحلال و الحرام علامه حلی، حسن بن یوسف(م 726 ق )به ترجمه حاجی میرزا حسنخان محتشم السلطنه(م 1323ش) از رجال سیاسی ایران و  صاحب مناصب مختلف در دوره قاجار و پهلوی. وی غیر از از مشاغل مهم سیاسی، به امور فرهنگی و اجتماعی نیز علاقه‌مند بوده و آثاری از وی به رشته تحریر در آمده است.وی این کتاب را به سبکی خاص ترجمه و تنظیم کرده است. در اینجا جهت آشنائی خوانندگان و علاقه‌مندان مقدمه  کتاب مذکور به قلم محتشم السلطنه درج می‌شود:

بسم الله الرحمن الرحیم

ایزد تعالی و تقدس را سپاس و ستایش از اندازه هر آفریده‌ای بیرو ن است و ادای شکر نعمتهای متکاثره‌اش از توانائی هر توانائی افزون. سیاحت آن صحرا را جز حیرت و افتادگی راهی نیست و سباحت این دریا را جز عجز و درماندگی چاره‌ای نه، جلت  عظمته و عظمت قدرته و عمت نعمه و لا اله غیره.

کجا شکر این نعمت توان گذارد که با آن همه غنا و بی‌نیازی برای هدایت بندگان و تربیت آدمیان تقریر احکام و تبیین حلال و حرام را به واسطه انزال کتاب و الهام سنت بر بهترین بندگان و سرور اهل زمان، حبیب خود و محبوب خلق، عقل اقدم، و صراط اقوم و  نبی اکرم، خواجه دوسرا، محمد مصطفی صلوات الله علیه و آله و سلم، بزرگترین منت بر بنی آدم قرار داد و او صلی الله علیه و آله را مدینه علم و سفینه نجات و مایه رحمت و میزان حق خود ساخت تا مردمان از آن شهر نعمت برند و در این سفینه در آیند و بدان چراغ راه جویند و از آن رحمت برخوردار شوند و از این میزان خارج نگردند و برای بقای این نعمت و دوام این مکرمت و  حفظ این سنت، باب آن شهر و لنگر آن سفینه و زیت آن چراغ و آیت آن رحمت و زبانه آن میزان، امام متقین و سید وصیین امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب و اولاد امجاد یازده گانه او را صلوات الله علیهم اجمعین خلفاً بعد سلف خلیفه سلطنت و ولی امر و حافظ ناموس خود فرمود تا این دین بپاید و این لوا پاینده ماند بحوله و قوته و منه و سلطانه.

زمانی که در خدمت صاحب سجایای حمیده و دارای اخلاق مرضیه، جامع المعقول و المنقول، محقق الفروع و الاصول، اللوذعی الالمعی جناب آقای میرزا رضا‌قلی ملقب به شریعتمدار نوری وفقه الله لمرضاته و ایده بتائیداته به مباحثه فقه و اصول مشغول بودم و از معلومات  عمیقه ایشان استفاده می‌نمودم بر آن شدم که مسائل فقهیه  را به زبان فارسی به اسلوبی سهل‌التناول در آورده و برای اینکه بهتر استفاده شود هر فرعی را علی حده و هر مساله را جداگانه در تحت شمار تنظیم نمایم و چون کتاب قواعد الاحکام فی مسائل الحلال و الحرام از استاد بشر و آیه‌الله الاکبر، جمال المله و الحق و الدین، علامه علی الاطلاق ابی منصور حسن بن یوسف بن مطهر حلی قدس سره العزیز  جامع‌ترین متن و پر فرع‌ترین کتاب بود برای استفاضه و ترجمه آن را انتخاب کردم و از روح پر فتوح مصنف آن اسکنه الله بحبوحه جنانه استمداد نمودم و جز فروع بسیار قلیلی که از حاجت فعلی مردم دور بود چیزی را  ترک نکردم و از آنجا که در تجارت و کسب به مسائل آن بیشتر محل حاجت است چنانکه فرموده ‌ند: الفقه  ثم المتجر و بر تجار و کسبه لازم است که اول به مسائل فقهیه این باب مستحضر بوده و بعد به کسب اشتغال ورزند تا به مصداق التاجر فاجر ما لم یتفقه از منهیات آن اجتناب و به مامورات آن عمل نموده و ان شاء الله تعالی از صلاح باز نمانند به تبویب آن را مقدم داشته و پس از آن کتاب قضا و شهادت را که مبتلا به عموم و بالخصوص علم آن برای اهل این فن از واجبات است بر سایر کتب سبقت دادم تا طالبان آن را موجب استفاده باشد و اگر خداوند قادر بی زوال از شفاخانه خود به چشمم که از تبعید به کاشان عیبناک شده شفا عنایت فرماید امیدوارم که سایر ابواب فقه را نیز بدین اسلوب ترتیب داده و برای برادران خود به یادگار گذارم و الله خیر موفق للصواب و چون انسان از سهو و زلت ناگریز است رجاء واثق از خوانندگان محترم دارم که اگر به زلتی آگاه شوند به کرم عمیم پرده‌پوشی فرموده به قلم عفو اصلاح نمایند که الجواد قد یکبو و الصارم قد ینبو.  

بازخوانی:‌ محمود نظری-مدیر نسخ خطی کتابخانه مجلس شورای اسلامی               

    بازدید:488
    یادداشت ها
    Parameter:298988!model&4732 -LayoutId:4732 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار