کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » خواندنی‌ها » دنیای کتاب
0.0 (0)
آذربایجان را بهتر بشناسیم
[1396/10/04]

مرزداران ایرانی گنجه/ محمد بهمنی قاجار  

مؤسسه تاریخ و فرهنگ دیارکهن / انتشارات ایران شناخت، 1395

در میان شهرهای قدیمی ناحیه قفقاز، شهر گنجه از موقعیت خاصی برخوردار بود و نقش شایانی در تبیین و ترویج هویت ایرانی و پاسداری از تمامیت ارضی ایران بزرگ در بخش شمال‌غربی این سرزمین به عهده داشت.  این شهر از دیرباز همواره تختگاه ایران‌گرایی در اران و قفقاز بود و خاستگاه زبان و ادب فارسی. متأسفانه در پی جنگ های ایران و روسیه، گنجه نیز به همراه شانزده شهر از شهرهای قفقاز از ایران جدا شد و هویت ایرانی خود را از دست داد. با وجود این بر اثر پیروزی انقلاب اسلامی در ایران و پس از آن فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، گسست میان ایران و نا حیه قفقاز تا اندازه‌ای ترمیم شد و کتاب‌های متعددی برای آشنایی ایرانیان با سرزمین و مردم قفقاز روانه بازار نشر شد.

کتاب مرزداران ایرانی گنجه تألیف آقای بهمن قاجار از جمله منابعی است که خواننده ایرانی را هرچه بهتر و بیشتر با گنجه و مردمش آشنا می‌کند. این کتاب شرح مبسوطی است درباره نگهبانان حاکمیت ایران بزرگ بر خطه تاریخی قفقاز که در آن افزون بر بررسی تاریخچه خاندان زیاد اوغلی که نزدیک به سیصد سال از حاکمیت ایران بر قققاز در برابر یورش‌های خارجی دفاع کردند، مرزداران و سرداران گمنام تاریخ ایران نیز معرفی شده‌اند و مطالب درخور توجهی درباره اهمیت تاریخی شهر گنجه و سرزمین قره‌باغ و اران آمده است.

مطالب این کتاب در هفت فصل به قرار زیر تدوین و تنظیم شده‌اند:

در فصل اول، موقعیت جغرافیایی گنجه به اختصار شرح داده شده.

در فصل دوم، زیر عنوان گنجه از گاه باستان تا عصر صفوی شناسانده شده است. در این فصل حکومت شدادیان و سلجوقیان و اتابکان بر اران و گنجه شرح داده شده‌اند و از اران و گنجه در دوره خوارزمشاهیان و ایلخانان مغول و جلایریان و تیموریان و قره‌قونیلو و آق قونیلو به تفصیل یاد شده‌اند.

در فصل سوم، خاندان زیاد اوغلی قاجار به عنوان مرزداران ایران در گنجه معرفی شده‌اند.

فصل‌های چهارم و پنجم به ترتیب به حسین خان زیاد اوغلی، سازمان ایل قاجار در استرآباد و جواد خان قاجار آخرین مرزدار ایران در گنجه اختصاص یافته‌اند.

در فصل ششم، فرزندان و بازماندگان جواد خان گنجه‌ای معرفی شده‌اند.

در آخرین فصل کتاب نیز زیر عنوان زبان و ادب فارسی و فرهنگ ایران در گنجه به معرفی شاعران فارسی‌گوی اران و گنجه اختصاص یافته است. در این فصل زندگینامه کوتاه و مفید 22 شاعر گنجه‌ای از ابوالعلا گنجه‌ای تا شاهزاده معتمدالدوله آمده است. در پایان کتاب نیز 18 نقشه و تصویر مربوط به اران و گنجه به چاپ رسیده که به غنای کتاب افزوده‌اند.

این کتاب در همایش ملی «بازتاب و پیامدهای قرارداد گلستان و ترکمانچای» که در 22 و 23 آذر 1396 در جلفا برگزار شد، توزیع گردید.

 

    بازدید:538
    یادداشت ها
    Parameter:299280!model&4732 -LayoutId:4732 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار