کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » اخبار کتابخانه » اسناد ملی و بین المللی
0.0 (0)
گزارشی از بخش سازمان ملل کتابخانه مجلس شورای اسلامی
[1397/04/09]

روز جهانی مجلس محوری  

 

بخش سازمان ملل مرکز اسناد کتابخانه مجلس شورای اسلامی، به مناسبت امروز، نهم تیرماه و 30 ژوئن، مصادف با روز جهانی مجلس محوری، گزارشی تهیه کرده است:

سی‌ام ژوئن مصادف با نهم تیر ماه، روز جهانی مجلس محوری (Parliamentarism) نامیده شده است. مجمع عمومی سازمان ملل متحد در قطعنامۀ تصویب شده در روز 22 ماه مه سال 2018 ، سی ژوئن مصادف با روز تأسیس اتحادیۀ بین‌المجالس را به عنوان روز جهانی مجلس محوری اعلام نمود.

در این روز جایگاه پارلمان‌ها و نحوۀ تأثیر نظام پارلمانی بر بهبود زندگی روزمرۀ مردم در سراسر جهان مورد توجه قرار گرفته و گرامی داشته می‌شود. همچنین این روز فرصتی برای پارلمان‌هاست که به ارزیابی، شناسایی چالش‌های پیش روی خود  و روش‌های برخورد موثر با آنها بپردازند.

پارلمان‌های قدرتمند سنگ بنای دموکراسی هستند. این نهاها صدای مردم را منعکس کرده، قانون وضع کرده و برای اجرای قوانین و سیاست‌ها بودجه اختصاص داده و دولت‌ها را به پاسخگویی وامی‌دارند. مجالس اطمینان حاصل می‌کنند که سیاست‌گذاری‌ها به نفع تمام مردم به ویژه اقشار آسیب‌پذیر باشد. وضع قوانین برای جلوگیری از خشونت علیه زنان و اطمینان از دسترسی برابر و همگانی به خدمات سلامت از جملۀ این اقدامات هستند.

همچنین پارلمان‌ها برنامه‌های کاری بین‌المللی و ملی را به یکدیگر پیوند داده و اجرای معاهدات و توافق‌های بین‌المللی توسط دولت‌ها را تضمین می‌کنند. در نتیجه پارلمان‌ها نقش بسیار حیاتی در اجرای برنامۀ کاری 2030 برای توسعۀ پایدار دارند و اتحادیۀ بین‌المجالس همکاری نزدیکی با مجالس ملی برای ایجاد ظرفیت در تحقق این امر دارد.

در کشورهایی که تنش و نزاع داخلی را پشت سر گذاشته باشند، پارلمان‌های قدرتمند می‌توانند انتقال صلح‌آمیز قدرت به یک دموکراسی کارآمد را از طریق گفتگو و همکاری در جامعه محقق کنند.

قابل توجه است که بدانیم:

  • تمام کشورهای جهانی شکلی از حکومت نمایندگی را دارند.
  • نظام‌های پارلمانی به دو نوع دو مجلسی (bicameral) و تک مجلسی (unicameral) تقسیم می‌شوند که از میان 193 کشور جهان 79 کشور دارای نظام دو مجلسی و 114 کشور دارای پارلمان تک مجلسی هستند که در مجموع 272 مجلس پارلمانی و بیش از 46 هزار نمایندۀ پارلمانی را تشکیل می‌دهند.
  • قدیمی‌ترین نمونۀ پارلمان در جهان را آلتینگ (Althingi) در ایسلند می‌دانند که حدود سال 930 میلادی ایجاد شد.

 

 عنوان قطعنامۀ 278/72 مجمع عمومی سازمان ملل متحد در تاریخ 22 ماه مه 2018 " تعامل میان سازمان ملل، پارلمان‌های ملی و اتحادیۀ بین‌المجالس" است. در این قطعنامه آمده است:

 

مجمع عمومی سازمان ملل، نظر به پیامدهای اجلاس جهانی سران  (World Summit Outcome) در سال 2005 که در آن رؤسای کشورها و دولت‌ها تصمیم به تقویت همکاری‌های آتی بین سازمان ملل متحد و پارلمان‌های ملی از طریق نهاد بین‌المللی اتحادیۀ بین‌المجالس در تمام حوزه‌های کار سازمان ملل متحد گرفتند و نیز نظر به قطعنامۀ 75/32 مصوب 19 نوامبر 2002 که از اتحادیۀ بین‌المجالس دعوت شد به عنوان ناظر در فعالیت‌های مجمع عمومی مشارکت کند، و قطعنامۀ 298/70 مصوب 25 ژوئیۀ 2016 که مطابق با آن مجمع در عین حال  تصمیم به تقویت کیفیت همکاری میان نهادهای سازمان ملل و جامعۀ پارلمانی جهانی گرفت، با توجه به پیمان‌ همکاری میان سازمان ملل و اتحادیۀ بین‌المجالس در سال 1996 که بنیان همکاری میان این دو نهاد را فراهم کرد و در سال 2016 مورد بازنگری قرار گرفت، با توجه به قطعنامه‌های مصوب اتحادیۀ بین‌المجالس، به ویژه قطعنامه‌ای با عنوان "به اشتراک‌گذاری تنوع ما: بیستمین سالگرد اعلامیۀ جهانی دموکراسی" که در صد و سی و هفتمین مجمع اتحادیۀ بین‌المجالس که از 14 تا 18 اکتبر 2017 در سنت پترزبورگ روسیه برگزار شد به تصویب رسید و بسیاری فعالیت‌های انجام شده توسط آن نهاد در حمایت از سازمان ملل، و نیز با نگاه به دستاوردهای کنفرانس جهانی رؤسای پارلمانی در سال‌های 2000، 2005، 2010 و 2015 که به تعهد پارلمان‌های ملی و اتحادیۀ بین‌المجالس در حمایت از کار سازمان ملل و ادامۀ تلاش‌ها برای ایجاد پل در شکاف دموکراتیک در روابط بین‌الملل تاکید کرده است، با استقبال از جلسات استماع پارلمانی سالیانه در سازمان ملل، در کنار دیگر جلسات پارلمانی ویژۀ سازماندهی شده توسط اتحادیۀ بین‌المجالس با همکاری سازمان ملل مرتبط با مهم‌ترین کنفرانس‌ها و رویدادهای ملل متحد، با درک کار اتحادیۀ بین‌المجالس در به کار‌گیری اقدامات پارلمانی به سمت و سوی اجرای برنامۀ کاری 2030 برای توسعۀ پایدار، چارچوب سندای برای کاهش خطرپذیری سوانح 2015-2030 و توافق پاریس تحت کنوانسیون چارچوب سازمان ملل برای تغییرات اقلیمی، و نیز با درک نقش رو به رشد کمیتۀ دائمی اتحادیۀ بین‌المجالس در امور سازمان ملل که پایگاهی برای تعامل منظم میان  نمایندگان پارلمان‌ها و مقامات سازمان ملل در موضوعاتی مانند برنامۀ کاری 2030 برای توسعۀ پایدار، بازنگری در اجرای تعهدات بین‌المللی، تسهیل روابط نزدیک‌تر  میان گروه‌‌های کشوری سازمان ملل و پارلمان‌های هر کشور و کمک به شکل‌دادن به ورودی پارلمانی در مورد فرایندهای اصلی فعالیت‌های سازمان ملل است، درک بیشتر دربارۀ کار اتحادیۀ بین‌المجالس در حوزه‌های دموکراسی و حقوق بشر، برابری جنسیتی، توانمندسازی زنان، مبارزه با خشونت علیه زنان از جمله علیه زنان در مشاغل سیاسی، توانمندسازی جوانان، صلح و امنیت، خلع سلاح، عدم گسترش سلاح هسته‌ای، توسعۀ پایدار و گفتگوی ادیان و اقوام، در کنار مبارزه با تروریسم و جلوگیری از افراط‌گرایی خشونت آمیز منجر به تروریسم، توجه به کار صورت گرفته بر اساس تقاضای کشورهای عضو توسط نهادها و برنامه‌های نظام ملل متحد، از جمله برنامۀ توسعۀ ملل متحد در حمایت از پارلمان‌های ملی در سراسر جهان، تصدیق نقش و مسئولیت پارلمان‌های ملی در ارتباط با برنامه‌ها و استراتژی‌های ملی در کنار اطمینان از شفافیت و پاسخگویی بیشتر در سطوح ملی و جهانی،

  1. از اقدامات اتحادیۀ بین‌المجالس برای تشویق به مشارکت نظام‌مندتر با سازمان ملل متحد و تشویق هر دو نهاد برای افزایش همکاری‌ها در تحقق اهداف مشترک استقبال می‌کند؛
  2. سازمان ملل و اتحادیۀ بین‌المجالس را برای ادامۀ همکاری نزدیک در زمینه‌های مختلف از جمله توسعۀ پایدار، ایجاد صلح، حقوق بین‌الملل، حقوق بشر، برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان و دختران، توانمندسازی جوانان، دموکراسی و حاکمیت خوب، فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی، کاهش خطرپذیری سوانح، ظرفیت‌سازی و سرمایه‌گذاری برای توسعه تشویق می‌کند؛
  3. و نیز سازمان ملل و اتحادیۀ بین‌المجالس را برای تقویت همکاری از طریق مشارکت اعضای پارلمان‌ها در تلاش برای حفظ و حمایت از اجرای پیمان‌های سازمان ملل ترغیب می‌کند؛
  4. مشارکت فعال و مستمر اتحادیۀ بین‌المجالس در ارتقای همکاری پارلمان‌ها در سطح ملی، منطقه‌ای و جهانی برای حمایت از دستیابی به آرمان‌های توسعۀ پایدار را تشویق می‌کند؛
  5. از عملکرد اعضای پارلمانی مرتبط به عنوان اعضای هیئت‌های نمایندگی ملی در رویدادها و جلسات مهم سازمان ملل و در صورت امکان دعوت از کشورها برای ادامۀ این روند به صورت پیوسته و نظام‌مند استقبال می‌کند؛
  6. از کشورهای عضو برای بررسی بیشتر راه‌های همکاری مستمر با اتحادیۀ بین‌المجالس برای تسهیل حضور پارلمانی در کنفرانس‌های مهم سازمان ملل و در نتیجه کمک به بررسی گفتگوها و اندیشه‌های مطرح شده از منظر پارلمانی دعوت می‌کند؛
  7. کشورهای عضو را برای اعمال رویه‌های جلسات استماع پارلمانی مشترک اتحادیه بین‌المجالس و سازمان ملل در دیگر جلسات پارلمانی مرتبط با کنفرانس‌ها و فرایندهای مهم دیگر سازمان ملل، مانند جلسۀ پارلمانی برنامه‌ریزی شده در رابطه با نشست سالیانۀ کمیسیون وضعیت زنان، با چشم‌انداز استفاده از نتایج این جلسۀ پارلمانی به عنوان کمکی به پیش‌برد فرایندهای مرتبط در سازمان ملل تشویق می‌کند؛
  8. از تقویت کمک‌های پارلمانی و اتحادیۀ بین‌المجالس به شورای حقوق بشر و دیگر نهادهای مرتبط و درک نقش مهمی که پارلمان‌ها در تبدیل تعهدات بین‌المللی به سیاست‌ها و قوانین ملی ایفا می‌کنند، استقبال می‌کند؛
  9. نهاد سازمان ملل برای برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان (UN-Women) و دیگر نهادهای مرتبط نظام سازمان  ملل را برای همکاری نزدیک با پارلمان‌های ملی و اتحادیه بین‌المجالس مطابق با تعهدات و وظایف آنها در حوزه‌های برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان، از جمله در جلوگیری از نزاع و فرایندهای صلح، جنبش‌های نهادی، حمایت پارلمان برای وضع قوانین با ملاحظات جنسیتی، افزایش نمایندگی زنان در پارلمان‌ها، مبارزه با خشونت علیه زنان، از جمله زنان در مشاغل سیاسی و اجرای قطع‌نامه‌های مرتبط سازمان ملل تشویق می‌کند؛
  10. نهادهای مرتبط در نظام سازمان ملل را برای کار با پارلمان‌های ملی و اتحادیۀ بین‌المجالس در حوزه‌هایی مانند توانمندسازی جوانان و در صورت امکان مشارکت مردان و زنان جوان در سیاست، تغییرات سریع در فناوری، مقاله با تروریسم و جلوگیری از خشونت‌های افراطی که می‌توانند به تروریسم منجر شوند؛ تشویق می‌کند.
  11. از کمک‌های اتحادیۀ بین‌المجالس به کار مجمع سیاسی عالی برای توسعۀ پایدار از طریق مشارکت نمایندگان پارلمان در تشکیل جلسات منظم پارلمانی دربارۀ آرمان‌های توسعۀ پایدار و نیز تلاش برای تشویق پارلمان‌ها به بازنگری ملی داوطلبانه در حرکت به سمت تحقق این آرمان‌ها استقبال می‌کند؛
  12. همچنین از تلاش‌های اتحادیه بین‌المجالس برای افزایش حمایت از سلامت، به ویژه بهداشت و تغذیه زنان، کودکان و سالمندان و دعوت از سازمان بهداشت جهانی و دیگر نهادها، بنیادها و برنامه‌های نظام سازمان ملل برای تقویت همکاری با اتحادیۀ بین‌المجالس در این زمینه استقبال می‌کند؛
  13. از اتحادیۀ بین‌المجالس و نهادهای مرتبط نظام سازمان ملل دعوت می‌کند همکاری‌ها در پشتیبانی از دولت‌ها در تسهیل مهاجرت و جابه‌جایی دارای نظم و آرامش، امنیت، تعهد و قانونی از جمله از طریق اجرای سیاست‌های مهاجرت برنامه‌ریزی شده و مدیریت شده و درک کمک‌های اتحادیۀ بین‌المجالس در فرایندهای آماده‌سازی برای پیمان جهانی مهاجرت امن، دارای نظم و آرامش را ادامه داده وتقویت کنند.
  14. سازمان ملل و اتحادیۀ بین‌المجالس را برای توسعۀ همکاری نزدیک‌تر با پارلمان‌ها در سطح ملی از جمله در موضوعات تقویت ظرفیت‌های پارلمانی و در رابطه با اختصاص منابع بودجه برای اجرای برنامۀ 2030 برای توسعۀ پایدار و تقویت حاکمیت قانون و کمک به قانون‌گذاری ملی همسو با تعهدات بین‌المللی تشویق می‌کند؛
  15. اصول متداول برای حمایت از پارلمان‌ها که توسط اتحادیۀ بین‌المجالس و برنامۀ توسعۀ ملل متحد تهیه شده و توسط 96پارلمان ملی و 5 مجمع پارلمانی به منظور تقویت ظرفیت پارلمان‌ها در انجام وظایف و کارکردهایشان، مورد تصویب قرار گرفته است، مد نظر قرار می‌دهد.
  16. از گروه‌های کشوری سازمان ملل متحد برای توسعه، درخواست می‌کند برای ایجاد رویه‌های کاری ساختارمندتر و یکپارچه‌تر در چارچوب وظایف و با خواست مقامات ملی برای همکاری با پارلمان‌های ملی، از طریق مکانیزم‌های مناسب از جمله از طریق دخالت پارلمان در رایزنی‌ها دربارۀ استراتژی‌های توسعۀ ملی و تاثیرگذاری کمک‌های توسعه تلاش کنند؛
  17. نظام سازمان ملل را برای کمک به تسهیل همکاری‌های جنوب-جنوب و سه جانبه میان پارلمان‌ها و نمایندگان پارلمان در چارچوب منابع موجود و با همکاری اتحادیۀ بین‌المجالس تشویق می‌کند؛
  18. از نهادهای سازمان ملل متحد تقاضا می‌کند برای بهره‌مندی نظام‌مند‌تر از متخصصان بی‌همتای اتحادیۀ بین‌المجالس و پارلمان‌های عضو آن برای تقویت نهادهای پارلمانی، به ویژه در کشورهایی که تجربۀ نزاع را پشت سر گذشته یا در حال گذار به حاکمیتی دموکراتیک هستند، کوشش کنند؛
  19. درخواست می‌کند مبادلات و جلسات سالیانۀ منظم در هر دو سطح سیاسی و عملیاتی میان مقامات ارشد سازمان ملل و اتحادیۀ بین‌المجالسبه منظور ایجاد هماهنگی بیشتر در فعالیت‌های دو سازمان و کمک به ایجاد مشارکت استراتژیک قوی‌تر میان آنها در نظر گرفته شوند؛
  20. نظام سازمان ملل متحد را برای انعکاس نظام‌مندتر نقش و کمک پارلمان‌ها در تهیۀ گزارش‌ها و پیش‌نویس برنامه‌های استراتژیک تشویق می‌کند؛
  21. با توجه به نشست هفتاد و دوم مجمع عمومی تصمیم‌ می‌گیرد 30 ژوئن هر سال به عنوان روز بین‌المللی مجلس محوری گرامی داشته شود، از تمام کشورهای عضو، پارلمان‌های ملی، سازمان‌های نظام ملل متحد و دیگر سازمان‌های مرتبط بین‌المللی، جامعۀ مدنی، از جمله سازمان‌های غیرانتفاعی و تمام دیگر نقش‌آفرینان برای گرامیداشت این روز به منظور ارتقاء آگاهی دربارۀ آن دعوت می‌کند و تاکید دارد که هزینۀ تمام فعالیت‌هایی که برای گرامیداشت این روز صورت می‌گیرد باید از کمک‌های داوطلبانه تامین شود.
  22. تصدیق می‌کند که از اتحادیۀ بین‌المجالس برای سازماندهی یک کنفرانس جهانی برای گفتگوی بین ادیان و اقوام با مشارکت سران کشورها، پارلمان‌ها و نمایندگان ادیان جهانی دعوت به عمل آورده و انجام آماده‌سازی‌ها با همکاری سازمان ملل را تشویق می‌کند.
  23. به گزارش دبیر کل سازمان ملل توجه نموده و تقاضا دارد گزارشی با موضوع " تعامل میان سازمان ملل و پارلمان‌های ملی و اتحادیۀ بین‌المجالس" در هفتاد و چهارمین نشست مجمع عمومی با تمرکز ویژه بر بهترین عملکردها برای حمایت از نقش پارلمان‌ها در تبدیل تعهدات بین‌المللی به سیاست‌های ملی ارائه شود.

هشتاد و نهمین نشست عمومی

22 مه 2018

منابع جهت مطالعۀ بیشتر:

  • گزارش دبیر کل سازمان ملل متحد با عنوان تعامل میان سازمان ملل، پارلمان‌های ملی و اتحادیۀ بین‌المجالس به مجمع عمومی در تاریخ 14 مارس 2018 – سند A/72/791
  • اعلامیه مطبوعاتی اتحادیۀ بین‌المجالس در تاریخ 27 ژوئن 2018 به مناسب روز جهانی مجلس محوری: آیا دموکراسی‌های پارلمانی در خطر هستند؟

 

ترجمه و تنظیم: شقایق غنیان، کارشناس اشاعه و اطلاع رسانی اسناد شنیداری- دیداری و سازمان ملل کتابخانه مجلس

    یادداشت ها
    Parameter:300725!model&4732 -LayoutId:4732 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار