کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » اخبار کتابخانه » پژوهش و انتشارات
0.0 (0)
معرفی انتشارات کتابخانه مجلس
[1396/10/16]

انتشار کتاب «سفرنامۀ مسافر مجهول (شرح‌حال سید شرفه در وقایع مشروطۀ فارس)»  

کتاب «سفرنامۀ مسافر مجهول (شرح‌حال سید شرفه در وقایع مشروطۀ فارس)» با تصحیح دکتر محمدصادق میرزاابوالقاسمی، عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز، منتشر شد. موضوع کتاب حاضر شرح وقایع تاریخی فارس و شیراز در سال 1329 هجری قمری است. در این سال نظام‌السلطنه مافی حاکم فارس بود و اقدام متهورانۀ او در حبس ناگهانی بنی‌قوام منشأ تمام وقایع مهم دیگر سال قرار گرفت. این اتفاق زمینه‌های آشوب و بلوا در فارس را - که از چندی پیش با کشمکش‌های میان صولت‌الدوله و قوام‌الملک آغاز شده بود - به اوج رسانید و به قتل نصرالدوله، پناهندگی قوام‌الملک در کنسولگری انگلستان، هجوم ایلات عرب و قشقایی به شیراز، و نهایتاً عزل صولت‌الدوله از ایلخانیگری قشقایی و برکناری نظام‌السلطنه از فرمانفرمایی فارس انجامید.

مشروح این وقایع در این کتاب از زبان شخصی با عنوان «مسافر مجهول» بیان شده است. مؤلف در سراسر کتاب بارها از این عنوان به جای هویت حقیقی شخص مذکور استفاده کرده و تعمداً از بیان نام او پرهیز داشته است. با این همه، در ضمن مطالب کتاب نشانه‌هایی وجود دارد که تا اندازۀ زیادی هویت «مسافر مجهول» را آشکار خواهد ساخت. مطابق این اطلاعات و با توجه به سایر شواهد موجود، مسافر مجهول نمی‌تواند کسی غیر از حاج‌ سید محمد شرفه مشهور به «سید شرفه» و «حاجی شرفه» و «شرفۀ واعظ» باشد.

زمینۀ تألیف کتاب سفرنامه مسافر مجهول به‌گونه‌ای است که می‌توان تصورات اقشار مختلف جامعۀ سنتی فارس نسبت به جریان مشروطه را به‌روشنی دریافت، و نیّات و اقدامات نیروهای محلی درگیر را مورد ارزیابی و بررسی قرار داد. این کتاب تا پیش از این در میان منابع تاریخ محلی فارس ناشناخته بوده است، و از این جهت منبعی مغتنم و شایان توجه در مطالعات تاریخ مشروطیت‌ به ‌شمار خواهد رفت.

سفرنامه مسافر مجهول (شرح حال سید شرفه در وقایع مشروطۀ فارس). تصحیح محمدصادق میرزاابوالقاسمی. تهران: کتابخانه مجلس شورای اسلامی. 330 صفحه، 1396.

    بازدید:417
    یادداشت ها
    Parameter:299734!model&4732 -LayoutId:4732 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار