wait لطفا صبر کنید
کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » خواندنی ها » مقالات
[1389/05/14]

آینۀ جهان و تحفۀ سلیمان / ابو الفضل حافظیان  

آینۀ جهان و تحفۀ سلیمان در ترجمۀ مرآة الزمان کتابی است در جغرافیا و غرایب جهان از آثار قاضی سعید قمی

این کتاب در یک مقدمه و پنج باب به شرح زیر:
مقدمه: در بیان صورت عالم و شکل زمین؛
باب اول: در ذکر دریاها و جزیره ها و رودها، در سه فصل؛
باب دوم: در ذکر بناهای شهرها و عمارت ها، در یک فصل؛
باب سوم:
باب چهارم: غرایب امور انبیا و عجایب احوال پادشاهان و هدایا و تحف ایشان و ذکر کاهنان، در چهار فصل؛
باب پنجم: در ذکر عجایب متفرقه، در سه فصل.
آغاز: بسمله. شیرین تر حکایتی که چاشنی بخش کام تلخکامان سرگشته که در صحاری معرفت باری هایم و حایر و در دریافت ذات پاک احدیت.

و اینک چند نکته:
یکم: در نسخۀ نویافته از این اثر که اخیرا برای فروش به کتابخانۀ مجلس عرضه گردید، در مقدمه به نام کتاب و مؤلف اینگونه تصریح شده: « آینۀ جهان و تحفۀ سلیمان، محمد سعید شریف قاضی قمی».
دوم: این کتاب به دستور و به نام شاه سلیمان صفوی نگاشته شده و تألیف آن در روز پنج شنبه 15 شوال 1078 به پایان رسیده است.
سوم: نسخۀ ناقصی از این اثر در کتابخانۀ ملک به شمارۀ 534 موجود است و در فهرست آنجا با عنوان «ترجمۀ منتخب مرآة الزمان» معرفی شده است.
چهارم: استاد علامه جناب حاج سید محمد علی روضاتی را عقیده بر این است که آثار قاضی سعید قمی جملگی به زبان عربی تألیف شده و آثار فارسی منسوب به او، در واقع از دانشمند طبیب همنام و معاصرش محمد سعید حکیم می باشد. و در این باره مقالۀ مبسوطی در دومین دوگفتارشان ارائه فرموده اند. به هر حال چنانکه آمد در نسخۀ تازه یابِ آینۀ جهان و تحفۀ سلیمان، در مقدمه، مؤلف به نام خود تصریح کرده با این عنوان«محمد سعید شریف قاضی قمی» و دانسته است که وصف «قاضی» مخصوص به قاضی سعید قمی فیلسوفِ مشهور بوده و همنام و معاصر وی به «محمد سعید حکیم» معروف است.
پنجم: با توجه به تاریخ تولد قاضی سعید (سال 1049ق) و تاریخ تألیف این اثر (سال 1078ق) مشخص می شود قاضی سعید قمی این اثر را در 29 سالگی نوشته و شاید از نخستین تألیفات وی باشد. والله العالم.
ششم: نام این کتاب در موسوعۀ شریف الذریعه نیامده و می توان این مدخل را بر الذریعه استدراک کرد.


بازدید:110
یادداشت ها