wait لطفا صبر کنید
کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » اخبار کتابخانه » ایرانشناسی
0/0 (0)
با کتابخانه ایران‌شناسی آشنا شویم
[1396/06/21]

کتابخانه ایرانشناسی (شماره 2) مجلس شورای اسلامی در یک نگاه  

 

مقدمه

این کتابخانه پس از تاسیس مجلس سنای سابق در سال 1328ش. و انتخاب سید حسن تقی­‌زاده به عنوان اولین رئیس مجلس سنا و با یاری مرحوم دکتر زریاب خویی (اولین مدیر کتابخانه مجلس سنا) تاسیس گردید. هدف از تاسیس آن، ایجاد کتابخانه­‌ای تخصصی در موضوع ایران‌شناسی-اسلام‌شناسی برای استفاده محققان خاص و ارشد جامعه بود. جهت تامین بودجه خرید منابع این کتابخانه، اولین اقدامی که صورت گرفت، استفاده از جرایم دیرکرد سناتورها بود. پیش از انقلاب  اسلامی ایران هرگز این کتابخانه مورد مراجعه عموم نبود و تنها سناتورها و تعدادی از استادان و شخصیت‌­های آشنا می­‌توانستند از آن استفاده کنند.

لازم به ذکر است که مجلس سنا از بدو تأسیس تا سال 1334، ساختمان مخصوص خود را نداشت و جلسات مجلس سنا در عمارت مجلس شورای ملی تشکیل می‌شد. کتابخانه مجلس سنا نیز در دو اتاق کوچک در عمارتی نزدیک به ساختمان مجلس شورای ملی بنام  عمارت ملیجک(کلاه‌فرنگی) واقع در باغ بهارستان با مجموعه‌ای حدود 400 الی 500 جلد کتاب شکل گرفت. دفتر کار رئیس مجلس سنا و سایر دوایر آن مجلس نیز در همین ساختمان بود. در سال 1334، مجلس سنا به ساختمان جدید‌التأسیس منتقل شد و به تبع آن کتابخانه مجلس سنا نیز در تالاری در کنار هیأت رئیسه جای گرفت.

با پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357،‌ نظام‌ شاهنشاهی سرنگون و مجلس سنا منحل و مجلس شورای اسلامی که در سال 1359 تأسیس شده بود در همان ساختمان مجلس سنای سابق مستقر شد. در سال 1362، کتابخانه مجلس سنا سابق که اینک کتابخانه شماره 2 مجلس شورای اسلامی نام داشت به کاخ ملکه مادر(موزه نگارستان سابق) یعنی به ساختمانی جداگانه و بیرون از مجلس منتقل گردید و برای اولین بار در دسترس عموم مردم قرار گرفت. این کتابخانه در اوائل سال 1383، به عمارت زیبا و قدیمی مجلس شورای ملی سابق(کاخ بهارستان)،‌ معروف به ساختمان مشروطه منتقل شد و در نهایت در تاریخ 24 آبان 1383، مصادف با روز کتاب، کتاب‌خوانی و کتابدار طی مراسمی در ساختمان قدیمی کتابخانه مجلس شورای ملی سابق واقع در باغ بهارستان نزدیک به ساختمان‌های مجلس شورای ملی سابق و ملیجک باز‌گشایی شد.

اینک کتابخانه ایرانشناسی (شماره 2) مجلس شورای اسلامی با داشتن صد هزار منبع اطلاعاتی در همین ساختمان واقع در ضلع جنوب شرقی میدان بهارستان واقع شده است که دارای مجموعه‌ای نفیس از منابع  تخصصی در زمینه اسلام‌شناسی، ایران‌شناسی و شرق‌‌شناسی می‌‌باشد.

مجموعه کتابخانه

در حال حاضر، این کتابخانه دارای مجموعه­‌ها و منابع ارزشمند، کمیاب و بی­‌نظیری مشتمل بر صد هزار جلد کتاب چاپی به زبان­‌های فارسی، عربی و سایر زبان­‌های خارجی (انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، روسی، گرجی، و غیره)، کتاب­‌های چاپ سنگی و سربی، نشریات حوزه ایران‌شناسی-اسلام‌شناسی و تعدادی نقشه (شامل نقشه‌­های مربوط به ایران و شرق و دنیای اسلام)، مشروح مذاکرات مجلس شورای اسلامی (شامل 24 دوره مجلس شورای ملی، 7 دوره مجلس سنا، مجلس موسسان و مجلس شورای اسلامی از آغاز تاکنون) و  چکیده مقالات انگلیسی به زبان فارسی است.

 

کتاب­‌های چاپی به زبان­‌های فارسی و عربی

کتاب­‌های چاپی به زبان­‌های فارسی و عربی از مجموعه­‌های موضوعی و با ارزش این کتابخانه است که حدود 42503 جلد می­‌باشد. در انتخاب این منابع سعی شده است، بهترین ناشران یا بهترین آثار برگزیده در سطح کشور جمع‌­آوری گردد. در بین این مجموعه دوره­‌های کامل از آثار فقه و اصول، حدیث و کلام و زندگی‌نامه­‌های بزرگان اسلام اعم از شیعه و سنی، ترجمه متون ایرانشناسی، سفرنامه‌­ها و ... به چشم می­‌خورد.

 

 

 

 

 

کتاب­‌های چاپی به زبان­‌های خارجی

از با ارزش­ترین منابع موجود در این کتابخانه، کتاب­‌های چاپی به زبان­‌های خارجی شامل انگلیسی، آلمانی، فرانسوی، ایتالیایی، ترکی، روسی و ... می‌­باشد که حدود 19318جلد است که با نظر کارشناسی و زیرنظر محققین تهیه گردیده است. خرید و جمع‌­آوری منابع ایرانشناسی به زبان‌های خارجی نیز نیاز به بودجه زیادی دارد. خوشبختانه اکثر منابع قدیمی در این کتابخانه موجود است. در مورد انتخاب و خرید این منابع سعی شده است که متون موردنظر به هر زبانی که باشد، تهیه و چنانچه ترجمه یا نقد و یا شرح با ارزشی درباره آنها منتشر شده باشد، جمع‌آوری گردد. عناوین مهمترین موضوعات این کتاب‌ها عبارتند از: فلسفه اسلامی، ادیان ایرانی قبل از اسلام، اسلام و مطالعات اسلام‌ شناسی، حقوق، هنر، زبان و ادبیات فارسی، تاریخ، مجموعه مقالات کنگره­‌های شرق شناسی، مطالعات شرق شناسی، یادنامه ایران‌شناسان و اسلام‌شناسان، تاریخ ایران، سفرنامه‌­ها و ...

 کتابخانه ایرانشناسی، بهترین گنجینه سفرنامه‌­های اروپاییان درباره ایران را در خود نگه می‌­دارد. از 586 سفرنامه، 343 عنوان به زبان انگلیسی، 123عنوان به زبان فرانسوی، 87 عنوان به زبان آلمانی، 32 عنوان به زبان‌­های ایتالیایی، لاتین، ترکی، روسی و ... است.

 

 

 

 

 

کتاب­‌های چاپ سنگی و سربی

از دیگر مجموعه‌های با ارزش کتابخانه ایرانشناسی مجلس شورای اسلامی می‌توان به کتاب‌های چاپ سنگی و سربی اشاره کرد که تعداد عناوین موجود در این کتابخانه 3435 عنوان می‌باشد. در این مجموعه بیشترین تعداد نسخه‌های موجود در موضوع ادبیات فارسی می‌‌باشد؛ همچنین بیشتر این نسخه‌‌ها چاپ تهران است. قدیمی‌ترین کتاب چاپ سنگی موجود در این کتابخانه «فرهنگ شعوری» چاپ قسطنطنیه، چاپ 1155قمری در دو جلد و قدیمی‌ترین کتاب‌های چاپ سربی، «قانون فی الطب» از ابوعلی سینا، چاپ 1593م=972ش.، «هیستوریا کریستی»، کتابی به دو زبان فارسی و لاتین، چاپ 1639 م.=1018 ش. و «تاریخ سامی و شاکر و صبحی»، چاپ 1198 قمری می‌باشد.

نشریات

نشریات این کتابخانه در نوع خود از بی­‌نظیرترین مجموعه­‌های موجود می‌­باشد. در این کتابخانه 451 مجله تخصصی به زبان فارسی در موضوع ایران‌شناسی و اسلام‌شناسی وجود دارد که در بین آن‌ها عناوینی از نشریات زبان فارسی چاپ خارج از کشور و 49 عنوان نشریه تخصصی عربی به چشم می­خورد که از منابع ارزشمند کتابخانه محسوب می‌­شود.

علاوه بر مجلات فارسی زبان، 130عنوان مجله تخصصی ایرانشناسی و اسلام‌شناسی به زبان­های خارجی جمع‌آوری گردیده است که بعضی از آن‌ها سابقه صد ساله دارند. به عنوان مثال می­توان ازActa Orientalia کارنامه شرقی مجار (عنوان مجله رسمی خاورشناسی مجارستان است که تقریبا همیشه تحقیقات جالبی درباره ایران و کتاب­های مربوط به آن را داراست)،Journal Asiatique  (مجله آسیایی، مجله رسمی انجمن آسیایی فرانسه و از معتبرترین نشریات خاورشناسی اروپا و جهان است)، Iran (مجله‌­ای تحقیقی درباره ایران که در لندن منتشر می­شود) وIranian Studies  (مطالعات ایرانشناسی که از سال 1967م. در نیویورک منتشر می­‌شود) نام برد. یکی از مهمترین کارهایی که در سال‌های اخیر در کتابخانه ایرانشناسی صورت گرفته است، چکیده­‌نویسی فارسی مقالات مجلات خارجی می­‌باشد.

همچنین این مرکز با بیش از یکصد عنوان روزنامه دوره قاجار تا پایان دوره پهلوی یکی از کتابخانه­‌های مهم محسوب می‌­شود. عناوین آرشیو مطبوعات این دوره کتابخانه شامل آذربایجان، آفتاب، آئینه غیب نما، ابلاغ، ادب، حبل المتین و ... می­باشد.

 

 

 

 

 

 

همچنین این مرکز با بیش از یکصد عنوان روزنامه دوره قاجار تا پایان دوره پهلوی یکی از کتابخانه­‌های مهم محسوب می‌­شود. عناوین آرشیو مطبوعات این دوره کتابخانه شامل آذربایجان، آفتاب، آئینه غیب نما، ابلاغ، ادب، حبل المتین و ... می­باشد.

 

 

 

 

منابع دیجیتالی

 کتابخانه ایرانشناسی به منظور ارائه خدمات مفیدتر و موثرتر به پژوهشگران، همچنین حفاظت از آثار کمیاب و نایاب موجود، به تهیه‌ تصاویر دیجیتالی از منابع قدیمی، تک نسخه و نفیس این کتابخانه پرداخته است. این منابع با توجه به قدمت و تنوع‌شان فرصت بسیار مغتنمی برای محققین این حوزه‌های پژوهشی فراهم می‌آورد. تا به حال حدود 6200 عنوان منبع اطلاعاتی (کتاب، نشریه، نقشه های جغرافیایی و...) در این کتابخانه اسکن شده است.  

 

جامعه استفاده کننده

با توجه به نوع منابع موجود، نمی توان این کتابخانه را صرفا یک کتابخانه پارلمانی محسوب کرد، زیرا با هدف ایجاد یک کتابخانه تخصصی در موضوع ایران شناسی–اسلام شناسی جهت استفاده محققان ارشد جامعه تاسیس گردیده است. مراجعه‌کنندگان به این کتابخانه از ابتدای تاسیس از محققان زبده کشور بودند و در حال حاضر ایرانشناسان و شرق شناسانی هستند که به ایران سفر می­‌کنند.

 

ارتباط با کتابخانه ایرانشناسی مجلس شورای اسلامی

ساعت کار کتابخانه ایرانشناسی: 8 صبح تا 17بعدازظهر (شنبه تا پنجشنبه)

شماره تماس: 00982133137802

پست الکترونیکی: majlislib2@gmail.com

نشانی: تهران، ضلع جنوبی میدان بهارستان

صندوق پستی: 866-11365

کد پستی: 1157613411

 

منابع مورد استفاده

مجله «پیام‌ بهارستان»؛ نشریه داخلی کتابخانه،‌ موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی،‌ سال دوم،‌ شماره 19 و 20، دی و بهمن 1381.

کتابخانه،‌ موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی در یک نگاه،‌ تهران: کتابخانه،‌ موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی،‌ 1387.‌

کتابخانه،‌ موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی،‌ تهران: کتابخانه،‌ موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی،‌ 1391.

مسعود کوهستانی‌نژاد،‌ تاریخچه مجلس سنا (۱۳۲۴-۱۳۳۰ق.)،‌ تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی‏‫، ۱۳۹۰.

حجت امیری و الهام بادینلو،‌ کاخ سنا؛ مدرن‌ترین و باشکوه‌ترین ساختمان ایران در دهه 40، 4 تیر 1390،‌ موجود در وب‌سایت تاریخ ایرانی به نشانی زیر:

http://www.tarikhirani.ir/fa/news

Iranian Studies’ Section at Parliament’s Library, The Bi-Monthly Journal of The Parliament’s Library, No.3, December-January, 2013-2014. pp. 30-31.

Heydar Ghiai, Iran Le Palaic Du Sénat, Paris, 1976.

بازدید:292
یادداشت ها