wait لطفا صبر کنید
کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » اخبار کتابخانه » اسناد ملی و بین المللی
1/0 (1)
فعالیت‌های مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی در یک نگاه
[1396/05/28]

فعالیت‌های مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی در گفتگو با جمشید مظفری، بخش دوم  

14 مرداد،‌ برابر است با صدور فرمان مشروطیت و پیروزی انقلاب مشروطیت در ایران. لذا این فرصت مغتنم شمرده شد و با آقای جمشید مظفری از کتابدارن و سند‌پژوهان باسابقه کتابخانه مجلس شورای اسلامی است گفتگویی صمیمانه درباره فعالیت‌ها و اقدامات مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی صورت گرفت که در دو بخش خدمت خوانندگان گرامی ارائه می‌شود.

واحد گزارشهای دولتی

به مجموعه گزارش‌هایی که از سازمان‌ها، وزارتخانه‌ها و نهاد‌های دولتی به صورت کارنامه، گزارش عملکرد، سالنامه و آمار، گزارش همایش‌ها، قطعنامه‌ها و گردهمایی‌ها تهیه و صادر می‌شود گزارش دولتی می‌گویند. این گزارش‌ها حاوی مجموعه‌ای از آخرین اطلاعات آماری موجود در زمینه‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور است که نیاز‌های تصمیم‌گیری برنامه‌ریزان و پژوهشگران را بر طرف می‌‌‌‌‌‌‌‌سازد.

نخستین بار در 1362، در زمان دکتر نجفقلی حبیبی، ریاست وقت موزه و کتابخانۀ شمارۀ دو مجلس شورای اسلامی، به ﭘﻴﺸﻨﻬﺎ‌د ایشان آرشیو گزارش‌های دولتی در کتابخانۀ شمارۀ دو مجلس شورای اسلامی ﺗﺄ‌سیس شد و از آن زمان، طی مکاتباتی که با وزارتخانه‌‌ها، سازمان‌ها و همچنین کمیسیون‌های مجلس صورت گرفت، مقرر شد واحد گزارش‌های دولتی در کتابخانۀ شمارۀ دو مجلس ایجاد شود.

بنابر‌این، عملاً از 1364 ارائۀ خدمات این بخش به مراجعه‌کنندگان آغاز شد. گزارش‌های دولتی موضوعاتی چون آمارنامه‌ها، گزارش عملکرد و فعالیت‌ها، تک‌نگاشت‌ها، سالنامه‌ها، قطعنامه‌ها و گزارش گردهمایی‌ها و همایش‌ها را از مراکز دولتی و حکومتی و سازمان‌ها و نهاد‌ها و احزاب و مراکز فرهنگی و هنری در برمی‌گیرد. بهترین گزارش‌های این واحد، در سال‌های اخیر، از مرکز آمار ایران، مرکز ﭘژوهش‌های مجلس شورای اسلامی و دیوان محاسبات کشور گرد‌آوری شده است.

قدیمی‌ترین گزارش موجود در واحد گزارش‌های دولتی کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی با موضوع ششمین راﭘﻮرت رئیس مالیه در 1302ش به وزارت مالیه اختصاص دارد.

شورای ارزیابی اسناد

به منظور تعیین سیاست ها، خطی‌مشی‌ها و هماهنگی برنامه‌های فراهم‌آوری اسناد لازم بود تا شورایی به نام شورای ارزیابی اسناد ایجاد شود. پرواضح است که از وظایف خطیر مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی گردآوری منابع از طرق مختلف و از جمله، خریداری اسناد از افراد حقیقی و حقوقی است که به دو شیوۀ مراجعه صاحبان اسناد به مرکز و شناسایی و برقراری ارتباط از سوی کارشناسان مرکز تحقق می یابد.

به منظور آنکه این اقدام بسیار مهم در چهارچوبی مشخص و مدون و تعریف شده صورت گیرد در تیرماه 1388 شورایی به نام شورای ارزیابی اسناد در کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی تشکیل شد که در حقیقت از اهداف تأسیس آن تبیین سیاست‌های خرید و مبادلۀ اسناد و همچنین تحقق سند چشم‌انداز مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی در راستای تکمیل و غنی سازی مجموعه های مخازن اسناد بود.

انتشارات

مرکز اسناد کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی، در راستای اهداف خود در زمینۀ نشر اسناد تاریخ مشروطه و نهاد قانون‌گذاری و همچنین روشن ساختن بخش‌های تاریکی از تاریخ معاصر ایران، اقدام به انتشار مجموعه‌ای از اسناد خود کرده که در ادامه به بخشی از آنها اشاره می کنیم.


اسناد روحانیت

این مجموعه ‌‌‌‌‌‌به ‌همت استاد عبد‌الحسین حا‌ﺋﺮی و منصوره تدین‌ﭘﻮر به زیور چاپ آراسته شده است. اسناد روحانیت مهم‌ترین اسنادی هستند که تا‌کنون منتشر شده‌اند.

چند امتیاز‌نامۀ عصر قاجار

این کتاب، که سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی آن را منتشر ساخته اند، شامل 21 امتیازنامه و اجاره‌نامۀ دورۀ قاجار است و نخستین بار در 1380، به کوشش میرهاشم ‌محدث، به چاپ رسیده. کتاب چند امتیاز‌نامۀ عصر قاجار دارای نمایۀ اشخاص و کتاب است.

 اسناد مشروطیت در کردستان و کرمانشاهان

این کتاب شامل مجموعۀ اسناد دورۀ دوم تا پنجم مجلس شورای ملی با موضوع کردستان و کرمانشاه است که برای نخستین بار در 1385، به کوشش رضا آذری شهرضایی، منتشر شده.

 اسناد دورۀ اول مجلس شورای ملی

این مجموعه دربردارندۀ موضوعاتی متنوع و مجموعه اسنادی است که درباب امتیازات تهیه و گردآوری شده و شامل مباحثی اساسی همچون شیلات، راه‌سازی و نفت و گاز است. این کتاب نخستین بار در 1388، به کوشش مسعود کوهستانی نژاد، منتشر شده است.

 اسناد دورۀ دوم مجلس شورای ملی

این دفتر، که حاوی فهرستی کوتاه از اسناد دورۀ دوم مجلس شورای ملی است، به کوشش مریم نیل قاز در 700 صفحه، برای نخستین بار در پاییز 1388 منتشر شد.

اسناد انجمن‌های ایالتی و ولایتی

بر‌گرفته از مجموعۀ اسناد مربوط به انجمن‌های ایالتی و ولایتی مناطق مختلف کشور، در دورۀ مشروطه (دورۀ اول تا ﭘﻨﺠﻢ مجلس شورای ملی)، به کوشش مسعود کوهستانی نژاد

 اسناد رجال ادب و فرهنگ دوره مشروطه

شامل دورۀ اول (1285ش) تا دورۀ‌ﭘﻨﺠﻢ (1302 ـ 1304 ش)، برگرفته از اسناد رجال فرهنگی و ادبی، مساﺋﻞ و وقایع فرهنگی این دوره

اسناد آذربایجان

از مهم‌ترین اسناد آذربایجان در دوره‌های اول تا ﭘﻨﺠﻢ مجلس شورای ملی، به کوشش رحیم نیک‌بخت

 اسناد زنان مشروطیت

برگرفته از عرایض و شکوائیه‌هایی با موضوعات متنوع از مکاتبات زنان از دورۀ دوم تا هفدهم مجلس شورای ملی. این اسناد اهمیت فوق العاده‌ای دارد به ویژه آنکه نخستین بار است که این حجم اسناد از زنان در تاریخ مشروطه منتشرشده است.

 اسناد اداری دورۀ اول مجلس شورای ملی

کاری مشترک از علی ططری و فاطمه ترکچی، در بردارندۀ مجموعه ای از اسناد نویافته دورۀ اول مجلس شورای ملی

 اسناد کردستان (از دورۀ دوم تا پنجم)

به کوشش علی ططری و رقیه نیکبخت

بهارستان و مجلس، به کوشش دکتر حسن باستانی‌راد

 اسناد سیاست خارجی مجلس شورای ملی( ازدورۀ دوم تا پنجم)، به کوشش مسعود کوهستانی نژاد

 اسناد مطبوعات مجلس شورای ملی (از دورۀ دوم تا پنجم)، به کوشش علی ططری و فاطمه ترکچی

 اسناد بازرگانان و تجار مجلس شورای ملی (از دورۀ ششم تا هفدهم)، به کوشش دکتر شهرام یوسفی فر

 اسناد یزد در مجلس شورای ملی (دورۀ دوم تا پنجم )، به کوشش احمد مظفر مقام

اسناد همدان در مجلس شورای ملی (از دورۀ دوم تا پنجم )، به کوشش جمشید مظفری

 اسناد مازندران در مجلس شورای ملی(از دورۀ ششم تا دوازدهم)، به کوشش مصطفی نوری

 اسناد عدلیه در مجلس شورای ملی (ازدورۀ ششم تا دوازدهم) به کوشش دکتر حسن زندیه

 اسناد کلیمیان و ارامنۀ مجلس شورای ملی (ازدورۀ دوم تا پنجم)، به کوشش حبیب الله اسماعیلی و منیر قادری

 اسناد روحانیت مجلس شورای ملی (دورۀ هفتم، هشتم و نهم)، به کوشش فریناز متشرعی و ندا شهماری

اسناد معارف مجلس شورای ملی (از دورۀ دوم تاپنجم)، به کوشش دکتر سهیلا ترابی فارسانی

اسناد محمد تقی بهار در مجلس شورای ملی، به کوشش علی میر انصاری

 نامه‌های تاریخی مجلس شورای ملی (دورۀ دوم)، به کوشش ابراهیم ذوالفقاری

 اسناد فارس در مجلس شورای ملی(از دورۀ دوم تاپنجم)، به کوشش محمد نصیری

برﭘﺎیی نمایشگاه

مرکز اسناد کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی، در راستای تحقق اطلاع‌رسانی مناسب، شرکت در همایش‌های تاریخی و برﭘﺎیی نمایشگاه را، در اولویت کار خود قرار داده که برﭘﺎیی نمایشگاه عکس و اسناد در همایش یکصدمین سال مشروطیت همچنین شرکت در نمایشگاه خانۀ مشروطیت در تبریز، برﭘﺎیی نمایشگاه اسناد و مصوبات قانونی 24 دورۀ قانون‌گذاری مجلس شورای ملی و شش دورۀ مجلس شورای اسلامی، برﭘﺎیی نمایشگاه در همایش یکصدمین سال قانون‌گذاری در ایران و نمایشگاه اسناد در همایش رؤسای مجالس قانون‌گذاری آسیایی در تهران از جمله آنهاست.

از آقای جمشید مظفری جهت این گفتگوی صمیمانه تشکر می‌کنیم.

مجید سائلی

majsaeli@yahoo.com

بازدید:160
یادداشت ها