کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره بیستم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شوراى ملّى‏ ، دوره 20
[1396/06/05]

جلسه : 20 صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه 14 اردیبهشت ماه 1340  

فهرست مطالب :

1 - تصویب صورت مجلس‏

2 - بیانات آقاى رئیس دایر به ابراز تأسف از واقعه قتل دکتر خانعلى‏

3 - بیانات قبل از دستور آقاى مهندس جفرودى‏

4 - تقدیم یک فقره طرح قانونى مربوط به برقرارى مستمرى درباره وراث مرحوم دکتر خانعلى‏

5 - بیانات قبل از دستور آقایان صالح - گرجى - معرفت - موسوى ماکویى‏

6 - بیانات آقایان نخست وزیر و وزیر فرهنگ راجع به جریان قتل دکتر خانعلى و حقوق معلمین‏

7 - اجراى مراسم تحلیف به وسیله آقاى جعفر بهبهانى‏

8 - تصویب نمایندگى آقایان دکتر یگانگى و ساگینیان‏

9 - طرح و تصویب دوفوریت و اصل طرح برقرارى مستمرى درباره وراث دکتر خانعلى و ارسال به مجلس سنا

10 - طرح و تصویب یک فوریت لایحه دولت راجع به اشل حقوق معلمین‏

11 - قرائت دوفقره استیضاح از دولت آقاى مهندس شریف امامى‏

12 - قرائت طرح پیشنهادى راجع به حقوق معلمین‏

13 - تعیین موقع جلسه بعد - ختم جلسه‏

.

مشروح مذاکرات مجلس شوراى ملّى‏ ، دوره 20

 

 

جلسه : 20

صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه 14 اردیبهشت ماه 1340

 

فهرست مطالب :

1 - تصویب صورت مجلس‏

2 - بیانات آقاى رئیس دایر به ابراز تأسف از واقعه قتل دکتر خانعلى‏

3 - بیانات قبل از دستور آقاى مهندس جفرودى‏

4 - تقدیم یک فقره طرح قانونى مربوط به برقرارى مستمرى درباره وراث مرحوم دکتر خانعلى‏

5 - بیانات قبل از دستور آقایان صالح - گرجى - معرفت - موسوى ماکویى‏

6 - بیانات آقایان نخست وزیر و وزیر فرهنگ راجع به جریان قتل دکتر خانعلى و حقوق معلمین‏

7 - اجراى مراسم تحلیف به وسیله آقاى جعفر بهبهانى‏

8 - تصویب نمایندگى آقایان دکتر یگانگى و ساگینیان‏

9 - طرح و تصویب دوفوریت و اصل طرح برقرارى مستمرى درباره وراث دکتر خانعلى و ارسال به مجلس سنا

10 - طرح و تصویب یک فوریت لایحه دولت راجع به اشل حقوق معلمین‏

11 - قرائت دوفقره استیضاح از دولت آقاى مهندس شریف امامى‏

12 - قرائت طرح پیشنهادى راجع به حقوق معلمین‏

13 - تعیین موقع جلسه بعد - ختم جلسه‏

 

مجلس یکساعت و پنجاه دقیقه پیش از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت‏ تشکیل گردید.

1 - تصویب صورت مجلس‏

رئیس - صورت غایبین جلسه پیش قرائت می‌شود.

 (به شرح ذیل قرائت شد)

غایبین بااجازه - آقایان : سترگ، بهادرى، دکتر اسدى، امیر عشایرى، شیخ‌الاسلامى، دکتر موسوى اصفهانى، قوامى، سنندجى، سعید مهدوى، دکتر اقبال، اهرى، بهبهانى، پردلى، جلیلى، دکتر سعید حکمت، رشیدیان، دکتر صاحب قلم، صراف‌زاده، معظمى، همایونى.

غایبین بى‌اجازه - آقایان: امیرى ، اریه ، دکتر هدایتى.

رئیس - نسبت به صورت مجلس نظرى نیست؟ آقاى پورسرتیپ بفرمایید.

پورسرتیپ - یک اغلاطى در بیانات بنده هست که با اجازه مقام ریاست مى‌دهم به تندنویسى.

رئیس - بسیار خوب آقاى دکتر موسوى بفرمایید.

دکتر موسوى - در چاپ عرایض بنده اشتباهاتى هست که تصحیح مى‌کنم و به تندنویسى مى‌دهم ضمناً راجع به واقعه اسف‌انگیز پریروز سؤالى از دولت کرده‌ام که

+++

 تقدیم می‌کنم.

رئیس - آقاى فلسفى بفرمایید.

فلسفى - شکایتى راجع به انتخابات نطنز رسیده است که عیناً تقدیم مقام ریاست می‌کنم :

رئیس - آقاى خلعتبرى.

خلعتبرى - استیضاح بنده را حالا قرائت می‌فرمایید یا بعد از نطق قبل از دستور.

رئیس - طرح خواهد شد آقاى توسلى بفرمایید.

توسلى - دوفقره تلگراف از طرف آقایان کشاورزان زیتون کار رودبار راجع به عملیات و اظهار تشکر مأمورین دفع آفات وزارت کشاورزى رسیده است که تقدیم می‌کنم.

رئیس - آقاى دکتر معدل بفرمایید.

دکتر معدل - شکایتى است از طرف اهالى لردستان که تقدیم مقام ریاست می‌کنم.

رئیس - آقاى آصف وزیرى بفرمایید.

آصف وزیرى - تلگراف شکواییه‌اى از طرف کارمندان پست و تلگراف کردستان هست، که عیناً تقدیم مقام ریاست می‌کنم.

رئیس - آقاى کشاورزیان بفرمایید.

کشاورزیان -عریضه‌اى از طرف مجلس از مردم مینودشت رسیده است که تقدیم مقام ریاست می‌کنم.

رئیس - آقاى مهندس مقدم بفرمایید.

مهندس مقدم - یک نامه شکواییه‌اى است از طرف کارگران کارخآن جات شیمیایى که برخلاف قانون کار بر خدمتشان خاتمه داده‌اند تقدیم مقام ریاست می‌کنم.

رئیس - آقاى دکتر متین بفرمایید.

دکتر متین - یک تقاضایى است از طرف اهالى بندپى راجع به تعمیر 7- 8 کیلومتر راه بین بابل و بندپى به امضاى عده زیادى از اهالى آن جا که تقدیم مقام ریاست می‌کنم.

رئیس - آقاى امام مردوخ بفرمایید.

امام مردوخ - تلگرافى از طرف کارمندان پست و تلگراف کردستان است که تقدیم مقام ریاست می‌کنم.

رئیس - آقاى مهندس والا بفرمایید.

مهندس والا - در بیانات بنده بعضى غلط‌هاى چاپى هست که اصلاح می‌کنم و به تندنویسى می‌دهم.

رئیس - آقاى نعیمى اکبر بفرمایید.

نعیمى اکبر - در چاپ صورت جلسه اشتباهاتى هست که اجازه بفرمایید بدهم به تندنویسى تصحیح شود.

رئیس - بدهید آقاى صمیمى بفرمایید.

صمیمى - تلگرافى است از کارمندان پست و تلگراف و تلفن تقدیم می‌کنم تقاضا دارم به عرایض آن‌ها رسیدگى شود که موجب اختلال در کار ارتباطات نشود.

رئیس - آقاى فریور بفرمایید.

فریور - تلگرافى است از کارمندان پست و تلگراف بهشهر که عیناً تقدیم می‌شود.

رئیس - دیگر نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت جلسه پیش تصویب می‌شود.

2 - بیانات آقاى رئیس دایر به اظهار تأسف‏ از وقایع اخیر و قتل دکتر خانعلى دبیر دبیرستان‌ها

رئیس - به طوری که خاطر آقایان محترم مسبوق است سوء جریانى روز سه‌شنبه در خارج از مجلس پیش آمد که امر بى‌سابقه و غیرمترقبه‌اى بود، تردید ندارم باعث تأسف خاطر همه نمایندگان محترم و تأثر عمیق خود من گردید (صحیح است) ولى متأسفانه مى‌بینیم در روزنامه اطلاعات این طور نوشته است:

 « آقایان معلمین در مقابل مجلس نمایندگان خود را براى تماس با هیئت رئیسه مجلس انتخاب کردند » این کذب محض است براى این که نه تنها آن‌ها یک هم چو تقاضایى نکردند بلکه خودم مقدم شدم رئیس بازرسى مجلس را فرستادم که نمایندگان آقایان معلمین بیایند و هر مطلبى دارند در مجلس بگویند. مجلس همیشه آماده براى همین کارها است و براى همین تشکیل شده است (صحیح است) که به عرایض و مطالب مردم رسیدگى کند (صحیح است) کما این که سه روز پیش هم آقایان قضات به وسیله آقاى باقرزاده وقت خواستند و آمدند صحبتشان را کردند امروز هم تا الان که مجلس را تشکیل ندادم براى این بود که فرستادم اگر آقایان معلمین نمایندگانى دارند به مجلس

+++

 تشریف بیاورند و صحبت کنند. به هرحال مردم چشمشان به مجلس است و اگر عرایضى دارند باید به مجلس اظهار کنند (صحیح است) و ما هم با کمال صمیمیت آماده هستیم که به حرف‌هاى حساب مردم گوش بدهیم (صحیح است) در عین حال آقایان معلمین که نزد ما محترمند و مربى فرزندان این کشور مى‌باشند درک کرده‌اند که یک ایادى مخربى هم در خارج هستند که شاید به وسیله آن‌ها بخواهند آب را گل آلود کنند.

علیهذا بنده باز اعلام می‌کنم هم براى مذاکرات و رفع گرفتاری‌ها و سختی‌هاى آن‌ها حاضر هستم و هم براى کمک و اصلاح این لایحه، این لایحه‌ای که به مجلس تقدیم کرده‌اند، کمیسیون و مجلس حق دارد لایحه را هر طور بخواهد و مصلحت می‌داند جرح و تعدیل کند، امیدوارم دیگر از این قبیل قضایاى سوء رخ ندهد و عموم آقایان نمایندگان با وحدت نظر در پیشرفت امور کشور و رفاه و آسایش مردم از هیچ اقدامى فروگذار ننمایند (صحیح است) (صحیح است) آقاى محمدعلى مسعودى بفرمایید.

محمدعلى مسعودى - سؤالى دارم که تقدیم می‌کنم.

3 - بیانات قبل از دستور آقاى مهندس جفرودى‏

رئیس - نطق‌هاى قبل از دستور شروع می‌شود آقاى مهندس جفرودى بفرمایید.

مهندس جفرودى - تأثر شدید من از این است که امروز از خانه مردم فقدان رادمردى را به اطلاع ملت ایران مى‌رسانم و افتخار بزرگ من آن که از شهامت و جانبازى او در راه احقاق حق سخن باز مى‌گویم.

تاریخ اقوام زنده پر است از فداکارى و ازخودگذشتگى افراد نادرى که حیات کوتاه آن‌ها سربقاى آن اقوام است.

آن چه را که از آن اقوام باقى مى‌ماند نه آن است که جمع کثیرى از آن در قید حیات‌اند بلکه آن است که معدودى از آن موجب مباهات و سربلندى آن مى‌باشند (صحیح است)

صبح روز سه‌شنبه دوازدهم اردیبهشت ماه 1340 دکتر ابوالحسن خانعلى دبیر دبیرستانجامى در راه احقاق حق معلم در میدان بهارستان برابر خانه ملت شربت شهادت نوشید و دیده از جهان فروبست و نام او زینت بخش صفحات تاریخ درخشان جانبازان ایرانى گردید.

دکتر خانعلى به مفهوم واقعى کلمه معلم بود. او در حیات خویش به تربیت فرزندان ما همت گماشت و با مرگ خود درس حق طلبى به ما بیاموخت.

من یقین دارم که شهادت او اثرى بزرگ و جاویدان در اجتماع غافل ما باقى خواهد گذاشت (صحیح است)

مرگ این معلم حاصل سکوت مجلسیان در برابر اعمال دولت است و یقین داراى این اثر بزرگ اجتماعى است که ما را متوجه وظیفه خطیر نمایندگى خود کرده و برآن خواهد داشت که از این پس گفتار و کردار خود را در تحقق به آرزوهاى ملى به کار بریم.

یک بار دیگر طبقه معلم با تحمل محرومیت و نثار جان خویش رهبرى اجتماعى را با افتخار و سربلندى به عهده گرفت و یکى از بهترین افسران خود را شهید راه حق و حق‌طلبى ساخت جماعتى چنین پندارند که مربیات اجتماع ما یعنى معلمان دست از وظیفه مقدس خود شسته و به اجتماع در برابر مجلس جمع شدند تا نظم شهر را بهم بریزند و گردش امور را مختل سازند.

دریغ باشد که چنین تهمتى ناروا بر این طبقه صبور و وطن‌خواه روا دارند زیرا اینان در برابر تبعیض‌ها و تفریط‌ها سال‌ها از خود صبر و شکیبایى نشان دادند و با وجود در دست داشتن محافل تبلیغ به تعلیم و تدریس اکتفا کردند و زبان به انتقاد نگشودند.

قاطبه آنان بر اثر ترقى فاحش قیمت‌هاى مزایاى افزایش حقوق معلم را از دست دادند متألم و متأثر به انجام دادن وظیفه خطیر معلمى ادامه دادند، براى آن که خود و فرزندان آنان از گرسنگى نمیرند ساعات فراغت و مطالعه خود را به ثمن بخس فروختند و از بام تا شام در میان سرما و گرما وسعت بى‌کران کشور را پیمودند و در مدارس مختلف و محافل متعدد به درس دادن پرداختند. هر قدر بیشتر مى‌کوشیدند و از آسایش خود و خوراک فرزندان خویش مى‌کاستند کمتر موفق به تهیه مسکن و پوشاک مى‌گردیدند (صحیح است).

بر اثر جهالت و بى‌تدبیرى زمامداران گذشته و سکوت کسانى که لباس نمایندگى مردم به تن داشتند وضع

+++

 اقتصادى ایران دگرگون گشت و هزینه زندگى چنان رو به فزونى نهاد که از جمله طبقه معلم با همه تلاش و کار طاقت‌فرسا دستخوش تنگدستى و پریشانى گردید.

ما خود بدان اعتراف داریم که در بعضى موارد حقوق ملت ایران تضییع شده است و بعضى از زمامداران در گذشته رعایت اصول قانون اساسى و قوانین ملى را نکرده‌اند. (صحیح است)

ما خود شاهد و ناظر آن هستیم که عمالى دست به غارت و چپاول بیت‌المال زدند و در مصرف درآمد ملى و وام‌هاى دریافتى راه صواب نپیمودند و چنان تبذیر کردند که ملت ایران از اثرات ثمربخش آن محروم ماند ما با نهایت تأسف خود ناظر آن هستیم که هنوز در رأس بعضى از دستگاه‌ها بدنامان و ناپاکانى قرار دارند که اکثریت مردم فهیم ایران به آن‌ها وثوق و اعتماد ندارند.

ما معتقد و خواهان آن هستیم که دولت باید با اقدامات فوق‌العاده و نقشه‌هاى مدبرانه در اصلاح امور و تنزل و تثبیت قیمت‌ها و رفع تبعیض‌ها همت کند.

در جامعه‌اى که اکثریت افراد آن فاقد مسکن هستند ولى معدودى از آن از راه‌هاى نادرست و ناشایست درآمدى سرشار دارند و باعث ترقى فاحش نرخ ارزاق و کرایه خانه مى‌گردند چگونه مى‌خواهید معلم همت دولت را در افزایش حقوق او به دیده تحسین و رضایت بنگرد.

من نیک مى‌دانم که دولت با لایحه‌ای که براى ترفیه حال معلم به مجلس داده است حداکثر سعى خود را با توجه به امکانات فعلى به کار برده است ولى باز معلم به حق ناراضى است و همین لایحه موجب بسط عدم رضایت در میان سایر طبقات شده است.

حرف معلم آن نیست که چرا میزان حقوق او پایین است بلکه آن است که چرا مملکت را به نحوى اداره مى‌کنید که با داشتن آن همه آرزو این درآمد و تحمل آن همه وام و تحمل این همه مالیات باز امروز دچار کمبود شدید ارز و گرفتار ترقى فاحش قیمت‌ها هستید که او و طبقات دیگر بعد از شش سال همه مزایاى یک افزایش قابل ملاحظه حقوق‌ها را از دست داده و امروز پریشان و از آینده خویش نگرانند.

حرف معلم آن است که اگر مصائب و مشکلات بر او مستولى شد هم چنان عقده‌اى بر دل او سنگینى کرد و طبق رسوم و آداب ملل مترقى با اطلاع قبلى دست به اعتصاب زد و با رعایت نظم و ترتیب خواست به دولت و نمایندگان مجلس شکایت کند چرا با وجود تأکیدات دولت مأمورین آن با آب پاش و اسلحه با او مقابله برمى‌خیزند و مأمورین تندخوى و بى‌تدبیر با اسلحه‌اى که باید حفظ جان او باشد به حیات او خاتمه ‌دهد.

بسیارند کسانى که در روزهاى سه‌شنبه و چهارشنبه همین هفته شاهد نظم و ترتیب معلمان پایتخت کشور بودند که هزارها تن از آنان روزى با رفتارى متین که در شأن مربیان اجتماع است برآن شدند که از سختى معیشت بى‌تدبیرى رجال اتلاف بیت‌المال شکوه کنند و یا روزى دیگر یکى از شهداى راه حق طلبى را تشییع نمایند.

دلیل بارز من بر این که معلمان و دانشجویان در این دو روز از هر حیث و جهت رعایت نظم و مراعات آسایش مردم دیگر را کردند این است که از عمل آنان کمترین آسیبى به مأمورین انتظامى و مردم پایتخت نرسیده است.

ما یعنى فراکسیون پارلمانى حزب مردم مصراً از دولت خواستار آن هستیم که مسببین واقعه اسفناک قتل دکتر خانعلى و مجروح شدن چند تن از معلمان پایتخت را معرفى و شدیداً مجازات کند. (صحیح است)

ما به معلمان کشور که مربیان فرزندان ما هستند صریحاً اعلام مى‌داریم که آماده‌ایم با آنان به مذاکره پردازیم و نظرات اصلاحى آنان را در حدود امکانات مالى فعلى ملت ایران در لایحه دولت منظور بداریم.

ما آماده‌ایم که با کمال صمیمیت و جدیت از حقوق حقه آنان دفاع کنیم و وظیفه خطیر نمایندگى خود را تا سرحد امکان چنان انجام دهیم که حاصل آن به نفع ملت ایران باشد (صحیح است)

ما وظیفه خود مى‌دانیم که در برابر وجوه طبقات مردم ایران حاضر شویم و بر مشکلات و مصائب آنان واقف گردیم و با اشتراک مساعى با آنان در رفع آن‌ها برآییم.

+++

من یقین دارم که عده‌ای از صمیمى‌ترین نقادان اجتماع به جاى عده‌ای از ما مى‌بودند و بر مشکلات سیاسى و اجتماعى کشور ما آگهى مى‌یافتند رفتار یا سکوت ما را بدانسان به باد انتقاد و طعن و لعن نمى‌گرفتند.

ما که خود بیش از آن که به مجلس راه یابیم شاید از تقدیر و تحسین جماعتى برخوردار بودیم هیچ ‌گاه راضى نیستیم که در انجام دادن وظایف ملى خود آن چنان قصور ورزیم که به حیثیت و اعتبار خود در جامعه لطمه بزنیم.

غالباً به ما مى‌گویند که چرا هر روز از پشت تریبون مجلس زبان به انتقاد و عیب‌گویى نمى‌گشاییم.

و چرا همه معایب و نقایص را بازگو نمى‌کنى. ما نیک مى‌دانیم که اگر چنان کنیم ولو آن که از گفتار ما نتیجه عملى و مثبتى عاید اجتماع نگردد محبوب و صاحب وجهه خواهیم شد ولى من گفتار آن کسى که مسئولیتى ندارد و آن که داراى مسئولیت است تفاوت بسیار است.

ما به همکاران مجلس پیشنهاد مى‌کنیم که براى روح پرفتوح شهید فقید دکتر ابوالحسن خانعلى معلم دبیرستان جامى یک دقیقه سکوت کنند.

 (در این موقع حضار به احترام در حال قیام یک دقیقه سکوت نمودند)

4 - تقدیم طرح قانونى طرح قانون مربوط به‏ برقرارى مستمرى درباره وراث مرحوم دکتر خانعلى‏ به وسیله آقاى جفرودى‏

مهندس جفرودى - براى آن که همسر و فرزندان این شهید راه حق‌طلبى بر اثر از دست دادن سرپرست گرانمایه خود بیشتر دچار عسرت و سختى نگردند تقاضاى تصویب طرح برقرارى یک مستمرى را براى آنان داریم که اینک به قید سه فوریت تقدیم مقام ریاست مجلس شورا مى‌کنیم (احسنت)

5 - بیانات قبل از دستور آقایان صالح گرجى‏ معرفت موسوى ماکویى‏

رئیس - آقاى اللهیار صالح بفرمایید.

اللهیار صالح - حادثه بسیار ناگوارى که روز سه‌شنبه در میدان بهارستان مقابل مجلس یعنى حریم امنیت مشروطه به وقوع پیوسته و احساسات ملى ایران را سخت جریحه‌دار کرده است مرا بر آن وا می‌دارد که :

اولاً - تأسف و تألم عمیق خود را از این حادثه جانسوز اظهار کنم.

ثانیاً - اعتراض شدید خود را نسبت به دولت که به پلیس اجازه داده است بدون هیچگونه علت در کمال وحشیگرى و شقاوت بسوى جمعیت معلمین تیراندازى کند و باعث کشته شدن یک نفر مرد شریف و خدمتگزار وطن به نام دکتر خانعلى دبیر دبیرستان جامى و زخمى شدن چند نفر دیگر از فرهنگیان محترم گردیده ابراز نمایم. بر هیچ کس پوشیده نیست که مقام معلم در هر جامعه مورد احترام است و هیچ فردى نمى‌تواند خدمت بزرگى را که معلم از راه تعلیم و تربیت اطفال و جوانان کشور انجام مى‌دهد نادیده بگیرد. حقى که معلم بر گردن اجتماع دارد به قسمى عظیم است که در برابر آن هیچ گونه اجر مادى و معنوى نمى‌تواند مقابله نماید. هرگونه سوءرفتار اهانتى که نسبت به این طبقه از مردم شریف و خدمتگزار بشود درحقیقت نسبت به همه افراد جامعه اعمال شده است زیرا اینان مربى و آموزنده فرزندان مملکت هستند هتک احترام آنان به همه افراد ملت خاصه به جوانان و دانش آموزان و دانشجویان گران و تحمل‌ناپذیر مى‌آید اگر معلمان کشور که باید از کلاس اول دبستان تا کلاس آخر دانشگاه درس اخلاق حسنه و وطن خواهى و وظیفه‌شناسى و نوع‌پرورى و عزت‌نفس به نوباوگان مملکت بدهند، خود ناراضى و مأیوس و نامرفه و آشفته خاطر و پریشان‌حال باشند شما چگونه متوقعید که این طبقه بتوانند به وظیفه تربیتى و آموزندگى خود آن چنان که شایسته است عمل کنند و به تهذیب اخلاق نوآموزان و تقویت روحیه دانش آموزان و دانشجویان و امیدوار کردن آنان به یک آینده روشن و درخشان اهتمام ورزند. کار معلمین کارى است که به آزادى روح و حوصله بسیار و بنیه قوى نیازمند است و مسلم است که براى حصول این لوازم وضع معلم باید از نظر مادى و معنوى تأمین و از رفاه نسبى برخوردار باشد و گرنه امر آموزش و پرورش که اساسى‌ترین مسئله براى تکامل ملت است به کلى مختل و بى‌سروسامان خواهد گشت (دکتر تفضلى - احسنت)

آقایان اطلاع دارند که پریروز عده‌ای از معلمان

+++

 پایتخت به نمایندگى از طرف قاطبه معلمان کشور به میدان بهارستان آمده بودند تا مطالب حقه خود را به سمع مجلس و دولت برسانند و حرف‌هایی که راجع به وضع معاش خود دارند بگویند (صحیح است) این عده در کمال نظم و آرامش تجمع کرده بودند و من خود در هنگام ورود به مجلس شاهد آرامش و متانت آنان بودم (صحیح است) و هیچ گونه حرکت خلاف تحمل و عمل آشوبگرانه‌اى از آنان مشاهده نکردم (صحیح است) و البته جز این هم انتظارى از یک دسته مردم روشنفکر و نجیب نمى‌رفت ولى متأسفانه دستگاه حکومت که از چند سال پیش تاکنون صداها را در سینه‌ها خفه کرد (صحیح است) و باب آزادى بیان و آزادی‌هاى قانونى دیگر را به روى مردم مسدود ساخته و هرگونه حتى اظهار وجود را از ملت ایران سلب کرده است (صحیح است) و به این حق‌شکنى‌هاى خودسرانه و عملیات مستبدانه خو گرفته دستور داده است که نیروى انتظامى این عده از مردان محترم و اصیل را متفرق سازد و چون به وسیله ماشین‌هاى آب‌پاش متفرق نشده‌اند به سلاح گرم توسل گردیده و با وحشیانه‌ترین وضعى چند نفر را مجروح و یک نفر را (تا آن جا که مى‌دانم) به قتل رسانده‌اند که ابوالحسن خانعلى دکتر در فلسفه و دبیر دبیرستان جامى بوده است.

این عمل سبعانه از طرف دولت به قدرى حس نفرت و انزجار قاطبه ملت را علیه دستگاه حکومت برانگیخته است (صحیح است) و به حدى در اذهان عمومى سوء اثر گذاشته است که به عقیده من به هیچ وجه مجال ادامه زمامدارى به این دولت نمى‌دهد (صحیح است) (فلسفى - باید استعفاء کند) و مصلحت مملکت سقوط چنین دولتى را ایجاب مى‌کند (مقدم احسنت)، آقایان، گردآمدن عده‌ای از شریف‌ترین مردم این کشور در مقابل مجلس براى مطالبه حق خود چه ضررى داشت؟ و خلاف کدام مصلحت عمومى بود که عمال یک دولت خودسر و بى‌اعتنا به آزادى آنان را متفرق می‌کنند.

اساساً اگر جمعى از افراد ذی‌حق کشور براى تظلم و اظهار شکایت یا اعتراض به امورى که حقاً و قانوناً در خور اعتراض باشد به میدان بهارستان نیایند و در برابر مجلس قرار نگیرند و مطالب مورد نظر خود را از این مکان به گوش اولیاء امور و هم‌وطنان خود نرسانند به کجا باید بروند و چه باید بکنند؟ من از دولت آقاى شریف امامى سؤال می‌کنم به چه مجوزى تصمیم به پراکنده ساختن جمعیت معلمان کشور در میدان بهارستان گرفته است؟

این عده مردم شرافتمند جز این که از حق اعتصاب و تجمع که در مترقى‌ترین و عقب‌افتاده‌ترین ممالک دنیا معمول و متداول است استفاده کرده بودند مرتکب چه رفتارى شده بودند که مستلزم تیراندازى به سوى جمعیت باشد؟ در این موقع که من مشغول بیان این مطالب هستم موج نفرت و خشم ملت ایران نسبت به دولت اوج گرفته است (صحیح است) و شاهد این مدعا تشییع منظم و عظیمى است که دیروز به وسیله دهها هزار نفر از مردم روشنفکر تهران و فرهنگیان و اصناف و دانشگاهیان براى معلم شهید مرحوم دکتر خانعلى برگزار گردید (صحیح است) و من در این جا به نمایندگى از طرف ملت ایران عمل وحشیانه دستگاه انتظامى را شدیداً تقبیح و دولت آقاى شریف امامى را نکوهش و ملامت می‌کنم (احسنت) و به روح پاک آن خدمتگزار نجیب و فاضل که بیگناه خونش در مقابل مجلس شوراى ملى ریخته شد درود مى‌فرستم (احسنت) و از خداوند متعال طلب مغفرت مى‌نمایم.

رئیس - آقاى گرجى بفرمایید.

گرجى - البته دو تن از آقایان نمایندگان اظهار تأسف عمیق خود را براى حادثه جانگداز روز سه‌شنبه بیان فرمودند همه ما متأثریم (صحیح است) همه ما متألمیم بنده نمى‌دانم چه جور به معلمین و دانشجویان این مملکت این مطلب را برسانم که من دو روز است مجلس را مغموم دیده‌ام مجلس شوراى ملى آماده است تکالیف خود را به نحو احسن انجام دهد البته مرگ معلم اصولاً جانگداز است اگر ما درست فکر کنیم در تمام دنیا چه در گذشته و چه امروز معلمین در حیات هم ناراحت و دچار مشکلات هستند چه رسد به این که یک معلم مغموم و مأیوس که براى احقاق حق آمده است اقدام کند کشته بشود، بنده از مرگ جانگداز دکتر خانعلى اظهار تأسف می‌کنم (جمعى از نمایندگان همه متأسف هستیم) تأسف من که یک فرهنگى هستم و 24 سال در فرهنگ خدمت می‌کنم و جز در طریق فرهنگ قدمى برنداشته‌ام و با معلمین فعلى با هم بزرگ شده‌ایم و تحصیل

+++

 کرده‌ایم حرف مى‌زنم که صددرصد به نفع معلمین کشور است شاید کسانى پیدا شوند این روزها که به نام معلم حرف بزنند و از این حادثه استفاده کنند آن کسانى که از پشت این تریبون از معلم دفاع می‌کنند مى‌خواهم بپرسم تاکنون دوتا اطاق براى معلم ساخته‌اند آن مقاطعه‌کارى که یک روز یکشاهى نداشت و امروز 500 میلیون ثروت دارد چرا تا حالا به فکر معلم نبود که امروز مى‌گوید معلمین همه ناراحت هستند کسانى باید براى معلم حرف بزنند که در طریق معلم قدم برداشته‌اند ممکن است خیلى‌ها بخواهند به نام معلم تظاهر کنند، بنده خودم ناظر بودم که کوچک‌ترین بى‌نظمى در جلو مجلس نبود (صحیح است) معلمین عده‌ای نشسته بودند و شعارشان سکوت و آرامش بود (صحیح است) باید دید چه کسى عامل این کار بوده جناب آقاى نخست‌وزیر چه کسى عامل این کار بوده (یک نفر از نمایندگان - دولت) چه کسى اتومبیل آب‌پاش را آورده باید به دقت رسیدگى کرد به روى معلم و و زن و مرد و بچه آب ریخته و بعد دست به اسلحه برده شده حتماً باید رسیدگى کرد که مسببین این عمل کى‌ها هستند من تقاضا می‌کنم براى این که ملت ایران آرام بشود، کوتاهى در این کار نکنید شاید خیلى‌ها بخواهند که این حوادث به این روز منجر بشود شاید آن روز که معلمین ایران براى حقوقشان صحبت مى‌کردند هیچ وقت فکر نمى‌کردند که مشکلات بعدى پیدا بشود و از بین آن‌ها کسى از بین برود، امروز هم باید معلمین ایران متوجه بشوند که خداى نکرده در آتیه عناصرى پیدا بشوند که روى سیاست‌هاى بیگانه کار را به جایى بکشانند که اصلاً مسئله حقوق معلم از بین برود، امروز جناب آقاى سردار فاخر رئیس محترم مجلس در جلسه خصوصى فرمودند بیایند با ما صحبت کنند بیایند، با ما حرف بزنند معلم نباید سرنوشتش را به دست شخص یا کسى بدهد معلم باید مقتضیات کشورش را در نظر بگیرد ولى دولت هم باید با آن‌ها همراه باشد باید آن کسى که دستور داده اتومبیل آب‌پاش آورده‌اند آن کسى که دستور داده دست به اسلحه برده شود محاکمه بشوند، چرا وقتى معلمى دو ساعت از کار غیبت می‌کند دادگاه ادارى او را محاکمه می‌کند، چه جور وقتى یک دبیر 5 روز غیبت می‌کند باید هزار جور تصدیق بیاورد دولت هم باید مسئولین را مجازات کند من اطمینان می‌دهم اگر دولت مسئولین امر را به فوریت در این مجلس اعلام بدارد و توقیف آن‌ها را براى ملت ایران بگوید چون آبى است که بر روى آتش آلام درونى ملت ایران ریخته خواهد شد، بنده روز گذشته وقتى که صحبت می‌کردم دولت می‌گفت پول ندارم، ممکن است صحیح باشد و صحیح هم هست ولى وقتى یک طبقه بزرگى مثل معلم سال‌ها اظهار عدم رضایت می‌کند و کسى گوش نمی‌دهد وقتى این وضعیت طورى می‌شود که به اعتصاب منجر مى‌گردد، دولت باید از هر کجا که شده پول تهیه کند، از هر طریق شده پول تهیه کند، دولت باید تمام مخارج غیرضرورى خودش را بزند، از هر جا ممکن است پول فراهم کند و حقوق معلمین را ترمیم کند، بنده مى‌خواستم از پشت این تریبون به معلمین ایران عرض کنم و از آن‌ها خواهش کنم هر طور شده‏ متانت و بردبارى را حفظ کنند و نگذارند یک اشخاص مغرض آن‌ها را بد هدایت کنند که خداى نکرده معلمین ایران یک روزى پشیمان بشوند این جا باید دو گذشت باشد یکى از طرف دولت یکى هم از طرف معلم براى این که معلم وظیفه‌اش هم شریف است و هم خیلى سنگین است الساعه مدارس تعطیل است اولیاى بچه‌ها نگرانند معلمین که عمرشان به شرافت مى‌گذرد باید مشکلات مملکت را هم در نظر بگیرند ما خودمان طرفدار معلم هستیم مجلس طرفدار معلم است البته این کارى که شد به عقیده بنده باید تقدیس کرد این نشان مى‌دهد که ملت ایران زنده است در این ملت نیروى ملى هست (صحیح است) دانشجویان عزیز وقتى دیدند یک معلم بى‌گناهى مرده است به مربیان خود مى‌پیوندند اما خدا کند که از این نیروى ملى از این سیاست‌ها اشخاص استفاده نکنند معلمین عزیز، دانشجویان عزیز قدر این نیروى ملى را بدانید و نگذارید حوادث و طوفان‌هاى جهان و عناصر مخرب در شما راه پیدا کنند و به کلى راه و مسیر این نیروى ملى را عوض کنند بنده معتقدم اگر ما مى‌گوییم چه باید بشود باید راهى پیدا کنیم که عملى بشود الساعه معلم حقوقش کم است اگر حقوق معلم تأمین بشود خیلى از ماجراها مى‌خوابد، دولت باید این کار را بکند اگر شده ما نمایندگان حقوق نگیریم حاضریم کمک کنیم به معلمین ایران (یک نفر از

+++

نمایندگان - از مخارج زاید شرکت نفت بدهند) از خود وزارت فرهنگ راجع به وزارت فرهنگ بنده یک روزى در همین مجلس عرض کردم تشکیلات رایزن‌هاى فرهنگى سرپرست‌ها زیاد است، 5 سال رتبه معلم را ندادند به خدا با 15 تومان حق‌التدریس آموزگار راضى بود. این کوتاهى هاى دولت‌هاى گذشته غیرقابل اغماض است اما دولت فعلى چون جریان را این طور مى‌بیند نباید ساکت بنشیند یک حوادث غیرمترقبه‌اى که پیش می‌آید که معلمین را عصبانى می‌کند البته باید امکانات دولت را هم در نظر گرفت و من هم از افراد منفى باف نیستم معتقد به امکانات هستم ولى امکاناتى هم هست که اگر بروند دنبال آن امکانات (مهندس مقدم - این دولت روسفید کرد دولت دکتر اقبال را). (دکتر الموتى - چطور روسفید کرد دیروز یک معلم کشته است. روسفید کرد؟) من معتقدم دولت باید یا این لایحه‌اش را پس بگیرد طرحى که ما داده‌ایم و امروز تهیه کردیم و بنده به هر نماینده‌اى که این طرح را دادم امضاء کرد با این که بیش از 15 امضاء لازم ندارد معذلک بیش از 30 امضاء شده و اگر به تمام آقایان نمایندگان بدهم امضاء می‌کنند این طرح خواسته معلمین است حالا اگر دولت امسال امکاناتى برایش نبود ابلاغ آن‌ها را صادر کند سال بعد بدهد که معلم بداند که به حرف او رسیدگى شده است این طرحى است که تهیه شده است.

ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

به منظور ترمیم حقوق معلمین و فرهنگیان و تأمین رفاه و آسایش طبقه شریف مسئول تعلیم و تربیت کشور امضاءکنندگان زیر تقاضا داریم با رعایت حداقل حقوقى که در لایحه جدید دولت منظور است طرح زیر براى تصویب تقدیم مى‌گردد کلیه قوانین و مقرراتى که مغایر ماده 12 قانون تعلیمات اجبارى مصوب 1322 مى‌باشد از تاریخ تصویب این قانون ملغى است. محمدعلى مسعودى - دکتر حاتم - باقرزاده - گرجى - پزشکى - اردلان - فلسفى - معرفت - مردوخ - مهندس والا - دکتر صاحب قلم - احمد عامرى - کشاورزیان - طهماسبى - آزمین - ملک‌زاده - علامه وحیدى - دکتر دادفر - دکتر متین - دکتر کیان - دکتر سنگ - موسوى ماکویى - اژدرى و چند امضاء دیگر.

با این امضاهایى که شده وضعى که بنده در مجلس مى‌بینم و مطالعه‌اى که در کمیسیون خواهد شد مطمئناً این طرح که به نفع معلمین است تصویب خواهد شد حالا که ما داریم براى معلمین قدم‌هایى برمى‌داریم معلمین شریف و عزیز ما هم باید با ما کمک کنند باید متوجه باشند که ادامه اعتصاب چقدر براى مملکت زیان آورده است باید متوجه باشند که این بچه‌هاى مردم ناراحت هستند، خود مردم ناراحت هستند امروز هم مجلس شوراى ملى که خانه ملت است و هم خود ملت نسبت به طبقه معلم هیچ چیز را دریغ ندارند و ما هم این طرح را تهیه کردیم و تا آخرین نفس خواهیم کوشید که این طرح اجراء بشود، حالا معلمین نباید بیایند سرنوشت خودشان را به دست اشخاصى که آن‌ها را هر سو که مى‌خواهند ببرند بدهند اگر مختصر غفلت کنید این نیروى ملى ما اگر بهش لطمه بخورد دیگر ما سر بلند نمى‌کنیم، آخر باید امنیتى باشد که معلم سر کلاس برود من یک معلم ناراضى بوده‌ام و هستم ولى مملکت ایران و استقلالش باید باقى بماند تا من پشت این تریبون حرف بزنم و معلم سر کلاس برود و نسل آینده‌اى باقى بماند تا نام ایرانى همیشه باقى بماند (احسنت)

رئیس - آقاى معرفت‏

معرفت - به طوری که آقایان نمایندگان محترم استحضار دارند پیشامد تأسف‌آور روز سه‌شنبه که منجر به شهادت یکى از معلمین شریف و زحمتکش شد قلب عموم فرهنگیان و ملت ایران را جریحه‌دار کرده است و نمایندگان محترم قبل از بنده در این خصوص بیانات جامع و مؤثرى ایراد فرمودند.

اینجانب نیز تأسف و تأثر شدید خود و عموم نمایندگان را از این پیشامد ناگوار اعلام مى‌دارم و امیدوارم رئیس دولت هرچه زودتر مسببین این واقعه را هرچه زودتر به کیفر برسانند.

بنده در جلسه گذشته عرض کردم لایحه دولت نظر فرهنگیان را تأمین نمی‌کند و هم اکنون نیز به عرض نمایندگان محترم می‌رسانم که روز گذشته براى عرض مستدعیات فرهنگیان به پیشگاه اعلیحضرت همایونى شرفیاب گردیدم شاهنشاه بى‌نهایت نسبت به فرهنگیان ابراز عنایت فرمودند

+++

 مخصوصاً تأکید فرمودند که لایحه دولت باید در کمیسیون‌هاى مربوط مجلس شوراى ملى با دقت و توجه مورد رسیدگى قرار گیرد و خواسته‌هاى معلمین را نیز باید مورد نظر قرار داد و به نحوى اصلاح نمود که رفاه و آسایش فرهنگیان تأمین گردد با این ترتیب امیدوارم که نمایندگان محترم نیز توجه خاص در این خصوص بفرمایند.

بنده در جلسه گذشته عرض کردم باز هم تکرار مى‌نمایم که معلمین شریف و وطن‌پرست نظرى جز احقاق حق خود ندارند ولى ممکن است افراد غیرفرهنگى از این جریان بخواهند سوءاستفاده کنند که آن هم ارتباطى به معلمین ندارد و نباید به حساب آن‌ها گذاشته شود.

در خاتمه به استحضار نمایندگان محترم مى‌رسانم فراکسیون پارلمانى حزب ملیون نیز تأسف عمیق خود را نسبت به شهادت دکتر خانعلى اعلام و از دولت مصراً خواستار است که مسببین واقعه روز سه‌شنبه را تعقیب نموده حداکثر کمک را به ورثه شهید فقید بنمایند و خواستار است که مسببین واقعه روز سه‌شنبه را تعقیب نموده در انجام خواسته‌هاى قانونى معلمین اقدام کنند با اجازه مقام ریاست باقى وقت خود را به آقایان موسوى ماکویى و دکتر دادفر می‌دهم.

رئیس - آقاى موسوى ماکویى پنج دقیقه وقت دارید بفرمایید :

قبلاً باید از آقایان نمایندگان محترم مجلس تشکر نمایم که جلسه امروز را اختصاص به تجلیل از مقام معلم و حقوق آن قرار داده‌اند و به نام یک فرهنگى با کمال تأسف باید به عرض برسانم که حقیقتاً جریان اعتصاب آقایان معلمین محترم کشور و واقعیت خواسته‌هاى مشروع آنان بر اکثر آقایان معلوم نیست.

در سال 1322 قانون تعلیمات اجبارى به تصویب مجلس شوراى ملى رسید و تکلیف حقوق آقایان معلمین طبق ماده 12 آن قانون تصویب گردید. تا سال 1333 یعنى قریب یازده سال معلمین وطن‌پرست کشور انتظار کشیدند تا این که به موجب لایحه‌ای که در آن سال به مجلس داده شد مبلغى به حقوق آنان اضافه شد و برطبق این قانون و قانون متمم حقوق فرهنگیان قسمت‌هایى از ماده 12 لغو گردید. معلمین کشور در اسفندماه 39 درخواست اجراى کامل ماده 12 قانون تعلیمات اجبارى را کردند. جناب آقاى صالح وزیر فرهنگ وعده قطعى دادند که تا 12 اردیبهشت ماه به درخواست‌هاى معلمین عمل نمایند. گو این که در دهم اردیبهشت ماه لایحه به مجلس آوردند ولى در مصاحبه‌اى که با جراید کردند معلوم شد لایحه‌ای که ایشان به مجلس تقدیم کرده‌اند همه خواسته‌هاى مشروع معلمین را تأمین نمى‌نماید. بالاجبار با نظم و آرامش و با کمال متانت در پیاده‌روهاى خیابان شاه آباد اجتماع کردند با کمال تأسف یکى از معلمین کشور به نام دکتر خانعلى دبیر فلسفه دبیرستان‌هاى پایتخت به ضرب گلوله از پاى درآمد و از قرار معلوم چند نفرى هم زخمى شده‌اند.

من به نام یک معلم سؤال می‌کنم.

آیا نباید مسئول این حادثه تأسف‌آور را محاکمه و مجازات نمود؟

آیا وقت آن نرسیده است که به تقاضاهاى حقه و مشروع معلمین رسیدگى کرد و پس از 18 سال ماده 12 قانون تعلیمات اجبارى را اجراء نمود!

آیا بهتر این نبود که به جاى گلوله منطق تحویل آنان مى‌دادند.

با این ترتیب آیا باز هم عده‌ای عقیده دارند که این‌ها ماجراجو می‌باشند باید اذعان نمود که ماجراجو نبودند بلکه معلمین واقعى کشور بودند که با متانت و نظم حقوق حقه خود را مطالبه می‌کردند؟

تمام معلمین کشور می‌دانند که مملکت گرفتار مضیقه مالى است ولى با بودجه فعلى وزارت فرهنگ و با حذف هزینه‌هاى غیرلازم و غیرضرورى و جلوگیرى از ریخت و پاش ها مى‌توان قسمت زیادى از اعتبار حقوق معلمین را تأمین کرد بنابراین پیشنهاد تصویب مجدد کامل ماده 12 قانون تعلیمات اجبارى مصوب 1322 و طرح بودجه تفصیلى وزارت فرهنگ را به منظور حذف اقلام زاید آن را در کمیسیون بودجه مى‌نماید در پایان این مصیبت را به تمام همکاران فرهنگى تسلیت مى‌گویم.

6 - بیانات آقایان نخست‌وزیر و وزیر فرهنگ راجع‏ به جریان واقعه قتل دکتر خانعلى و حقوق معلمین‏

رئیس - وارد دستور مى‌شویم آقاى نخست وزیر بفرمایید.

بهبهانى - اجازه بفرمایید که قرآن را بیاورند بنده

+++

 قسم بخورم چون عرض دارم.

رئیس - جنابعالى که اجازه نخواسته بودید.

بهبهانى - قبل از تحلیف مى‌توان صحبت کرد؟

رئیس - بلى اشکالى ندارد.

بهبهانى - پس بنده دولت را استیضاح می‌کنم.

نخست‌وزیر (مهندس شریف امامى) - آقایان به خاطر دارند که روز سه‌شنبه موقعى که بودجه مطرح بود و تمام اعضاى دولت در مجلس حضور داشتند جریان که مربوط به اعتصاب آقایان معلمین بود در میدان بهارستان پیش آمد دولت از این که یک چنین حادثه بسیار تأسف‌آورى پیش آمده است بسیار متأثر است و واقعاً متأسف است از این که یک جریان معمولى و عادى که بایستى به صورت بسیار عاقلانه‌اى به نتیجه مطلوبى برسد به این صورت درآمده است این جا اظهار شد که دولت دستور داده بود به این که پلیس به جمعیت حمله کند با کمال صراحت باید عرض کنم که متأسفانه این مطلب صحیح نیست و دولت با کمال صداقت دستور داده بود که حتى‌المقدور آرامش و نرمش را حفظ کنند و به هیچ وجه مزاحم جمعیت نشوند و با بردبارى و صبر تحمل بکنند ولى با کمال تأسف جریاناتى پیش آمد که هنوز چون تحقیقات کافى نشده است اظهار صریحى نمى‌توانم بکنم ولى منتج به نتیجه تأسف‌آورى شده است راجع به آقایان معلمین در این جا همه آقایان اظهار همدردى کردند که نسبت به حقوق آن‌ها لازم بود توجهى بشود اگر آقایان به بودجه‌اى که تقدیم مجلس شوراى ملى شده است توجه بفرمایند مى‌بینند که از سال گذشته به محض تصدى این دولت این موضوع مورد توجه دولت قرار گرفت و در عین حال چون پیش‌بینی که شده بود به نظر کافى نرسید با مطالعات دقیقى که به عمل آمد و با مقدوراتى که براى دولت میسر بود طرح لایحه جدیدى را تهیه کرده و تقدیم مجلس شوراى ملى نمود متأسفانه لایحه‌ای که تقدیم شده است به نظر آقایان تأمین منشور نمی‌کند این یک مسئله‌اى است که بایستى بررسى بشود. بحث بشود مطلب دو طرف دارد یکى مقدوراتى که دولت دارد و یک تقاضایى که آقایان معلمین دارند این لایحه مخصوصاً به صورت لایحه مستقل تقدیم مجلس شوراى ملى گردید براى این که مورد شور قرار بگیرد و طرفین بتوانند نظریات خودشان را اظهار بکنند والا ممکن بود براى تسریع در کار به صورت تبصره‌اى ملحق بشود به بودجه و تصویب بشود بدون آن که شورى روى آن بشود و اگر تصویب مى‌شد ملاک عمل دولت قرار بگیرد ولى دولت با توجه به این که این لایحه چون با عجله تهیه شده است و در لایحه استخدامى هزاران نکته باید مورد توجه قرار بگیرد و با عجله‌اى که در کار بوده است امکان این داشت که بعضى نکات ملحوظ نشده باشد به صورت لایحه مستقلى تقدیم مجلس شوراى ملى شد تا این که وقتى باقى باشد که در آن دقتى بشود و اگر چیزى از نظر حذف شده است به آن اضافه یا کم کنیم و خیال می‌کنم با این اقدامى که دولت کرده است کمال حسن‌نیت خودش را براى تأمین نظر معلمین ابراز داشته است در این زمینه باز هم ناچارم تکرار بکنم نسبت به حقوق آقایان معلمین مى‌بایستى که در کمیسیون رسیدگى دقیق بشود و مطالبى که آقایان اظهار کردند چون نکات مختلفى است باید مورد رسیدگى قرار بگیرد این که گفته شد ماده 12 قانون تعلیمات اجبارى ملاک کار بشود اگر اشکالى براى دولت نباشد دولت حرفى ندارد اما بودجه در اختیار آقایان است ارقام است، اعداد است چیزى نیست که بشود کشش دارد ببیند امکان دارد آن روز هم عرض کردم و امروز هم تصریح می‌کنم هر راه حلى که ما را به نتیجه مطلوب برساند مورد استقبال قرار خواهد گرفت اما این محتاج است به این که رسیدگى بشود (جعفرى - جناب آقاى نخست وزیر ممکن است ماده 12 را در ظرف چهار سال اجراء بفرمایید) ولى آقاى جعفرى شما این فرمایش را نفرمایید این قانون مال 18 سال قبل است شما وزیر فرهنگ بودید چرا قانون را اجراء نکردید؟ شما حق ندارید از این حرف‌ها بزنید.

رئیس - شما حق ندارید به وکیل بگویید حق ندارد متوجه باشید که این جا مجلس است من اجازه نمی‌دهم کسى به مجلس و وکیلش حرف تند بزند.

نخست‌وزیر - حرف تندى نبود.

رئیس - وکیل حق دارد در هر مورد صحبت بکند.

نخست‌وزیر - به هر صورت اگر این قانون که 18 سال قبل گذشته است قابل عمل بود بایستى ملاک عمل قرار مى‌گرفت لابد اشکالاتى در کار بوده که نتوانسته‌اند عملى

+++

 کنند حالا هم اگر اشکالى در کار نباشد این محتاج به بررسى است اگر اشکال ندارد دولت عمل می‌کند اما در عمل مى‌بینیم که فعلاً مقدور نیست باید اقلامى حذف بشود تا بتوانیم حقوق معلمین را تأمین کنیم این امکان در صورتى است که در بودجه‌اى تقدیم مجلس شوراى ملى شده است تجدیدنظر بشود راه حل دیگرى مقدور نیست مطلبى که مى‌خواستم عرض کنم این است که شنیده شد دولت را استیضاح کردند بنده اعلام می‌کنم که همین الان حاضر هستیم که هر استیضاحى هست بشود و جواب خواهیم داد.

رئیس - آقاى وزیر فرهنگ بفرمایند.

وزیر فرهنگ (دکتر جهانشاه صالح) - بنده با اجازه ریاست مجلس شوراى ملى و آقایان نمایندگان خواستم درباره حادثه تأسف‌آورى که اتفاق افتاده است چند کلمه عرض کرده باشم شاید بر همه آقایان پوشیده نیست که خود بنده 27 سال است که معلم هستم از تاریخى که در آمریکا مشغول طبابت بودم و به امر اعلیحضرت فقید رضاشاه پهلوى که خدا رحمتش کند براى تدریس در دانشگاه به ایران آمدم 27 سال مى‌گذرد و به شهادت بعضى از شاگردان بنده که این جا نشسته‌اند یک روز درس تعطیل نشده بنابراین اگر من اظهار تأسف می‌کنم تأسف بنده دو جنبه دارد یکى این که مسئول فرهنگ مملکت هستم و باید متأسف باشم و هستم و دوم این که خودم جزء طبقه معلم هستم و به هیچ وجه راضى نبودم و دولت راضى نبود.

هیچ کس راضى نبود که یک چنین حادثه شومى اتفاق بیفتد ولى تصدیق می‌فرمایید وقتى جمعیتى جمع شدند بر هیچ کس معلوم نیست که نتیجه آن چه خواهد شد و منجر به چه حادثه‌اى می‌شود تأسف بنده این است که به شهادت آقایان فرهنگى‌ها که این جا هستند آقاى معرفت آقاى گرجى آقاى جعفرى همه اطلاع دارید که در این یک ماهى که بنده به دستور دولت وظیفه پیدا کرده‌ام که وزارت فرهنگ را اداره کنم در اطاق من به روى تمام فرهنگى‌ها باز است (صحیح است)

خدا گواه است بنده در روز 500 - 600 - 700 نفر معلم را پذیرفته‌ام و یکى از این‌ها گفت عرضى ندارم گفتم چرا گفت از شما خجالت مى‌کشم تا ساعت 2 بعدازظهر این طور به حرف ما گوش مى‌کنید در باب این لایحه هم با جنابعالى آقاى جعفرى صحبت نشده؟

با آقاى گرجى و معرفت هم صحبت شده همان ماده 12 را که فرمودید همان را من به سه طرح در نظر گرفتم ولى همان طور که جناب آقاى نخست وزیر فرمودند یک وقت است که این فکر باید بررسى بشود این در دستگاه‌هاى مختلف بررسى شد آمدند و دیدند که این کار را اگر خواسته باشند بکنند سالى 370 میلیون یعنى مجموعش در چهار سال 1200 میلیون تومان پول براى این کار لازم است.

اگر آقایان اجازه مى‌دهید که وزارت فرهنگ بودجه‌اش هفتصد میلیون تومان است 1200 میلیون تومان اضافه بشود بنده مخلص تمام هستم و خیلى هم خوشحال مى‌شوم که 1200 میلیون که هیچ 2000 میلیون اضافه بدهیم حقوق معلم بشود ده مقابل ولى امکانات را باید در نظر گرفت و تناسب حقوق سایر دستگاه‌ها را هم باید در نظر داشت اگر ما آمدیم و معلمین که من مى‌دانم با منطق سر و کار دراند از من خواستند که حقوقشان را از قاضى هم بالا ببریم یا از استاد دانشگاه که خود من حقوق 1700 تومان است بالاتر ببریم حقوق دبیر آن طور که دولت تصویب کرد مساوى است با استاد رتبه 10 آیا فردا قضات نخواهند آمد تقاضاى اضافه حقوق بکنند مثل این که آمده‌اند پس فردا استادان دانشگاه خواهند گفت آقاى دکتر صالح شما که خودتان استاد دانشگاه هستید ما کمتر از دبیران حقوق بگیریم و من با کمال حسن‌نیت خدا را گواه مى‌گیریم در پشت این تریبون که یک ماه تمام است که خواب و استراحت را بر خودم حرام کرده‌ام براى رفاه معلم تا رتبه‌هاى آنان را تأمین کردم چندین رتبه به آن‌ها دادیم حد نصاب را شکستیم با وضع مالى دولت 32 میلیون به عنوان پاداش و کمک و مقررى ماهى صد تومان تعیین کردیم و یک لایحه‌ای آوردیم که 120 میلیون تومان اضافه حقوق است عوض این که تشکر کنند از ما انتظار نداشتم با ما این طور رفتار شود که بگویند چرا چنین کردید ما که نمى‌خواستیم کسى کشته شود ما خیلى از شما بیشتر متأثریم، بنده عرض کردم که به خصوص هم وزیر فرهنگم و هم معلم، اگر من متأثر

+++

 نباشم که باید باشد؟ بنده راضى نیستم که معلم بنده بیاید دم مجلس شوراى ملى همین طور که فرمودید در ساحت مقدس مجلس شوراى ملى که حریم ملت است کشته شود، کى چنین کارى می‌کند؟ اما وقتى عده زیادى جمع شدند عده دیگرى هم جمع مى‌شوند و اتفاقات دیگرى مى‌افتد که هیچ کس نمى‌تواند بگوید نتیجه این اجتماع چیست، آدم کشته می‌شود یا نمی‌شود در دعوا حلوا که پخش نمی‌کنند دعوا می‌شود و سر دعوا هم یک اتفاقاتى رخ مى‌دهد و این اسباب نهایت تأسف است براى وزارت فرهنگ ولى آقایان بدانند، آقایان جراید همه بدانند که ما با حسن‌نیت خواستیم این کار را بکنیم و سه طرح هم وزارت فرهنگ داد و هر سه طرح هم آقاى جعفرى، روى ماده 12 قانون تعلیمات اجبارى بود ولى مطالعه کردند دیدند که بودجه‌اش نیست، شما بفرمایید هست این قلم و کاغذ ببینید شما که می‌دانید من از همه جا بریدم چقدر از سرپرستى‌ها و چقدر از حقوق‌هاى زیادى را از بین برده‌ام براى چه کارى؟ براى این که به معلم کمک کنیم پاداش این کار این است که به وزارت فرهنگ حمله کنند؟ من توقع داشتم همان طور که در وزارت بهدارى زحمت کشیدم و حقوق آقایان دکترها را زیاد کردم و آقاى دکتر اطلاع دارند که چه دسته‌ گل‌ها براى ما آوردند، بگویند این که آوردید متشکریم ولى کافى نیست نمایندگانشان مى‌آمدند با خود من صحبت می‌کردند و یا مى آمدند خدمت جناب آقاى رئیس مجلس صحبت می‌کردند و به خود بنده توى خودم می‌گفتند حالا که شما به رتبه‌هاى پایین کمک کردید به رتبه‌هاى بالا هم کمک کنید ما گفتیم طبقه پایین آن که از پانصد تومان کمتر حقوق مى‌گیرد آن که 270 تومان و 300 تومان حقوق مى‌گیرد بشود پانصد تومان باقى را هم گفتیم حالا ما را ببخشید که نداریم و بعداً مى‌دهیم حالا می‌فرمایید از پایین کم شود به بالا اضافه شود بفرمایید هر پیشنهادى آقایان دارند در کمیسیون مطرح بفرمایید ما لایحه را با حسن‌نیت دادیم جرح و تعدیلش با شما است بنده باز از پشت این تریبون به خانواده دبیرى که همکار محترم بنده بوده است عرض تسلیت مى‌گویم (احسنت - احسنت)

7 - اجراى مراسم تحلیف به وسیله آقاى بهبهانى‏

رئیس - اجراى مراسم سوگند به وسیله آقاى بهبهانى به عمل خواهد آمد.

 (در این موقع کلام الله مجید را با احترامات لازمه به تالار مجلس آورده و در محل نطق قرار دادند. آقاى سید جعفر بهبهانى قسم‌نامه را به شرح زیر قرائت و امضاء نمودند)

من که در ذیل امضاء مى‌نمایم خداوند را به شهادت مى‌طلبم و به قرآن قسم یاد می‌کنم مادام که حقوق مجلس و مجلسیان مطابق قانون اساسى محفوظ و مجرى است تکالیفى که به ما رجوع شده مهما امکن با کمال راستى و درستى و جد و جهد انجام بدهم و نسبت به اعلیحضرت شاهنشاه متبوع عادل مفخم خود صدیق و راستگو باشم و به اساس سلطنت و حقوق ملت خیانت نمایم و هیچ منظورى نداشته باشم جز فواید و مصالح دولت و ملت ایران.

8 - تصویب نمایندگى آقایان دکتر یگانگى و ساگینیان‏

رئیس اعتبارنامه دکتر یگانگى مطرح است آقاى مهندس والا بفرمایید.

 ( آقاى مهندس والا گزارش شعبه سوم در مورد انتخاب آقاى دکتر یگانگى را به شرح زیر قرائت نمودند )

پرونده انتخابات دوره بیستم مجلس شوراى ملى اقلیت زرتشتیان ایران حاکى است که به موجب دستور وزارت کشور از طرف فرماندار تهران از 36 نفر طبقات شش‌گانه و معتمدین دعوت به عمل آمده و پس از انتخاب اعضاى نظارت انجمن مرکزى انتخابات و تعیین هیئت رئیسه و ترتیب تشکیل انجمن‌هاى فرعى روزهاى 19 و 20 اسفندماه 39 براى توزیع تعرفه و اخذ رأى تعیین گردید و در این مدت 3573 رأى اخذ شد که پس از قرائت آراء مأخوذه آقاى دکتر اسفندیار یگانگى به اکثریت 3524 رأى به نمایندگى بیستمین دوره قانون‌گذاری انتخاب شدند.

انجمن با اعلام نتیجه قرائت آراء مدت یک هفته براى وصول شکایات تعیین وقت نمود و چون در مدت مقرر هیچ گونه شکایتى واصل نشد لذا انجمن اعتبارنامه به نام ایشان صادر و انحلال خود را اعلام داشت.

شعبه سوم پس از رسیدگى به محتویات پرونده نظر

+++

 با این که در مدت قانونى نیز شکایتى به مجلس شوراى ملى نرسیده بود صحت انتخابات بیستمین دوره قانون‌گذاری اقلیت زرتشتیان و نمایندگى آقاى دکتر اسفندیار یگانگى را تأیید نمود اینک گزارش آن را تقدیم مى‌دارد.

رئیس - کسى مخالف نیست (اظهارى نشد) اعتبارنامه آقاى یگانگى تصویب می‌شود (نمایندگان مبارک است) اعتبارنامه ساگینیان مطرح است آقاى جلیلى بفرمایید.

 (آقاى جلیلى گزارش شعبه چهارم دایر به نمایندگى آقاى ساگینیان را به شرح زیر قرائت نمودند.)

خلاصه پرونده انتخابات بیستمین دوره قانون‌گذاری ارامنه جنوب ایران حاکى است که طبق دستور وزارت کشور در تاریخ 27 بهمن ماه 1339 از طرف فرماندارى از 36 نفر طبقات شش‌گانه و معتمدین دعوت به عمل آمده پس از انتخاب اعضاء اصلى و على‌البدل و تعیین هیئت رئیسه و طرز تشکیل انجمن‌هاى فرعى و انجام سایر تشریفات قانونى اقدام به توزیع تعرفه و اخذ رأى نمود، پس از استخراج و قرائت آراء آقاى سواگ ساگینیان به اکثریت 8335 رأى از 8530 رأى مأخوذه حائز اکثریت شناخته شدند. چون در مدت یک هفته قبول شکایات هیچ گونه اعتراضى به انجمن نرسیده بود در تاریخ 9 فروردین ماه 1340 اعتبارنامه به نام ایشان صادر و انحلال خود را اعلام داشته شعبه چهارم در جلسه 5 اردیبهشت ماه 1340 پرونده فوق را مورد رسیدگى قرار داده چون در مدت مقرر شکایتى به مجلس شوراى ملى نرسیده بود لذا صحت جریان انتخابات ارامنه جنوب و نمایندگى آقاى سواگ ساگینیان را تأیید و اینک گزارش آن را تقدیم مى‌دارد.

رئیس - کسى مخالف نیست؟ (اظهارى نشد) اعتبارنامه آقاى ساگینیان تصویب شد (نمایندگان - مبارک است) بنده همیشه طرفدار حسن‌نیت و صمیمیت و همکارى بین دولت و مجلس هستم ولى هیچ یک حق ندارند از حدودى که بر ایشان معین شده تجاوز کنند و آقاى نخست وزیر هم خودشان می‌دانند که من به ایشان علاقه دارم.

9 - طرح و تصویب دوفوریت و اصل طرح‏ پیشنهادى راجع به برقرارى مستمرى درباره وراث دکتر ابوالحسن خانعلى و ارسال به مجلس سنا

رئیس - طرحى که از طرف آقایان راجع به مستمرى ورثه دکتر خانعلى رسیده و قرائت شد.

 (به شرح زیر قرائت شد)

مقام معظم ریاست مجلس شوراى ملى‏

امضاءکنندگان این ورقه طرح زیر را به قید دوفوریت پیشنهاد مى نمائیم.

به دولت اجازه داده می‌شود از پانزده اردیبهشت ماه 1340 ماهیانه ده هزار ریال به عنوان مستمرى به وراث مرحوم دکتر ابوالحسن خانعلى پرداخت نماید. علامه وحیدى - دکتر دفترى - دادخواه - مهندس جفرودى - محمدعلى مهدوى - مهندس هدایت - آصف‌وزیرى - یوسفى - مهندس دهستانى - ملکشاه ظفر - طهماسبى - دکتر حاتم - احمد عامرى - نعیمى اکبر - دکتر متین - هوشنگ  مقدم - قاسم مسعودى - اسمعیل اکبر - داودزاده - مردوخ - قراگزلو - مظفر امیرى - شرعى - دکتر اعتمادى -سالار  بهزادى - فلسفى - على قوام - ایلخانى‌زاده - رستم امیر بختیارى - نصیرى - غلامرضا ایلخانى - مهندس رحمت‌الله مقدم‏ .

رئیس - آقاى علامه وحیدى‏

علامه وحیدى - این طرحى است که از طرف حزب محترم مردم داده شده و بنده هم چون یک فرد این حزب هستم آن را امضاء کرده‌ام و حالا که در ابتداى امضاء‌ها نام من برده شد و دعوت شدم پشت تریبون باعث مباهات بنده است نیازى نیست که من بگویم این طرح طرحى است مستحسن و باید به بازماندگان این فقید سعید کمکى شود و چون مجلس هم باید مشغول کار باشد و در پیرامون این فاجعه اسفناک هم صحبت‌هاى بسیار شده است من هم به نوبه خودم بسیار متأسف هستم و چون آن فقید شاگرد من بوده این است که از پشت این تریبون به روح پرفتوح شهید سعید درود مى‌فرستم و انتظار دارم که خاندان آن سعید این هدیه ناقابل را از طرف مجلس شوراى ملى بپذیرند (احسنت)

رئیس - آقاى خلعتبرى (خلعتبرى - مخالفم) (پورسرتیپ - من قبلاً عرض کردم) شما دوم هستید. آقاى خلعتبرى‏

خلعتبرى - بنده از احساسات همکاران عزیزم که این طرح را امضاء کرده‌اند متشکرم، این کار درجه تأثر همه آقایان را نشان مى‌دهد ولى تصور می‌کنم این واقعه‌اى که

+++

 دیروز اتفاق افتاده و احساسات همه آقایان که صحبت کردند مجروح است بنده تصور می‌کنم که این مسئله، مسئله احساسات و معنویت است و در فاصله 24 ساعت مجلس یک طرحى را از لحاظ مادى تهیه کند این ممکن است از جنبه احساسات و افکار معنوى وراث و خاندان مرحوم دکتر خانعلى ناراحت کننده باشد و اگر هم می‌شود باید بعد بشود و به همین جهت است که با فوریتش بنده مخالفم که مبادا به احساساتشان بربخورد والا از لحاظ تسکین مردم بسیار خوب است و بنده معتقد بودم که براى تعقیب قضیه و تعیین مسئول و مجازات شدید او کمیسیون عرایض مجلس شوراى ملى و مجلس شوراى ملى آن جنبه را تعقیب کنند که احساسات آن‌ها تسکین یابد.

رئیس - آقاى پورسرتیپ موافقید (پورسرتیپ - بله) بفرمایید.

پورسرتیپ - عرض کنم که متأسفانه، ما قاعده‌مان ا ین است که همیشه روضه‌خوانى کنیم، تا کسى زنده است، هیچ کارى به او نداریم وقتى که مرد آن وقت مجلس ترحیم برایش برپا مى‌کنیم شعرها مى‌گوییم و سال‌ها برایش توى سر خودمان مى‌زنیم ما مرده پرستیم، اگر قدرى به حرف این آقایان روز اول توجه مى‌شد این همه اشکالات نبود و این همه نوحه‌سرایى هم لازم نبود این طرح هم زیاد به عقیده بنده یک خانواده بى‌سرپرستى را دردش را دوا نمی‌کند با این روح درویش مسلکى و اغماضى که در ما هست بدتر از این‌ها خواهیم دید، تا یک کسى وزیر است و پشت میز وزارت نشسته همه قدرت‌ها را در خود جمع می‌کند و آدم نمى‌تواند به او بگوید بالاى چشمش ابرو است وقتى هم رفت توى خانه‌اش نشست مى‌گویند ولش کن بابا، افتاده است با افتاده چه کار دارید، مى‌رود توى خانه‌اش وجیه‌المله می‌شود و بعد می‌آید نخست وزیر مملکت می‌شود مقامات عالى‌ترى را مى‌گیرد باید ما این رویه را ترک کنیم دست هر مفنگى بیکاره‌اى را مى‌گیرند وزیرش می‌کنند این موجب می‌شود که مردم ناراضى شوند وقتى آقاى دکتر صدیق گفت که حق گرفتنى است نه دادنى.

رئیس - آقاى پورسرتیپ در فوریت صحبت کنید.

پورسرتیپ - در فوریت صحبت می‌کنم آن وقت این اشکالات پیش می‌آید دکتر صدیق به آن‌ها گفت طرح بیاورید که من بهتان بدهم حرف او این افراد را تحریک کرد به عقیده من دکتر صدیق باید محاکمه شود چون او در راه باز کرد و وعده داد، او تهییجشان کرد که بیایند حق بگیرند (گرجى - حق خودشان را مى خواهند حق هم گرفتنى است) پس چرا زدندشان؟ بنابراین بنده معتقدم که دولت‌ها رعایت کنند، رعایت وضع مملکت را بکنند، وعده‌ای که مى‌دهند به وعده‌شان عمل کنند، اگر یک وزیرى وعده داد و آن وعده دروغ بود او را محاکمه کنید.

رئیس - رأى گرفته می‌شود به فوریت اول آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد فوریت دوم مطرح است مخالفى نیست؟ (گفته شد خیر) رأى گرفته می‌شود به فوریت دوم آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد اصل طرح مطرح است قرائت می‌شود قرائت کنید.

 (مجدداً به شرح سابق قرائت شد)

رئیس - طرح مطرح است: مخالفى نیست؟

موسوى - بنده عرضى ندارم.

رئیس - بفرمایید.

سید اسدالله موسوى - بنده با اصل موضوع این مساعدت کاملاً موافق هستم و به همین دلیل بود که در سؤالى که صبح موقع تشکیل جلسه تقدیم کردم سومین قسمت سؤال من این بوده است که دولت براى تربیت و نگهدارى این بچه‌ها لایحه‌ای تقدیم کند و خوشبختانه از طرف همکاران محترم این کار شد، اما بنده نمى‌دانم با این که این شهید فقید 5 تا بچه و یک زن دارد، این مبلغ کفایت نگهدارى آن‌ها را می‌کند یا نه (بیات - بعضى مى‌گویند اصلاً اولاد ندارد) این یک مطلب، مطلب دوم این است که ایشان دبیرند و مستخدم رسمى دولت بوده‌اند و مطابق قانون به نظر بنده یک حقوقى در محل بازنشستگى به بازماندگان او تعلق مى‌گیرد ...

رئیس - این علیحده از آن است این مبلغ به عنوان مستمرى است ربطى به حقوق بازنشستگى ندارد.

موسوى - باید اضافه شود که علاوه بر حقوق قانونى این را مجلس مقرر می‌کند که داده شود بنابراین بنده پیشنهاد

+++

 می‌کنم کلمه علاوه بر حقوق قانونى اضافه شود، دوم این که آیا این مبلغ کفایت ورثه او را که 5 تا بچه دارد می‌کند یا نه عرض بنده این بود.

رئیس - آقاى دکتر متین‏

دکتر متین - بنده به نوبه خودم از این که مرحوم دکتر خانعلى که با خود من هم آشنایى داشته و در این حادثه‌اى شهید شده متأسفم، او معلمى واقعى بود. شعرى هست به زبان عربى که مى‌گوید:

ان المعلم و الطبیب کلاهما

لم ینصحان اذا لم یکرما احداً

و اصبر لدائک ان جفوت طبیبه‏

واقنع بجهلک ان حقرت معلماً

و در شعر دیگر هست که :

اذا انت اکرمت الکریم ملکته‏

اذا انت اکرمت اللئیم تمرداً

بنابراین او معلم بود، و ما همه افتخارمان این است که معلم داشته‌ایم و مربیانى داشته‌ایم که به ما درس داده‌اند و به ما علم آموخته‌اند و تربیت یاد داده‌اند که بتوانیم امروز براى مملکت و براى اجتماع یک عنصر مفیدى واقع شویم بنابراین این موضوع هزار تومان مقررى که براى خانواده این فقید با طرحى که کلیه افراد حزب مردم تهیه کردند و امضاء کردند و تقدیم مجلس کردند لازم بود این که استاد ارجمند آقاى خلعتبرى فرمودند که در این موقع و با این فوریت به آلام بازماندگان فقید سعید تشفعى نخواهد بود.

بنده مخالف هستم و مى‌خواهم عرض کنم مجلس باید این را تصویب کند و به علاوه اگر امکانات دیگرى هم باشد از طریق دیگرى باید به وراث او مساعدت نماید چون من اطلاع دارم که خانم این فقید شهید هم جزء خدمتگزاران فرهنگ است و یا آن چنان پایه تحصیلاتى دارد که مى‌تواند در فرهنگ خدمت کند لذا از آقاى وزیر فرهنگ تقاضا می‌کنم که نسبت به این موضوع بذل توجهى بفرمایند که اگر این خانم هم جزء طبقه تحصیلکرده است در دستگاه فرهنگى به او پستى بدهند که حقوقى بگیرد و با این مستمرى که مجلس تعیین می‌کند بتواند یک زندگى مرفهى داشته باشد و سر و صورتى به زندگیش بدهد.

رئیس - آقاى مهندس والا مخالفید بفرمایید.

مهندس والا - از این که جناب آقاى رئیس اجازه فرمودند بنده صحبت کنم کمال تشکر را دارم، بنده به عنوان موافق تقاضا صحبت کردم با این که آقاى دکتر متین موافقت کردند و چون حزب مردم این طرح را تقدیم کرده بنابراین بنده خواستم یک چند کلمه‌اى عرض کنم اولاً به طوری که آقایان نمایندگان مجلس با نظرات خودشان با اظهارات خودشان ثابت کردند کمال مراقبت و نهایت اهتمام را دارند که نسبت به وضع رفاه و تأمین حقوق معلمین اقداماتى بشود تا آن جایى که مجلس در فرء دارد از معلم حمایت می‌کند، بنابراین بنده این جا صریحاً عرض می‌کنم شایعاتى که ممکن است در این روزها به دست بعضى از اخلالگران باشد و نسبت به مجلس صحبت‌هایى بشود بنده این جا جداً تکذیب می‌کنم براى این که مجلس مدافع حقوق معلمین است مجلس تا جایى که برایش مقدور باشد چه در کمیسیون‌ها و چه در جلسات علنى همیشه نسبت به وضع معلمین رسیدگى می‌کند، رسیدگى به حال آن‌ها، رسیدگى به وضع آن‌ها ترمیم و تأمین حقوق آن‌ها مورد توجه است بنابراین مجلس است که حمایت خود را با منتهاى قدرت دنبال می‌کنند و دریغ نمی‌کند ولى در این جا به عنوان یک نماینده مجلس و عضو فراکسیون حزب مردم صریحاً اعلام می‌کنم تا جایى که براى ما مقدور باشد ما نسبت به آسایش و رفاه معلمین آماده هستیم و هرگونه پیشنهادى که بتوان آن را به مرحله عمل درآورد دنبال خواهیم کرد بنده خودم را مستغنى از این مى‌دانم که در مقام معلم عرضى کرده باشم براى این است که ما هم از نظر تربیت خانوادگى و هم از نظر تربیت‌بدنى حقوقى را براى معلم قایل هستیم و جزء حقوق مسلمى است که هر فرد بشرى نسبت به اجراى آن بایستى رعایت بکند و من خوشوقت هستم که آقایان محترم و نمایندگان مجلس نسبت به طرح فراکسیون حزب مردم نظر موافق نشان دادند و با تصویب فوریت آن، آن را در دستور قرار دادند و از این

+++

 گذشته وقتى مجلس علاقه و احترام خودش را نسبت به یکى از خدمتگزارانى که شهید شده و از بین رفته تا این حد نشان مى‌دهد بنده تصور می‌کنم که جامعه فرهنگیان و معلمین بایستى مطمئن باشند که در مجلس و حتى در دولت بنده مى‌خواهم عرض کنم که هیچ گونه نظر خاصى در بین نیست همان طور که آقاى وزیر فرهنگ فرمودند در این جا باید امکانات را در نظر بگیریم، بنده به نوبه خودم از نظر کمیسیون بودجه آمادگى دارم که هر رقمى زاید به نظر مى‌رسد هر قلمى که اضافه تشخیص داده می‌شود و هر چیزى که ممکن است حذف شود حاضرم قبول کنم و آن را اختصاص بدهیم به معلمین و چیزى که بنده از پشت این تریبون باید عرض کنم این است که معلمین محترم باید توجه داشته باشند که خداى نکرده آلت اجراى مقاصد بعضى از سیاست‌ها قرار نگیرد (صحیح است) مملکت عبارت از یک دسته مخصوص نیست مجلس از مردم است و مردم هم پشتیبان مجلس هستند براى این که بنده مى‌توانم به قاطعیت عرض کنم که در حال حاضر در مجلس افرادى وجود دارند که از نهایت اعتماد مردم برخوردار هستند و طبیعتاً مجلس بیستم نشان داد تا جایى که مقدور هست براى رفاه مردم مملکت و آسایش مردم حتى بیشتر حدى که در قوه داشت فعالیت و کوشش کرد و من واقعاً ضمن ابراز تأسف از درگذشت مرحوم دکتر خانعلى در این جا استدعا می‌کنم از طبقه مورد علاقه کشور که متانت خودشان را از دست ندهند و براى احقاق حق خودشان همین آرامشى را که در پیش گرفته‌اند ادامه بدهند و مسلماً دولت هم مکلف است که به تقاضاى آن‌ها توجه کند و مجلس هم نهایت علاقه را دارد که وضع فرهنگیان را بهبود ببخشد براى این که اطفال ما زیردست آن‌ها هستند و ما خودمان مدیون معلمین هستیم و اگر ما معلم نداشتیم اگر ما تحت تعلیم و تربیت قرار نمى‌گرفتیم شاید در جامعه نمى‌توانستیم موفقیت بدست بیاوریم بنابراین بنده مى‌دانم که تمام آقایان نمایندگان نسبت به این مطلب علاقه دارند.

رئیس - یک پیشنهادى از آقاى موسوى رسیده که مضمون آن این است که این مستمرى علاوه بر حقوق است که قانوناً تعلق مى‌گیرد. پیشنهاد قرائت می‌شود (به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد مى‌نماید عبارت ذیل (علاوه بر حقوق قانونى که به ورثه ایشان تعلق مى‌گیرد) بر لایحه اضافه شود. موسوى‏

رئیس - مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) بنابراین رأى مى‌گیریم به این اصلاح عبارتى آقایانى که موافقند قیام کنند (عده کثیرى برخاستند) تصویب شد. پیشنهاد دیگرى هم هست قرائت می‌شود.

 (پیشنهاد آقاى مهندس اردبیلى به شرح زیر خوانده شد)

وزارت فرهنگ مکلف است اولاد مرحوم دکتر خانعلى را مادام که در مدارس ایران اعم از ابتدایى یا متوسطه و یا عالى مشغول تحصیل هستند از پرداخت شهریه معاف خواهند بود - مهندس اردبیلى‏

رئیس - کلمه ابتدایى را بزنید چون در ابتدایى همه معاف هستند متوسط یا عالى مشغول تحصیل هستند کافى است.

 (بهمنیار - نه زن دارد نه اولاد) (مهندس اردبیلى - اگر اولاد نداشته باشد بنده پس مى گیرم) پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود (به شرح زیر خوانده شد) پیشنهاد مى‌نماید تبصره زیر اضافه شود. تبصره وزارت فرهنگ مکلف است موجبات تحصیلى مجانى فرزندان آن مرحوم را فراهم سازد. دکتر الموتى‏

دکتر الموتى - بنده خیال می‌کنم که نسبت به این واقعه نه تنها فراکسیون پارلمانى حزب مردم و فراکسیون پارلمانى حزب ملیون بلکه تمام ملت ایران متأثر است (صحیح است) براى این که یکى از جوانان باارزش مملکت ما از دست رفته و احساساتى که امروز مجلس نشان داده نشان داده شد که همه مردم از این واقعه متأسف هستند چون آقاى دکتر متین فرمودند که ایشان زن دارد لابد فرزند هم دارد از دست رفتن سرپرست یک خانواده‌اى خیلى ارزشش بیش از پرداخت هزار تومان در ماه است بنده پیشنهاد کردم وزارت فرهنگ مکلف است اگر فرزندى دارد وسایل تحصیل مجانى آن‌ها را فراهم کند تصور می‌کنم جناب آقاى دکتر صالح هم موافق باشند بگذارید کارى بکنیم که مجلس وظیفه‌اش را به تمام و کمال انجام داده باشد این است که از آقایان خواهش می‌کنم به این پیشنهاد رأى بدهند.

رئیس - آقاى دکتر تفضلى‏

دکتر تفضلى - شاید تعجب‌آور باشد که بعد از یک

+++

 پیشنهادى که مربوط به همکار و دوست بسیار عزیز من آقاى دکتر الموتى است بنده به عنوان مخالف مى‌آیم پشت تریبون و صحبت می‌کنم ولى مخالفت من مخالفت اصولى است آقایان این جا مرکز قانون‌گذاری است مرکز قوه مقننه است هرچه که ما تصویب کنیم قوه مجریه بایستى اجراء کند چیزى باید تصویب کنیم که مبانى و اساس آن و طرز اجراى آن صحیح و محقق و مسلم باشد من به عنوان یک نماینده مجلس که این جا نشسته‌ام و گوش مى‌دهیم و البته تحسین و تمجید و تأیید می‌کنم سخنان بسیار صحیحى که درباره بزرگداشت مرحوم دکتر خانعلى در مجلس عنوان شد این نظر من تنها نیست تمام ملت ایران با من هم عقیده و هم‌صدا هستند اما آقایان من به عنوان یک نماینده که در مجلس نشسته‌ام شنیدم که یک نفر گفت چون روزنامه اطلاعات نوشته که پنج فرزند دارد پس هزار تومان به ورثه‌اش بدهید دوست عزیزم آقاى دکتر متین تشریف آوردند گفتند که زن دارد و زن او هم در وزارت فرهنگ کار می‌کند یا چون آماده است براى کارکردن پس جناب آقاى وزیر فرهنگ کار به او بدهند دیگرى پیشنهاد داد که چون بچه دارد این حقوق کم است یک نفر دیگر گفت که اصلاً بچه ندارد بعد هم انکار کردند زن داشتن او را. آقایان این جا مرکز قانونگذاری است خواهش می‌کنم همین الان تحقیق بفرمایید همین الساعه اگر وسیله‌اى است بفرستید بیرون از آقاى درخشش و یا هر کس دیگر که ممکن است اطلاع داشته باشد تحقیق کنیم و بپرسیم وضع خانوادگى و استخدامى او را آن وقت با اطلاع به وضع وراث او رأى بدهیم یقین دارم، قطع دارم که همه آقایان این طرح را تأیید خواهند کرد و تصویب خواهند نمود ولى این طرح را بگذارید قانون صحیحى تصویب کنیم که قابل اجراء باشد و مفید فایده باشد براى آن مرحوم و بازماندگان آن مرحوم.

رئیس - به هرحال یک ورثه‌اى دارد اگر اولادى هم دارد مجاناً تحصیل کنند خود آقاى وزیر فرهنگ موافقند که اگر فرزندانى دارد مجاناً تحصیل کنند، آقایانى که با این پیشنهاد موافقند قیام کنند (عده زیادى قیام کردند) تصویب شد. یک پیشنهادى ازآقاى دکتر دادفر رسیده که دیگر حالا با تصویب این پیشنهاد خیال می‌کنم پیشنهادات منتفى شده باشد (دکتر دادفر - با تصویب این پیشنهاد بنده نظرى ندارم) به مجلس سنا فرستاده می‌شود.

10 - طرح و تصویب یک فوریت لایحه دولت‏ راجع به اشل حقوق معلمین‏

رئیس - فوریت لایحه دولت راجع به اشل حقوق معلمین مطرح می‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

خاطر آقایان نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى مستحضر است که رفاه حال و تأمین زندگى فرهنگیان همواره مورد نظر بوده است و این دولت نیز از بدو تشکیل مصمم بوده مساعدت‌هاى لازمه را در این خصوص به عمل آورد به طوری که قبل از پایان سال گذشته به آن دسته از معلمین که حقوق کمترى داشتند علاوه بر حقوق و مزایا مبلغى مقطوع تأدیه نمود.

اینک براى آن که کمک مزبور مأخذ ثابت و قانونى داشته باشد با توجه به مشکلات و مضایق مالى که محتاج توضیح نیست و مقایسه وضع استخدامى سایر طبقات کارمندان دولت و مدارج تحصیلى و ساعات کار آنان ترتیبى اتخاذ گردید که حقوق هیچ یک از آموزگاران و کمک آموزگاران و دبیران از پنج هزار ریال کمتر نباشد و ضمناً تفاوت اشل معلمین که حقوق آنان به پنج هزار ریال مى‌رسد در سال جارى تأدیده گردد و نسبت به رتبه‌هاى بالاتر به محض پیدایش اعتبار پرداخت شود بنابراین ماده واحده و دو تبصره زیر به قید یک فوریت تقدیم و تقاضاى تصویب آن را دارد.

ماده واحده - از تاریخ تصویب این قانون حقوق پایه‌هاى دبیرى لیسانسیه و آموزگارى و کمک آموزگارى شاغلین خدمت به شرح زیر تعیین می‌شود.

پایه حقوق کمک آموزگارى - حقوق آموزگارى - حقوق دبیرى‏

1     5000 ریال       5000 ریال        5000 ریال‏

2      5000»          5000  »          5000»

3      5000»          5000»            5000»

4      5000»          5200»            6400»

5      5200»           5500»          8400»

+++

6      5300»           6300»          8500»

7      5400»           7000»          9900»

8     6100»           8000»           11500»

9     6800»           9000»           13100»

10   7500»             10600»         14500»

تفاوت حقوق پایه‌هاى 1 و 2 و 3 دبیرى و 1 و 2 و 3 و 4 و 5 آموزگارى و 1 و 2 و 3 و 4 و 5 و 6 و 7 کمک آموزگارى از محل اعتبار مخصوصى که در بودجه وزارت فرهنگ و اعتبارى که سابقاً به عنوان کمک جنسى به عده‌ای از آموزگاران و کمک آموزگاران تعلق مى‌گرفته قابل پرداخت مى‌باشد و بقیه موکول به تأمین اعتبار خواهد بود.

تبصره 1 - حداقل حقوق دبیران و آموزگاران پیمانى که داراى گواهینامه کامل دبیرستان یا بیشتر باشند پنج هزار ریال و سایر آموزگاران و دبیران پیمانى چهار هزار ریال است.

تبصره 2 - مزایاى دبیران و آموزگاران براساس اشل سابق قابل پرداخت مى‌باشد.

نخست‌وزیر - وزیر دارایى - وزیر فرهنگ‏

رئیس - فوریت مطرح است آقاى جعفرى مخالفید (جعفرى - موافقم) آقاى مهندس والا (مهندس والا - موافقم) آقاى دکتر شفیع امین (دکتر شفیع امین - مخالفم) آقاى دکتر شفیع امین بفرمایید.

دکتر شفیع امین - بنده با اصل لایحه و ترمیم حقوق فرهنگیان و ترمیم حقوق تمام کارمندان دولت موافقم مخالفت من اصولى است باید وقتى تصمیمى گرفته می‌شود براى تمام طبقات کارمندان ملحوظ بشود در دانشگاه پایه یک حقوق دانشیارى چهارصد و هشتاد تومان است دولت مجبور بوده با عجله لایحه‌ای بیاورد دانشیار کسى است که بیست و سه سال تحصیل کرده دکتر شده پنج سال دوره دستیارى طى کرده بعد از بیست و سه سال کنکور مى‌دهد می‌شود دانشیار منتهى آن‌ها صدایشان در نمی‌آید خجالت مى‌کشند یا به اصطلاح اوضاع عمومى مملکت را در نظر مى‌گیرند و حرفى نمى‌زنند چهارصد و هشتاد تومان حقوق پایه یک دانشیارى است، من دور از انصاف مى‌دانم جناب آقاى وزیر فرهنگ که خودشان دانشگاهى هستند و زحمات زیادى هم در دانشکده پزشکى و هم در وزارت بهدارى کشیده‌اند این نکته را حتماً قبول خواهند فرمود که انصاف نیست که حقوق آموزگار و دبیر که حداکثر زحمت را براى تربیت فرزندان این مملکت متحمل مى‌شوند تأمین بشود ولى استاد و دانشیار که درحقیقت دستگاه فعاله مملکت را اداره می‌کند براى این مملکت پزشک، حقوقدان، مهندس، کارمندان فنى یا معلم تربیت می‌کند حقوق آن‌ها ترمیم نشود که بتوانند با راحتى در دانشگاه تدریس کنند حقوق پایه یک دانشیارى چهارصد و هشتاد تومان است پایه ده استادى 1700 تومان است، آقایان قضات مورد احترام همه ما هستند حداکثر حقوق آن‌ها 2200 تومان است انصاف نیست که استادى که دیروز به دبیر درس مى‌داده، استادى که به او دیروز لیسانس حقوق را داده است شاگرد او 22000 تومان بگیرد ولى استادش که بعد از 25 سال خدمت پایه ده استادى دارد 1700 تومان. بنده غرضم این است که توجهى بشود در این لایحه که حقوق تمام کارمندان دولت، کارمندانى که چرخ‌هاى فعاله این مملکت را اداره می‌کنند ترمیم بشود.

زندگى و گرانى سرسام‌آور امروز مملکت ما متأسفانه طورى است که این حقوق کفاف هزینه آن‌ها را نمی‌دهد. یک طبیب، یک لیسانسیه ادارى هم خرج دارند، او هم باید زندگى بکند. حداکثر حقوق یک نفر پزشک 1700 تومان است.

بنده تمنا می‌کنم که در این قانون به حقوق استادان و دانشیاران هم توجه بشود.

اقلاً یک چیزى هم به حقوق آن‌ها اضافه بشود امیدوارم که این لایحه فرهنگیان عزیز انشاءالله فکرشان را راحت کند و امیدوارم که طورى بکنند از این جریان‌ها خائنین و بدخواهان سوء استفاده نکنند، آن‌ها حرف‌هاى حقى دارند که دولت قبول دارد و پشتیبان آن‌ها است ولى طورى باشد که دیگران سوء استفاده نکنند و حقوق دانشگاهیان هم تأمین بشود.

رئیس - آقاى جعفرى بفرمایید.

+++

جعفرى - بنده قبل از این که راجع به موافقت با فوریت لایحه عرض کنم حضور آقایان نمایندگان محترم خواستم از مقام ریاست مجلس شوراى ملى که همیشه حافظ حقوق مجلس و مجلسیان هستند کمال سپاسگزارى و تشکر را بکنم، البته آقایان ملاحظه فرمودند مطلبى که این جا ردوبدل شد بسیار ناروا بود و چون اجازه نفرمودند که بنده در این باب صحبتى بکنم و خود مقام ریاست به حد اعلى و اکمل دفاع از حقوق وکلاى مجلس و مجلسیان فرمودند بنابراین بنده دیگر عرضى نمی‌کنم و از این مقوله مى‌گذرم و الا قادر بودم جوابى این جا عرض کنم و ثابت کنم که چیزى نگفتم که موجب این تندى بشود اما چون مطلبى که این جا گفته شد موجب شده است که قدرى بنده ناراحت باشم اجازه مى‌خواهم از آقایان یادداشتى را که در این باره تهیه کرده‌ام و مربوط به فوریت با این لایحه است از روى یادداشت‌ها بخوانم.

بنده با فوریت لایحه تغییر اشل حقوق معلمین از این جهت موافق هستم که باید هرچه زودتر به زندگى معلمین کشور که در نهایت سختى زندگى و در منتهاى مناعت طبع و در عین حال با کمال درستى و صداقت به مملکت خدمت می‌کنند رسیدگى گردد و موجبات آسایش خاطر آنان فراهم شود.

من به قرآن کریم که به آن سوگند خورده‌ام قسم یاد می‌کنم که همه معلمین مردمان شریف و علاقه‌مند به شاهنشاه و مملکت هستند و اطمینان دارم که هیچ وقت و هیچ گاه از آنان عملى که به زیان مصالح عالیه مملکت باشد سر نخواهد زد.

همواره با بردبارى و صبر و شکیبایى و تحمل هرگونه سختى زندگى به کار خود ادامه داده‌اند و اگر آقایان ملاحظه فرموده‌اید که معلمین دست از کار کشیده و تقاضاى رسیدگى به وضع خود را دارند جز سختى زندگى موجب دیگرى نداشته است.

من مى‌دانم که معلمین شریف این مملکت همواره مستظهر به عنایات و توجهات خاصه شاهنشاه محبوب خود هستند زیرا می‌دانند که تنها ملجاء آنان شخص شخیص شاهنشاه است همه می‌دانند که ترفیه حال و تأمین و آسایش خاطر آنان همواره مورد نظر شاهنشاه فرهنگ دوست بوده و خواهد بود من با کمال صراحت عرض می‌کنم که افزایش حقوق آنان در سال 1333 بنا به دستور و امر و پشتیبانى کامل معظم له انجام گردیده و فعلاً همه فرهنگیان به این لطف و عنایت شاهنشاه مستظهر هستیم معلمین چشم به راه آن هستند که دولت جناب آقاى مهندس شریف امامى و نمایندگان مجلسین به پیروى از این همه عنایت و محبت شاهنشاه هرچه زودتر در تأمین آسایش خاطر آنان بکوشند.

معلم که وظیفه سنگین تعلیم و تربیت اطفال ما را به عهده دارد باید خاطرش از نظر زندگى آسوده باشد و بداند زن و فرزندانش راحت هستند تا بتوانند وظیفه خود را خوب انجام دهد.

اگر معلم با خاطرى ناآسوده در کلاس حاضر شود از عهده انجام این وظیفه سنگین خود برنمی‌آید.

اگر خاطر نمایندگان محترم باشد بنده در یکى از جلسات مجلس شوراى ملى از هیئت محترم دولت که درصدد تأمین آسایش خاطر معلمین هستند و آماده شده‌اند لایحه تغییر اشل حقوق معلمین را به مجلس تقدیم دارند تشکر کردم.

این سوءتفاهم در خارج پیش آمده که بنده لایحه تقدیمى دولت را مطابق آمال و آرزوى فرهنگیان دانسته و به این مناسبت از دولت تشکر کرده‌ام تشکر بنده نه از نظر این بوده است که لایحه تقدیمى را کامل و بدون نقص و همان طورى که عرض کردم مطابق آمال و آرزوى فرهنگیان دانسته‌ام تشکر بنده از این جهت بوده که دولت قدمى براى رفاه و آسایش فرهنگیان برداشته است نه تنها از دولت بلکه بنده از هر کسى که قدمى براى پیشرفت فرهنگ و تأمین آسایش فرهنگیان بردارد ولو ناچیز باشد تشکر خواهم کرد و به همین مناسبت از جناب آقاى محمدعلى مسعودى نیز که با دادن پیشنهاد واگذارى زمین به معلمین در جلسه گذشته مى‌خواستند کمکى به فرهنگیان شده باشد تشکر می‌کنم و به عنوان یک خدمتگزار باسابقه فرهنگ همواره از عنایات و توجهاتى که شاهنشاه معظم به فرهنگیان مبذول فرموده و مى‌فرمایند سپاسگزارى می‌کنم لایحه تقدیمى دولت را روزى که تقدیم مجلس شوراى ملى نمودند که بنده و آقایان نمایندگان ندیدیم و از مفاد آن نیز اطلاع نداشتیم بعداً که در روزنامه‌ها متن آن چاپ شد معلوم گردید که

+++

 این لایحه مورد قبول فرهنگیان نیست و به آن اعتراض کرده‌اند بنده هم این لایحه را آن طورى که نظر معلمین را تأمین نماید نمى‌دانم ولى اگر به خاطر آقایان نمایندگان محترم باشد جناب آقاى نخست وزیر با کمال حسن‌نیت اشاره کردند که هرگونه تغییرى در اصل لایحه لازم باشد به طریقى که نظر معلمین را تأمین نماید در کمیسیون‌هاى مربوطه داده شود مورد قبول دولت خواهد بود.

به نظر من حق این بود معلمین همان طورى که همیشه بردبارى را شعار خود ساخته و رعایت کرده‌اند تأمل مى‌فرمودند تا تغییرات کلى در کمیسیون‌هاى مجلس به لایحه تقدیمى دولت داده شود و نظر ایشان با توجه به مقدورات مالى مملکت تأمین گردد.

همان طورى که عرض کردم همه مقامات مملکتى توجه کامل به معلمین دارند و در نمایندگان محترم مجلسین نیز حسن‌نیت و اعتقاد کامل براى تأمین آسایش خاطر و رفاه حال معلمین موجود است و باید معلمین شریف و زحمتکش ایران که مورد کمال احترام ما هستند از این همه عنایت و حسن‌نیت استفاده کامل بفرمایند و از انجام هرگونه اقدام حادى که نتیجه آن بى‌سرپرست ماندن کلاس‌ها و سرگردان شدن دانش‌آموزان و نوباوگان کشور که همه آن‌ها مورد علاقه تام و تمام معلمین محترم هستند می‌باشند صرف‌نظر فرمایند زیرا بیم آن داریم که از نیات پاک و بى‌آلایش معلمین کشور افرادى که مى‌خواهند امنیت کامل کشور را مختل سازند و از آب گل آلود ماهى بگیرند سوء استفاده کرده و موجبات ناامنى مملکت را فراهم نمایند. دولت و نمایندگان مجلس همیشه آماده هستند نمایندگان معلمین را بپذیرند و با آنان صحبت کنند و اقدام جدى و مؤثرى براى تأمین آسایش آنان بنمایند. به همین مناسبت من به نام یک نماینده فرهنگى با ابراز تأثر فراوان از پیشامد ناگوارى که از کشته شدن یکى از دبیران شریف رخ داده و مطمئن هستم که خاطر خطیر شاهنشاه از این واقعه قرین تأثر و تألم زیادى است و همه مردم شریف ایران و نمایندگان مجلسین منتهاى تأثر را دارند به همه معلمین کشور از این مقام مقدس درود مى‌فرستم و از ایشان تقاضا دارم به مدرسه و کلاس‌هاى خود تشریف ببرند و از سرگردانى و بلاتکلیفى دانش آموزان جلوگیرى نمایند و مطمئن باشند دولت و نمایندگان مجلسین با پیروى از نیات عالیه شاهنشاه که همواره معطوف به فرهنگیان کشور مى‌باشد اقدام مؤثر براى رفع نگرانى آنان از لحاظ تأمین زندگى خواهند کرد.

رئیس - رأى گرفته می‌شود به فوریت لایحه. آقایانى که با فوریت لایحه موافقند قیام کنند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. به کمیسیون‌هاى مربوطه فرستاده می‌شود.

11 - قرائت دوفقره استیضاح از دولت‏ آقاى مهندس شریف امامى‏

رئیس - دوفقره استیضاح از آقاى خلعتبرى و آقاى بهبهانى رسیده است قرائت می‌شود و مطابق ماده 164 آیین‌نامه عمل می‌شود.

 (به شرح آتى قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى‏

اینجانب برطبق ماده 4 و 16 آیین‌نامه با توجه به اصل مسئولیت مشترک وزراء دولت را راجع به سوء جریان اداره مملکت و سوء سیاست داخلى استیضاح می‌کنم و چون در این جلسه بودجه کشور مطرح است تقاضا دارم پس از خاتمه بودجه استیضاح مطرح گردد. ارسلان خلعتبرى‏

رئیس - این استیضاح را در جلسه پیش دادند یکى هم حالا رسیده است که قرائت می‌شود (استیضاح آقاى بهبهانى به شرح ذیل خوانده شد.)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

به طوری که خاطر محترم استحضار دارد روز سه‌شنبه 12 اردیبهشت قاطبه معلمین براى ابراز عدم رضایت نسبت به وضعیت حقوقى خود و عدم توجه اولیاى امور به وضع رقت بار آنان با کمال آرامش به پیشگاه صالح‌ترین مرجع عمومى یعنى مجلس شوراى ملى که قانوناً ناظر بر کلیه مشکلات مى‌باشد پناه آورده بودند و از طرف عمال دولت به بدترین وضع ممکن نسبت به ایشان رفتار شد و با گلوله و سرنیزه از آنان استقبال گردید به طوری که چند نفر مضروب و یک نفر آنان شهید شده است و همین  طور چند نفر از معلمین من جمله آقاى محمد درخشش را که نماینده و مورد اعتمار عموم فرهنگیان است توقیف کردند.

اینک لازم دیدم از نظر مسئولیت خطیر نمایندگى دولت

+++

 آقاى مهندس شریف امامى را به واسطه این عمل و اعمال مشابه آن ضمن انجام انتخابات دوره بیستم مرتکب شده و همین طور غفلت در سایر امور مملکت و عدم توجه واقعى به اوضاع اقتصادى و مالى و سوء جریانات ادارى و سیاسى برطبق ماده 164 آیین‌نامه مجلس شوراى ملى استیضاح و استدعا دارم مقرر فرمایند برطبق قانون دولت براى جواب حاضر شود. سید جعفر بهبهانى‏

رئیس - به دولت ابلاغ می‌شود.

12 - قرائت طرح پیشنهادى راجع به حقوق معلمین‏

رئیس - طرح بعدى آقاى گرجى قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد).

ریاست محترم مجلس شوراى ملى. به منظور ترمیم حقوق معلمین و فرهنگیان و تأمین رفاه و آسایش طبقه شریف مسئول تعلیم و تربیت کشور امضاء کنندگان زیر تقاضا داریم با رعایت حداقل حقوقى که در لایحه جدید دولت منظور است طرح زیر براى تصویب تقدیم مى‌گردد.

کلیه قوانین و مقرراتى که مغایر ماده 12 قانون تعلیمات اجبارى مصوب 1322 مى باشد از تاریخ تصویب ملغى است. محمدعلى مسعودى، دکتر حاتم، باقرزاده، گرجى، پزشکى، اردلان، فلسفى، معرفت، مردوخ، مهندس والا، دکتر صاحب قلم، احمد عامرى، کشاورزیان، طهماسبى، آزمین، ملک‌زاده، علامه وحیدى، دکتر دادفر، دکتر متین، دکتر کیان، دکتر سنگ، موسوى ماکویى، اژدرى و چند امضاى دیگر.

رئیس - به کمیسیون مربوطه فرستاده می‌شود.

12 - تعیین موقع جلسه بعد - ختم جلسه‏

رئیس - جلسه را ختم مى‌کنیم جلسه آینده روز یکشنبه ساعت 9 صبح خواهد بود.

 (مجلس ده دقیقه بعدازظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى - رضا حکمت‏

+++

یادداشت ها
Parameter:295523!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)